Zelenskyy og von der Leyen tilkynna 3 milljarða evra hernaðaraðstoð til Úkraínu
Í símtali 11. október tilkynnti forseti Úkraínu Volodymyr Zelenskyy að ESB muni úthluta Úkraínu um þremur milljörðum evra í hernaðaraðstoð næstu viku (12.–18. október), fjármunum sem ætlað er til kaupa á drónum og eldflaugum. Forseti framkvæmdastjórnar ESB Ursula von der Leyen staðfesti að ESB myndi afhenda Úkraínu aukafé í þessari viku til dróna og eldflauga og lýsti stuðningi við kall Zelenskyy eftir vopnahléi. Zelenskyy greindi jafnframt frá nýjum rússneskum árásum á orkuinnviði í Kænugarði og í Kharkiv-fylki, sem hann sagði hafa átt sér stað eftir yfirlýsingu Bandaríkjaforseta um orkutengt vopnahlé.
Helstu atriði
- Zelenskyy sagði að ESB muni úthluta um 3 milljörðum evra í hernaðaraðstoð til Úkraínu næstu viku (12.–18. október).
- Von der Leyen staðfesti að ESB afhendi Úkraínu aukafé í þessari viku fyrir dróna og eldflaugum til að styrkja loftvarnir og vörn.
- 7. október fékk Úkraína 1,24 milljarða evra í varnartrancha innan rammans Ukraine Support Loan, ætlað drónum, dróna-skotvörnum og eldflaugum úkraínskrar framleiðslu.
- Ukraine Support Loan er ESB-áætlun fyrir 2026–2027 upp á allt að 90 milljarða evra, þar af 60 milljarðar til varnarmála og 30 milljarðar til fjárlagastuðnings.
- Zelenskyy sagði að rétt fyrir símtalið hefði rússneskur „Shakhed“-dróni lent á rafstöð í Kænugarði og valdið rafmagnsleysi í mörgum hverfum, og að árásir hafi einnig orðið á orkuinnviði í Kharkiv-fylki.
- Zelenskyy og von der Leyen sammæltust um að teymi þeirra myndu fara nánar yfir frekari sameiginlegar aðgerðir og samhæfingu skrefa.
- Úkraína verður eitt af miðlægum málefnum á dagskrá ESB-ráðsins í þessari viku, og ESB áformar að opna tvo viðræðuklasa (2 og 3) í aðildarviðræðum Úkraínu 13. október.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Tilboðið skuldbindur um þrjá milljarða evra til viðbótar í ESB-hernaðaraðstoð til Úkraínu, ætlað drónum og eldflaugum, ofan á nýlega tranche innan Ukraine Support Loan. Það fellur inn í stærri ESB-áætlun fyrir 2026–2027 upp á allt að 90 milljarða evra, þar af 60 milljarðar til varnarmála. Zelenskyy tengdi tilkynninguna við áframhaldandi rússneskar árásir á orkuinnviði sem hann sagði hafa haldið áfram eftir yfirlýsingu Bandaríkjaforseta um orkutengt vopnahlé. Að auki setur það tóninn fyrir næsta fund ESB-ráðsins, þar sem fjármögnunarþörf Úkraínu á næsta ári verður miðlægt atriði, og fyrir áform um að opna tvo viðbótar aðildarviðræðuklasa 13. október.
Hvað gerðist
Þann 11. október áttu Volodymyr Zelenskyy, forseti Úkraínu, og Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB, símtal um núverandi samstarf Úkraínu og ESB. Zelenskyy tilkynnti að ESB muni veita um þrjá milljónir evra — eða nánar tiltekið um þrjá milljarða evra — í hernaðaraðstoð til Úkraínu næstu viku, 12.–18. október, og að fjármunirnir séu ætlaðir til kaupa á drónum og eldflaugum. Von der Leyen staðfesti í færslu á X að ESB afhendi Úkraínu aukafé í þessari viku til dróna og eldflauga til að styrkja vörn og loftvörn, og lýsti stuðningi við kall Zelenskyy eftir vopnahléi sem myndi vernda alþjóðlegar matvæla- og orkuinnviði í Úkraínu og Rússlandi. Hún lýsti því einnig að stríðið hafi gengið inn í nýja, dökknari fasa og að Rússland beiti árásum gegn borgurum langt aftur frá víglínunni. Zelenskyy greindi frá því að rússneskur „Shakhed“-dróni hefði lent á rafstöð í Kænugarði skömmu fyrir símtalið, sem olli rafmagnsleysi í mörgum hverfum, og að árásir hefðu einnig orðið á orkuinnviði í Kharkiv-fylki. Hann bendraurða á að þessar árásir hafi haldið áfram eftir yfirlýsingu Donald Trump, Bandaríkjaforseta, um orkutengt vopnahlé. Zelenskyy og von der Leyen sammæltust um að teymi þeirra myndu fara nánar yfir frekari sameiginlegar aðgerðir og samhæfingu skrefa. Zelenskyy sagði að Úkraína undirbúi opnun þeirra aðildarviðræðuklasa sem eftir eru fyrir lok árs. Zelenskyy átti einnig símtal við Mark Carney, forsætisráðherra Kanada. Að auki kemur fram að 7. október fékk Úkraína 1,24 milljarða evra í varnartranchann innan Ukraine Support Loan, ætlað drónum, dróna-skotvörnum og eldflaugum úkraínskrar framleiðslu, og að Ukraine Support Loan er ESB-áætlun fyrir 2026–2027 upp á allt að 90 milljarða evra. ESB-ráðið í þessari viku mun einnig fjalla um fjármögnunarþarfir Úkraínu á næsta ári, og ESB áformar að opna klasa 2 og 3 í aðildarviðræðunum 13. október eftir að Verkhovna Rada samþykkti tengdar breytingar á menntalögum 12. október.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar leggja áherslu á tilkynningu Zelenskyy um 3 milljarða evra ESB-hernaðaraðstoðina sem beint úrslit af símtalinu við von der Leyen, og pakka Zelenskyy fyrri 1,24 milljarða evra varnartranchann. Þeir tengja tilkynninguna við rússnesku árásirnar á orkuinnviði í Kænugarði og Kharkiv-fylki og leggja áherslu á orð Zelenskyy um að árásirnar hafi haldið áfram eftir yfirlýsingu Bandaríkjaforseta um orkutengt vopnahlé. Úkraínskir miðlar tengja einnig tilkynninguna við fyrirhugaða opnun tveggja aðildarviðræðuklasa í ESB, og setja fram aðstoðina sem hluta af víðtækari samræmingu Úkraínu og ESB.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir greinir á um tímasetningu og stærð nýlegra ESB-tranchna til Úkraínu: sumar segja að 1,24 milljarða evra varnartranchinn hafi verið greiddur út 7. október innan Ukraine Support Loan, aðrar segja að Úkraína hafi fengið 2,9 milljarða evra 2. október, og enn önnur vitnar í 3,3 milljarða evra flutning 18. september.
Baksvið
Þriggja milljarða evra pakkinn er auglýstur sem aðskilinn frá 1,24 milljarða evra varnartranchann sem greiddur var út 7. október innan Ukraine Support Loan og var ætlaður drónum, dróna-skotvörnum og eldflaugum úkraínskrar framleiðslu. Ukraine Support Loan er ESB-áætlun fyrir 2026–2027 upp á allt að 90 milljarða evra, þar af 60 milljarðar til varnarmála og 30 milljarðar til fjárlagastuðnings; Úkraína hefur þegar fengið um 13 milljarða evra í varnarfjármögnun innan áætlunarinnar. Þann 7. október samþykkti Ungverjaland opnun tveggja ESB-aðildarviðræðuklasa fyrir Úkraínu, og 13. október áformar ESB að opna klasa 2 og 3 — „Innri markað“ og „Samkeppnishæfni og öflugur vöxtur“ — eftir að Verkhovna Rada samþykkti tengdar breytingar á menntalögum 12. október. Von der Leyen lýsti því að stríðið hafi gengið inn í „nýja, dökknari fasa“ og sagði Rússland beita árásum á borgara langt aftur frá víglínunni þar sem landið missi hraða á vettvangi.