ESB: Úkraína getur fengið um 30 milljarða evra árið 2026 en 70 milljarða evra skortur blasir við 2027
Fulltrúi framkvæmdastjórnar ESB sagði að Úkraína gæti fengið um 30 milljarða evra frá ESB fyrir lok ársins 2026 ef hún heldur áfram að framkvæma nauðsynlegar umbætur. Framkvæmdastjórnin viðurkenndi jafnframt að um 70 milljarða evra muni vanta í fjármögnun úkraínska ríkisfjárlaga árið 2027, og leiðtogar ESB hafa falið henni að leggja til leiðir til að brúa þann gjá, að hluta til með alþjóðlegum samstarfsaðilum.
Helstu atriði
- Úkraína getur fengið um 30 milljarða evra frá ESB fyrir lok 2026 ef hún heldur áfram umbótum, sagði talsmaður framkvæmdastjórnar ESB Balázs Ujvári.
- Framkvæmdastjórnin áætlar um 70 milljarða evra fjármögnunargjá fyrir úkraínska ríkissjóðinn árið 2027.
- Leytogar ESB hafa falið framkvæmdastjórninni að útbúa tillögur að því hvernig loka skuli 70 milljarða evra gjáfleysinu í fjárlögum Úkraínu 2027.
- Forseti Úkraínu Volodymyr Zelensky sagði á leiðtogafundi í Brussel að stríðið myndi kosta Úkraínu 155 milljarða evra árið 2027 og bað ESB-leiðtoga um 70 milljarða evra til viðbótar.
- Slóvakíu og Ungverjaland hafa lýst því yfir að þau muni ekki taka þátt í 70 milljarða evra aðstoðaráætluninni fyrir 2027, að sögn Robert Fico forsætisráðherra Slóvakíu.
- Emmanuel Macron, forseti Frakklands, sagði að alþjóðlegir samstarfsaðilar myndu fjalla um beiðni Úkraínu um 70 milljarða evra til viðbótar í varnarmálum, meðal annars frá G7-ríkjum og evrópskum ríkjum.
- Þann 14. október 2026 úthlutaði framkvæmdastjórnin nýrri 2,86 milljarða evra greiðslu til Úkraínu undir varnarhluta 90 milljarða evra lánsins, fyrir drónur, loftvarnarkerfi, eldflaugar, ratsjár, raftökukerfi og skotfæri.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Þessar tölur marka þann skamm- og meðallangtíma stuðning sem Úkraína getur vænst frá ESB, háð umbótum. Framkvæmdastjórninni hefur í reynd verið falið að hanna nýtt fjármögnunarpakka upp á tugi milljarða evra fyrir árið 2027, og hluti hans á að koma utan ESB, sem setur pressu á G7 og aðra bandamenn Kyiv. Slóvakía og Ungverjaland hafa þegar lýst því yfir að þau muni ekki taka þátt í 70 milljarða evra átakinu, sem vísar til deilna innan ESB. Á sama tíma sýnir úthlutun 2,86 milljarða evra varnargreiðslu í október að öryggistengdur stuðningur heldur áfram.
Hvað gerðist
Á blaðamannafundi í Brussel þann 19. október sagði Balázs Ujvári, talsmaður framkvæmdastjórnar ESB, að Úkraína gæti fengið um 30 milljarða evra frá ESB fyrir lok ársins 2026 ef hún heldur áfram að framkvæma nauðsynlegar umbætur. Meginhluti fjárhæðarinnar fellur undir 90 milljarða evra stuðningslán ESB, en hluti er utan þess. Framkvæmdastjórnin viðurkenndi jafnframt að um 70 milljarða evra muni vanta í fjármögnun úkraínska ríkisfjárlaga árið 2027 og að leita þurfi til alþjóðlegra samstarfsaðila. Leiðtogar ESB hafa falið framkvæmdastjórninni að útbúa tillögur að því hvernig loka skuli þeirri gjá. Ujvári sagði að ESB geti ekki gengið þessa leið eina og að vinnu ESB verði að fylgja skuldbindingar alþjóðlegra samstarfsaðila. Á leiðtogafundi í Brussel þann 16. október sagði Volodymyr Zelensky forseti Úkraínu að stríðið myndi kosta Úkraínu 155 milljarða evna á næsta ári og bað ESB-leiðtoga að finna 70 milljarða evra til viðbótar í stuðningi. Robert Fico, forsætisráðherra Slóvakíu, sagði að Slóvakía og Ungverjaland myndu ekki taka þátt í átakinu um 70 milljarða evra aðstoð fyrir 2027, en Emmanuel Macron forseti Frakklands sagði að alþjóðlegir samstarfsaðilar myndu fjalla um beiðnina, meðal annars G7-ríki, evrópsk ríki og aðrir bandamenn Kyiv. Þann 14. október 2026 úthlutaði framkvæmdastjórnin nýrri 2,86 milljarða evra greiðslu til Úkraínu undir varnarhluta 90 milljarða evra lánsins, ætlaða drónum, loftvarnarkerfum, eldflaugum, ratsjám, raftökukerfum og skotfærum. Framkvæmdastjórnin er enn að metaða atrita nýjustu lagabreytingar sem úkraínska þingið samþykkti í samræt við ESB kröfur áður en næsta greiðsla MAC-úrræðis verður ákveðin, en ein greiðsla MAC-úrræðis upp á um 3,9 milljarða evra hefur þegar verið greidd.
Baksvið
Fjármögnun 2026 byggist að mestu á 90 milljarða evra stuðningsláni ESB til Úkraínu; útgreiðslur eru háðar því að Úkraína framkvæmi umbætur sem samið er um. Möð-stuðningsaðsturfar eru greidd út í áföngum: einn áfangi hefur þegar verið greiddur og næsti er bundinn við nýlegum lögum sem úkraínska þingið samþykkti. Að auki er áætlað að 45 milljarðar evra af 70 milljarða evra gjá 2027 komi frá ESB sjálfu, en afgangurinn frá alþjóðlegum samstarfsaðilum.