Ursula von der Leyen
Ursula von der Leyen er þýskur stjórnmálamaður úr Kristilega demókratiska sambandinu (CDU) og hefur verið forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins síðan í desember 2019. Áður, frá 2009 til 2019, var hún sambandsvarnarmálaráðherra Þýskalands – fyrsta konan í því embætti. Endurkjörin af Evrópuþinginu árið 2024 heldur hún áfram að leiða framkvæmdastjórnina og mótar dagskrá ESB varðandi öryggi, varnarmál, efnahagsmál og stuðning við Úkraínu.
-
ESB og Úkraína staðfesta fjármögnun 2026 – en deilt um hvort bil sé til staðar
Þann 1. október 2026 gáfu framkvæmdastjórn ESB og Úkraína út sameiginlega yfirlýsingu þess efnis að unnt væri að mæta fjárhags- og varnarþörfum Úkraínu fyrir árið 2026 og að næstu skref til að tryggja tímanlega afhendingu fjármagns væru ákveðin. Daginn eftir sagði aðalsprettfulltrúi framkvæmdastjórnarinnar að sameiginlega hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að ekkert ytra fjármögnunarbil væri fyrir hendi fyrir árið, en framkvæmdastjórnin hefði þó ekki orðið við beiðni Úkraínu um að færa hluta af lánssamningi ársins 2027 fram til 2026.
-
ESB leggur til „gradual integration“ fyrir umsóknarríki – vegakort fyrir Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallaland
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur undirbúið drög að tillögu um „gradual integration“ fyrir umsóknarríki, sem myndi veita þeim frjálsan markaðsaðgang og aðgang að rannsóknaáætlunum ESB á meðan aðildarviðræður standa yfir. Forgangsvegakort yrðu boðin fjórum ríkjum: Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallalandi. Aðgangur að viðkvæmum geirum og efnahagslegum ábótum yrði háður stuðningi við utanríkisstefnu ESB og samvinnu um að koma í veg fyrir tækni-flæði til andstæðra ríkja.
-
Úkraína biður ESB um að nota frystar eignir Rússa til að fjármagna 78 milljarða dollara skort árið 2027
Þann 29. september kynnti fjármálaráðherra Úkraína, Serhiy Marchenko, fyrir styrktaraðilafundi í Brussel að Úkraína þurfi um 69 milljarða evra til viðbótar á árinu 2027. Hann hvatti ESB til að beita frystum rússneskum eignumáríru upp á um 210 milljarða evra, en flest eru í belgíska vörsluaðilanum Euroclear. Tillaga ESB um að byggja vaxtalaust lán á þessum eignum féll á ESB-toppfundi í desember 2024 vegna mótspyrnu Belgíu, og embættismenn ESB taka nýju beiðninni Úkraínu með efasemillum.
-
Rússland skaut stórt eldflauga- og drónaárás á Úkraínu í nótt – skemmdir á höfuðborg og tíu héruðum
Rússneskar hersveitir gerðu stóra eldflauga- og drónaárás í nóttina 28.–29. september og lögðu m.a. Kyiv og tíu héruð undir. Skemmdir urðu á depói járnbrautarstöðvarinnar Kyiv-Pasazhyrskyi, gagnaverum, atvinnuhúsnæði, íbúðarhúsum, orkumannvirkjum og tveimur erlendum skipum í Odessa-héraði. Úkraínska loftvarnirnar skutu niður allar eldflaugar og 106 dróna, að sögn forsetans.
-
Rússnesk dróna skaut á byggingu vísindaakademíunnar í Kyiv – að minnsta kosti tveir látnir
Þann 28. september 2026 skaut rússneskt dróna á aðalbyggingu Forsætisráðs (Presidium) vísindaakademíu Úkraínu í sögulega miðbæ Kyiv, í Shevchenkivsky-hverfi. Sprengingin olli stórfelldum eldsvoða, hlutskemmdum á 2. og 3. hæð og krafði að minnsta kosti tveggja manns lífs. Árásin hlaut fordæmingu frá leiðtogum ESB, Frakklands, Þýskalands, Eistlands, Moldóvu og Evrópuráðsins, og sendiherra Úkraínu kallaði eftir því að UNESCO svipti Rússland atkvæðisrétti.
-
ESB undirbýr aðildarleiðarvísa fyrir Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallaland
Evrópusambandið er að þróa tillögur um leiðarvísa sem gefi fjórum löndum – Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallalandi – skýra, skref fyrir skref leið til aðildar. Tillögurnar fela í sér fyrstu formlegu tryggingar fyrir inngöngu ef umbætur halda áfram, ásamt tilgreindum tímalínum fyrir lok samningakafla. Samhliða er unnið að endurskoðun ESB-stefnu um „undirbúning stækkunar“ sem kynnt verður 6. október.
-
Úkraína frýs óviðkomandi útgjöld og setur varnarmál í fyrsta sæti
Ríkisstjórn Úkraínu samþykkti 28. september ákvörðun um forgangsröðun ríkisútgjalda vegna erfiðrar fjármálastefnu. Fjármunum verður fyrst og fremst ráðstafað til varnarmála, lífeyris og félagslegra greiðslna, sem og launa kennara, lækna og annarra starfsmanna á vegum ríkisins, á meðan nýbyggingum, endurgerðum, meiriháttar viðgerðum og fegurðarframkvæmdum er frestað til loka stríðsins. Forsætisráðherra Serhíj Kóretskíj sagði hluta af erfiðleikunum tengjast því að hluti af fyrirhuguðu alþjóðlegu fjármagni hafi ekki borist, meðal annars vegna þess að Úkraína hafði ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart alþjóðlegum samstarfsaðilum.
-
Zelensky og Trump fundu á Genaþingi SÞa — Úkraína tilbúin í takmarkaða vopnahlé, Rússland hafnað
Á 81. fundi Aðalþings Sameinuðu þjóðanna í New York hittust Volodymyr Zelensky og Donald Trump þann 22. september 2026 til að ræða leiðir til að draga úr styrstrigon. Úkraína lýsti sig reiðubúna í gagnkvæm vopnahlé á sviði orku, korns og siglinga. Rússland, í gegnum yfirlýra Dmitry Peskov og Vladimir Pútín, hafnaði í reynd tillögum um orkulév vopnahlé, og Institute for the Study of War (ISW) staðfesti að Kreml væri fast á sínum hámarkskröfum. Horft er til G20-leiðtogafundarins í Miami 14.–15. desember sem mögulegs vettvangs þriggja aðila fundar Úkraína, Bandaríkin, Rússland, en þátttaka Pútíns er óvíst íset. Þáttur gömlu 'Anchorage'-skilningsins um yfirráð yfir hernumum svæðum er ekki lengur hluti af viðræðunum að sögn Zelensky og Marco Rubio.
-
Zelensky og Trump funduð í New York – Úkraína stingur upp á orkusamtöku og Patriot-framleiðslu
Forsetar Úkraína og Bandaríkjanna, Volodymyr Zelensky og Donald Trump, funduðu þann 22. september á 81. þingi Sameinuðu þjóðanna í New York. Úkraína lagði fram formlegt tilboð um gagnkvæma orkusamtöku og ræddi möguleika á því að framleiða Patriot-eldflaugageirvættur innanlands. Zelensky sagðist tilbúinn að hitta Vladímír Pútín hvenær sem er og að Trump gæti hjálpað við að skipuleggja þriggja aðila fund. Trump sagði að stríðið myndi enda „fyr en almenningur geri sér grein fyrir“ og sagðist reiðubúinn að beita nýju Graham-lögunum um refsiaðgerðir gegn Rússlandi.
-
ESB framlengir þvingunaraðgerðir vegna Úkraínu um þrjú ár – Usmanov og Fridman teknir af listanum
Sendiherrar ESB náðu samkomulagi 22. september um að framlengja einstaklingsbundnar þvingunaraðgerðir ESB vegna Rússlands um 36 mánuði, til 22. september 2029, í skiptum fyrir að taka rússnesku milljarðamæringana Alisher Usmanov og Mikhail Fridman af listanum. Lettland, sem eina aðildarríkið stóð gegn því að taka þá af listanum, felldi niður mótmæli sín og sat hjá við atkvæðagreiðsluna, en tilkynnti að það myndi beita eigin innlendum þvingunaraðgerðum gegn þeim báðum. Úkraínska stjórnin gagnrýndi ákvörðunina harðlega.
-
Zelensky hitti forstjóra Alþjóðagjaldeyrissjóðsins í New York – IMF aðstoðar við fjármögnun 2027
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, átti fund með Kristalínu Georgievu, forstjóra Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF), á þriggja daga hástigsdegi allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna í New York þriðjudaginn 22. september. Zelensky sagði að IMF myndi aðstoða Úkraínu við að finna hluta af þeim fjármunum sem nauðsynlegir eru til að tryggja fjárhagslegan stöðugleika landsins árið 2027. Á fundinum ræddu menn um skuldbasotstingar Úkraínu gagnvart alþjóðlegum samstarfsaðilum og nauðsyn þess að Verkhovna Rada, þjóðþingið, samþykki tiltekin lagafrumvörp fyrir árslok.
-
Zelensky: Tvö ukrainsk fyrirtæki hafa staðist vígatilraunir með njótnvarnir gegn rússneskum „Shahed“-flugdrónum
Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, tilkynnti á fundi „Carpathian Eight“ (C8) leiðtoganna þann 18. september að tvö ukrainsk fyrirtæki hafi staðist vígatilraunir með nýjar njótnvarnir sem geta skotið niður rússneskar „Shahed“-flugdrónur. Ríkisstjórnin vill fara yfir allar tilraunir og koma upp fjöldaframleiðslu hratt, og samningar við fyrirtækin eru þegar í undirritun. Zelensky ræddi einnig fjármögnunarskort við Ursula von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
-
ESB mun nýta a.m.k. 10 milljarða evra af SAFE-sjóðum í sameiginleg verkefni með Úkraínu
Utanríkisstjórn Evrópusambandsins tilkynnti um nýtt áætlun um sameiginleg verkefni milli ESB og Úkraínu, fjármögnuð úr ónotuðum SAFE-sjóðum upp á a.m.k. 10 milljarða evra. Auk þess verður 3,3 milljarða evra úthlutað til Úkraínu til varnarmála. Endanleg fjárhæð sameiginlegu verkefnanna ræðst af frágangi síðustu lánasamninga SAFE, og samþykki á áætlun Ungverjalands er enn óútgefið.
-
Zelensky: Nýtt einslögu flug interceptors skaut niður rússneskt „Shahed“-dróna
Þann 17. september tilkynnti forseti Úkraínu Volodymyr Zelensky um aðra jákvæða niðurstöðu úr prófunum á úkraínskum interceptors-drónum gegn rússneskum, hraðskreiðum „Shahed“-drónum. Að minnsta kosti eitt dróna var skotið niður í tilraunaskotinu, og Zelensky sagði að framleiðsluinterceptors yrði aukin. Hann gerði þetta eftir stöðufundi með yfirmanni hersins Mykhailo Drapatyi og dró einnig fram að Úkraína undirbýr „nýjar virkar og langdrægar aðgerðir“ gegn Rússlandi.
-
ESB úthlutar 3,3 milljörðum evra til Úkraínu fyrir eldflaugum og drónum
Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, tilkynnti í símtali við Volodymyr Zelensky, forseta Úkraínu, að ESB myndi úthluta 3,3 milljörðum evra til Úkraínu fyrir kaup á eldflaugum og drónum. Fjármunirnir eiga að berast föstudaginn 18. september, í fjórða greiðslunni í varnarhluta Ukraine Support Loan-áætlunarinnar fyrir árin 2026–2027. Von der Leyen tilkynnti jafnframt vilja til að nýta afgang SAFE-áætlunarinnar í nýja sameiginlega varnarverkefni ESB og Úkraínu, þar á meðal þróun loft- og eldflaugavarnarkerfis byggðu á Freya.
-
Von der Leyen tilkynnti sameiginlega þróun eldflugsvarnakerfis með Úkraínu
Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, tilkynnti í árlegri ræðu sinni um stöðu sambandsins 16. september að ESB stefni að því að þróa ásamt Úkraínu hagkvæmt, einingaskiptt eldflugsvarnakerfi byggt á Freyja-verkefninu. Hún kynnti einnig nýja áætlun um sameiginleg verkefni með úkraínskum fyrirtækjum fjármagnað af ónotuðum SAFE-fjármunum, og sagði að nýsamþykktar Patriot PAC-3 eldflugustýrðar flugskeyti yrðu brátt sendar til Úkraínu.
-
Ramstein-fundur: Þýskaland sendir PAC-2 eldflaugum og AIM-9 til Úkraínu, Bretland leggur 100 milljónir punda til PURL
Á 36. Ramstein-fundi varnarsamtakanna fyrir Úkraínu, sem haldinn var á netinu 8. september, tilkynnti Þýskaland að það myndi strax senda PAC-2 eldflaugum fyrir Patriot loftvarnarkerfi og auknar AIM-9 eldflaugum úr birgðum Bundeswehr til Úkraínu. Bretland tilkynnti 100 milljóna punda framlag til PURL-kerfisins fyrir loftvarnarpakka, og ESB samþykkti undanþágu sem gerir Úkraínu kleift að nota 90 milljarða evra lán til kaupa á Patriot-eldflaugum. Þýskaland kynnti einnig verkefnið „City Dome" um skjöld yfir úkraínskum borgum.
-
Bandamenn Trump sækja Kýev fyrst síðan í febrúar 2025 – ekki náðist raunverulegur árangur
Sérstakir sendiherrar Bandaríkjanna, Steve Witkoff og Jared Kushner, komu til Kýev 6. september eftir að hafa fundað með Vladímír Pútín í Moskvu daginn áður. Þrír umferðir viðræðna fóru fram með Volódímír Selenskí, en í annarri umferðinni bættust þjóðaröryggisráðgjafar Frakklands, Þýskalands og Bretlands inn í. Bæði Selenskí og Witkoff lýstu viðræðunum „efnislegum“ og tilkynntu um fyrirhugaða endurkomu þriggja aðila sniðsins (Bandaríkin–Úkraína–Rússland), en hvorugur tilkynnti um raunveruleg efnisleg framfarir. Samþykkt var um svokallað „vetrarpakka“ fyrir Úkraínu til að efna loftvarnir og orkugeirann, og Kreml útilokar ekki endurupptöku þriggja aðila viðræðna en segir tíma og stað ekki ákveðin.
-
ESB samþykkir undanþágu til að fjármagna kaup Úkraínu á Patriot-eldflaugum
Aðildarríki ESB samþykktu undanþágu sem leyfir Úkraínu að kaupa eldflaugavörur fyrir Patriot loftvarnarkerfi fyrir fjármagn úr 90 milljarða evra láni ESB (Ukraine Support Loan). Næsta greiðsla til Úkraínu samkvæmt undanþágunni nemur 3,2 milljörðum evra, til viðbótar við 8,4 milljarða evra sem þegar hefur verið greiddur út undir láninu. Ákvörðuninni var fagnað sameiginlega af Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnarinnar, og Mark Rutte, aðalritara NATO.
-
Fyrsti fundur Drone Alliance ESB og Úkraínu haldinn 11. september í Brussel
Fyrsti fundur Drone Alliance ESB og Úkraínu verður haldinn 11. september í Brussel. Þátttöku veita 19 drónaframleiðendur frá ESB og 9 frá Úkraínu, auk ESB-varðmálastjóra Andrius Kubilius. Markmiðið er að hraða útbreiðslu ómanövraðra tæknilausna og varna gegn drónum um allt ESB.