Ursula von der Leyen
Ursula von der Leyen er þýskur stjórnmálamaður úr Kristilega demókratiska sambandinu (CDU) og hefur verið forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins síðan í desember 2019. Áður, frá 2009 til 2019, var hún sambandsvarnarmálaráðherra Þýskalands – fyrsta konan í því embætti. Endurkjörin af Evrópuþinginu árið 2024 heldur hún áfram að leiða framkvæmdastjórnina og mótar dagskrá ESB varðandi öryggi, varnarmál, efnahagsmál og stuðning við Úkraínu.
-
ESB ríkið nær ekki saman um fulltrúa fyrir mögulegar viðræður við Putin
Evrópsk stjórnþjóðir sjá fyrir sér að tilnefna einn eða fleiri fulltrúa til að tala við Vladimír Putin um aðgang í átökum í Úkraína, en hafa ekki náð samanstuðu um hann. Umræðan fór fram að nýju eftir heimsókn Steve Witkoff í Rússland, þar sem hann lagði til þriggja samtal við Donald Trump og Volodymyr Zelenskyj til að koma á friðarstöðu. Helstu hugmyndirnar um kandidata eru Alexander Stubb, António Costa, Ursula von der Leyen og Kaja Kallas.
-
Sérstakur fundur leiðtogaráðs ESB 26.–27. nóvember: fjárhagsrammi fyrir 2028–2034 og fjármögnun Úkraínu 2027
Leiðtogaráð ESN ESB (European Council) boðar til sérstaks fundar 26.–27. nóvember til að ræða fjárhagsramma ESB fyrir tímabilið 2028–2034 og fjármögnun Úkraínu árið 2027. Áður mun teymið António Costa, forseta leiðtogaráðsins, eiga sérstakar viðræður við fulltrúa allra 27 aðildarríkja ESB og útbúa uppfærðan samningaskjal fyrir nóvemberfundinn. Næsti óformlegi fundur leiðtogaráðsins verður 13. nóvember í Dublin á þema gervigreindar.
-
Samkunfti í Ósló um leiðir að friði fyrir Úkraína
Forsætismaður Úkraína Volodymyr Zelensky, sérstakur sendi presidents Bandaríkjanna Steve Witkoff, forsætismaður Finnlands Alexander Stubb og forsætráðherra Noregs Jonas Gahr Støre hittust í Ósló 20. október til að ræða um framtíðar innbláinir í átökunum. Á fundinum var unnið að almenningsriðlun til framtíðar friðar sem Vítkoff átti að leggja fyrir rússneskt stjórnvald, en einnig var rætt um öryggi, landamörk, sanker, endurreislu og mismarsætingar við Rússland.
-
Putin ætlar að halda þriggja leiðtoga fundi Trump, Sís og sínum án Úkraínu
Vladimir Putin lagði til að hann, Donald Trump og Xi Jinping myndu halda fundi um lok vígaorrarinnar í Úkraínu á umræðum um frið í Peking. Kreml hefur lagt til að fundurinn fari fram 18.–19. nóvember á umræðum um APEC-ráðstefnuna í Shenzen en form og dagskrárra eru enn óklárar og Trump hefur ekki samþykkt þátttöku. Íslenska stjórnin gagnrýnir hugmyndina og segir að friður geti ekki gerður um Úkraínu án þess þátttöku.
-
ESB getur veitt Úkraínu um 30 milljarða evra fyrir lok 2026 – og viðurkennir 70 milljarða evra halla fyrir 2027
Talsmaður framkvæmdastjórnar ESB sagði á fundi í Brussel 19. október að Úkraína gæti fengið um 30 milljarða evra frá ESB fyrir lok 2026 ef hún heldur áfram nauðsynlegum umbótum. Framkvæmdastjórnin viðurkenndi jafnframt að áætlaður halli á fjármagnsþörf Úkraínu árið 2027 nemi um 70 milljarðum evra og að Evrópuráðið hafi falið henni að leggja til leiðir til að loka skarðinu.
-
Trump segir Zelenenskí „ekki rétta manneskjun“ – kallar eldsneytisárásir „skömm“
Donald Trump, Bandaríkjaforseti, sagði í viðtali við Newsmax þann 15. október að hann væri „ekki mikill aðdáandi“ Volodymyrs Zelenenskýs, Úkraínuforseta, og að Zelenenský „sé ekki sá sem við ættum að eiga viðskipti við.“ Trump sagði erfiðara væri að eiga við Zelenenský en Vladímír Pútín rússneska forseta, kallaði úkraínskar árásir á rússneska olíuhreinsistöðvar „skömm“ og ítrekaði kröfu sína um að kosningar færu fram í Úkraínu. Zelenenský svaraði í Brussel þann 16. október að auðveldara væri fyrir hann að eiga samskipti við Trump en Pútín.
-
ESB úthlutar 2,86 milljarða evra stuðningi til Úkraínu
Evrópusambandið úthlutaði 2,86 milljarða evra til Úkraínu úr varnarhluta 90 milljarða evra lánsáætlunarinnar Ukraine Support Loan. Upphæðin er ætluð til kaupa á loftvarnarkerfum, drónum, eldflaugum, ratsjárstöðvum, fjarskiptatruflunarbúnaði og skotfærum. Forseti framkvæmdastjórnar ESB, Ursula von der Leyen, sagði að stuðningurinn mætti brýnustu rekstrarþörfum Úkraínu á meðan Rússland eski upp loftárásum á borgir og innviði.
-
Drónaárásir á flutningaskip í Svartahafi við Búlgaríu – eitt skip sökk, 15 manns bjargað
Í nóttinni milli 12. og 13. október 2026 ráðust drónar á tvö flutningaskip í Svartahafi skammt frá strönd Búlgaríu. Máltskt vöruskipið CHELSEA 3, skráð í Ódessa og í eigu úkraínskra eigenda, varð fyrir þremur drónum um 18 sjómílum austan við borgina Byala; allur 15 manna áhöfnin varð flutt til Varna, fimm með minniháttar meiðsl. Annað skip sökk um 17 sjómílum austan við Krapets; einn var bjargaður en ellefu eru taldir af og hefur ekki fundist. Búlgarska ríkisstjórnin kallaði rússneska sendiherann á teppið, leitar aðstoðar ESB og NATO við rannsókn málsins og boðaði fund með framkvæmdastjóra NATO. Úkraínskir embættismenn sögðu Rússland bera ábyrgð á árásunum.
-
Átta klukkustunda fundur í Flórída og leki á friðaráætlun – fjögurra þátta tillaga Bandaríkjanna og Evrópu fyrir Úkraínu
9. október funduðu sérlegir fulltrúar Bandaríkjaforseta, Jared Kushner og Steve Witkoff, með úkraínsku sendinefni og fulltrúum Bretlands, Frakklands, Þýskalands, ESB og NATO í Flórída í um það bil sex klukkustundir. Á sama degi tilkynnti Donald Trump að hann hefði náð samkomulagi við Vladímír Pútín um innflutning rússnesks dísilolíu til Bandaríkjanna og annarra markaða, sem ríkisstjóri Úkraínu, Volódímír Selenskí, kallar „ósanngjarnt og óheiðarlegt“. The Washington Post leiddi síðar fram fjögurra þátta friðartillögu sem unnin er af Bandaríkjunum og Evrópu, en forsetasetrið lýsti því yfir að um „gott kynningarmál“ Bandaríkjanna væri að ræða, ekki sameiginlega samþykkta áætlun.
-
Zelensky varar við svari „í vetur“ ef Pútin neitar orkuvíkjuni
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, lýsti því yfir í málstofu í Varsjá öryggisráðstefnunni (sjálfgefið sjónvarp) á mánudag 12. október 2026 að Úkraína hefði strax fallist á „orkuvíkjuna“ sem Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, tilkynnti í Truth Social síðdegis 11. október, en sagði að hún yrði að meðtaka gagnkvæma og stöðva innrásarinnar á rafstöðvar og orkukerfi Úkraínu. Samkvæmt útskýringu Hvíta hússins við Axios takmarkast fyrirkomulagið við gagnkvæma stöðvun árása á hvers annars olíuhreinsistöðvar („hreinsistöð fyrir hreinsistöð“), en Úkraína hefur aðeins eina slíka starfstöð á meðan Rússland á stórt net. Kreml neitaði að staðfesta samkomulag, og Rússland flaug innrásarvopn á orkumannvirki í Úkraínu mörgum klukkustundum fyrir og eftir yfirlýsingu Trumps, þar á meðal TEC-5 í Kharkiv og orkumannvirki í Kænugarði.
-
Kreml styður kall Trumps eftir nýjum forseta í Úkraínu; Kallas segir kosningar óframkvæmanlega meðan stríði stendur
Kreml tók undir kröfu Donald Trump um að kjósa nýjan forseta í Úkraínu, en Volodymyr Selenskyj svaraði með því að binda kosningar við 60 daga vopnahlé. Evrópskir og breskir leiðtogar lýstu stuðningi við Selenskyj, og Kaja Kallas, yfirmaður utanríkismála ESB, sagði kosningar útilokaðar á meðan stríðið gengur yfir. Á sama degi og Trump sagði orkuvopnahlé hafa verið samþykkt, lét Rússland hernema orkustöðvar í Kharkiv og Kænugarði.
-
Úkraína samþykkti lögin um menntunarmál þjóðarbrota — leið hreinjuð fyrir tvö viðræðuklasa við ESB
Úkraínska þingið samþykkti á mánudag og forseti Zelensky undirritaði lögin nr. 16119 um menntun á málum þjóðarbrota og frumbyggja. Lögin uppfylla skilyrði sem Ungverjaland setti fyrir því að hækka veto sitt á opnun tveggja viðræðuklasa um aðild Úkraínu að ESB. Stjórnarfulltrúanefnd ESB (Coreper) var tilbúin sama dag að samþykkja samningsafstöðu ESB um klasa 2 og 3, og stjórnarráðstefna Úkraínu og ESB í Lúxemborg 13. október er ráðgerð til að opna klasa formlega.
-
Zelensky tilbúinn að stöðva árásir á rússneska olíuhreinsistöðvar ef Rússland hættir að ráðast á ukrainska orkumannvirki
Úkraínuforseti Volodymyr Zelensky sagði sunnudaginn 11. október að Úkraína væri tilbúin að hætta árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar og orkumannvirki ef Rússland stöðvaði árásir á ukrainska orkuiðnaðinn. Yfirlýsingin kom sama dag og Bandaríkjaforseti Donald Trump tilkynnti um „orku-vopnahlé“ milli landa tveggja. Zelensky sagði að tilkynningin hefði komið sér í opna skjöldu og að engar upplýsingar hefðu borist um hana til Kænugarðs fyrr. Þennan sama dag varð TEP-5 í Kharkiv fyrir rússnesku árás, auk þess sem framhaldsárásir á íbúðarhús og lækningastofnanir héldu áfram.
-
Zelenskyy og von der Leyen tilkynna 3 milljarða evra hernaðaraðstoð til Úkraínu
Í símtali 11. október tilkynnti forseti Úkraínu Volodymyr Zelenskyy að ESB muni úthluta Úkraínu um þremur milljörðum evra í hernaðaraðstoð næstu viku (12.–18. október), fjármunum sem ætlað er til kaupa á drónum og eldflaugum. Forseti framkvæmdastjórnar ESB Ursula von der Leyen staðfesti að ESB myndi afhenda Úkraínu aukafé í þessari viku til dróna og eldflauga og lýsti stuðningi við kall Zelenskyy eftir vopnahléi. Zelenskyy greindi jafnframt frá nýjum rússneskum árásum á orkuinnviði í Kænugarði og í Kharkiv-fylki, sem hann sagði hafa átt sér stað eftir yfirlýsingu Bandaríkjaforseta um orkutengt vopnahlé.
-
Lithein, Eistland og Lettland sameinast um bann við flutningi rússnesks korns um ESB
Litheyski forsætisráðherrann Mindaugas Sinkevičius tilkynnti að Litháen myndi leggja til í ESB bann á flutningi rússnesks korns um yfirráðasvæði sambandsins. Jafnframt yrði lagt til að einstakir rússneskir stóriðnaðarmenn úr landbúnaðargeiranum, sem styðja stríðið, verði settir á ESB-refsilista. Forsætisráðherjar Eistlands og Lettlands og forseti Litháen undirrituðu sameiginlegt bréf til leiðtoga ESB þar sem kallað er eftir slíku banni.
-
Úkraína fékk 1,2–1,24 milljarða evra greiðslu frá ESB fyrir drónur og eldflaugar
Úkraína fékk nýja greiðslu upp á um það bil 1,2–1,24 milljarða evra frá Evrópusambandinu undir Ukraine Support Loan-áætluninni, samkvæmt tilkynningu forsætisráðherra Serhiy Koretsky á X þann 7. október. Fjármunirnir eru ætlaðir til kaupa á drónum, drónavarnartækjum, drónaskotfærum og eldflaugum sem framleiddar eru af úkraínskum fyrirtækjum, og hafa allar síðustu útgreiðslur ársins verið ráðstafað til varnarmála í þeim skilningi.
-
Ungverland lét falla málskotshindrun sína gegn útgáfu tveggja ESB-viðræðuklasa fyrir Úkraínu
Ungverland samþykkti 7. október að hverfa frá mánuða löngu málskoti sínu gegn því að opna ESB-aðildarviðræðuklasa 2 (innri markaður) og 3 (samkeppnishæfni og hlílegur vöxtur) fyrir Úkraínu. Vinnuhópur ráðsins um stækkun (COELA) samþykkti skimunarniðurstöður fyrir báða klasana og sendiráðamenn aðildarríkjanna á Coreper samþykktu að senda Úkraínu og Moldóvu bréf þar sem þess er óskað að þær leggji fram viðræðustöðu sína. Ef allt gengur að óskum verður milliríkjaþing haldið 13. október til að opna klasana formlega.
-
Framkvæmdastjórn ESB samþykkir umbúðir um stækkunarumbætur – landbúnaðarhafar í Úkraínu fá sérstaka meðferð
Hinn 6. október samþykkti háskóli framkvæmdastjórnar ESB í Strasbourg tillögupakka um stefnumótun fyrir stækkun, sem ætlað er að undirbúa sambandið fyrir nýja aðildarríki, þar á meðal Úkraínu. Utanríkstækifærisstjóri Marta Kos kynnti tillögurnar, sem fela í sér aukna notkun á hæfisátriðakosningu í stað einróma, sterkari varnir gegn afturför í réttarríki, nýja „stigvaxandi samþáttun“ fyrir lengst komnu umsækjendur og sértviður fyrir landbúnað Úkraínu í tengslum við Cluster 5. Leiðsögukort fyrir Úkraínu, Moldóvu, Svartfjallaland og Albaníu verða kynnt 28. október, og fyrsta umræðan á æðsta stigi fer fram á leiðtogafundi Evrópuráðsins 15.–16. október.
-
Drónar sópuðu tveimur kaupskipum í svæði Búlgaríu – eitt sökk og áhöfn er talin af
Þann 6. október urðu tvö kaupskip fyrir drónaárás í efnahagslögsögu Búlgaríu í Svartahafi. ALFA WATAN, sem sigldi undir fána Tógó, hlaut alvarlegar skemmdir og sökk austan við búlgarsku ströndina. ABLE, undir fána Palaú, kviknaði í eldi og allir 18 skipverjar voru fluttir um borð í búlgarsku ferjuna DIOSCURIA. Áhöfn ALFA WATAN er talin af. Ráðherra Búlgaríar lýsti árásinni sem „grófu broti á þjóðarétti“ og sagði að ekki væri enn hægt að staðfesta hvaða ríki ætti drónana.
-
ESB synjaði Úkraínu um að flytja fram fjármögnun áætluð fyrir 2027
Evrópusambandið hafnaði beiðni Úkraínu um að fá hluta af fjárhagsaðstoðinni sem áætluð er fyrir 2027 afhenta fyrr. Í staðinn kallar ESB eftir því að Kænugarðurinn klári fyrirheitnar umbætur sem gætu losað um 34 milljarða evra sem enn eru tiltækir í ár.