h.ua

Birt: · Uppfært:

Kreml segir Trump vilja nýjan forseta í Úkraínu – ESB stöðvar sig gegn ummælum

Talsmaður Kremlverja, Dmitrí Peskov, fullyrðir að Donald Trump hafi sagt við sig að tímabært sé að Úkraína fái nýjan forseta, og tengdi það við þá staðhæfingu að Volódímur Selenskí sýni ekki þann pólitíska vilja sem þurfi til að enda stríðið. Svör Selenskí og yfirmaður ESB í utanríkismálum, Kaja Kallas, gagnrýndu ummælin harðlega og sögðu að kosningar geti ekki farið fram á meðan stríðið standi.

Helstu atriði

  • Peskov sagði að Trump hefundi sagt honum: "It's time for a new president. Why? Because the president of Ukraine has to make very responsible and very difficult decisions to stop this war. Either Zelensky takes on such responsibility, shows such political will, or he doesn't. So far he doesn't."
  • Trump sagði 10. október að tímabært væri að Úkraína fengi nýjan forseta sem gæti gertum samningum við Rússland.
  • Selenskí sagði að Úkraínar sjálfir eigi að kjósa forseta sinn og að kosningar yrðu haldnar ef Rússland ból samþyðkti 60 daga vopnahlíusnú.
  • Kaja Kallas, yfirmaður ESB í utanríkismálum, sagði 12. október að kosningar geti ekki farið fram á meðan stríðið standi og að þrýstingur skyldi beint að Rússlandi.
  • Kallas: kvitti: "If pressure is exerted on Russia to stop this war, I am confident that elections will be held in Ukraine."
  • 9. október tilkynnti Trump að hann hefundi veraldraðum átt tal við Pútar ból og samþyðkt um díselvælu eldsneytis frá Rússlandi til Bandaríkjanna og heimsmarkaðar.
  • Eftir ummæli Kaða um orkuvopnahlíusnú 11. október sá Selenskí Rússa gó öft á CHP-5 hitavesiðu verkjamaraslu í Kharkív og orkuver í Kíev.

Hvers vegna þetta skiptir máli

Kreml er að opinberlega magna og styðja áskorun frá forsetum Bandaríkjanna um stjórnarskipti í Úkraínu — á skarpaðum tón í ræddum gegn stjórn Kænigarborgar. Trump-rædd og Kreml-rammramma fjötra umskipti á stjórn í Úkraínu við Washington-bundið orkusamningum við Moskvu um rússneska dispusafasta. Yfirmaður ESB í utanríkismálum, Kaja Kallas, stöðvaði sín sjálfur opinberlega og sagði að kosningar geti ekki farið fram á meðan stríðið standi og að þrýstingur skyldi beint að Rússlandi, ekki Kænigarborgar. Selenskí tengdi hugsanlegar kosningar við 60 daga vopnahlíusnú frá Rússlandi, en Rússland hélt áfram að gera árásjóð á orkuinnist Úkraínu.

Hvað gerðist

Talsmaður Kremlverja, Dmitrí Peskov, sagði að Donald Trump hefundi sagt við sig að tímabært sé að Úkraína fái nýjan forseta og að forseti Úkraína verði að taka mjög ábyrgar og mjög erfiðar ákvarðanir til að stöðva stríðið. Peskov sagði að Selenskí sýni ekki þann vilja. Þetta átti sér stað í kjölfar þess að Trump 9. október tilkynnti að hann hefundi átt tal við Vladímí Pútar og samþyðkt um díselvælu eldsneytis frá Rússlandi til Bandaríkjanna og heimsmarkaðar — upphaflega yfir 300.000 tonn, 500.000 í nóvember og síðan eina milljón tonn. Þann 10. október sagði Trump opinberlega að tímabært væri að Úkraína fengi nýjan forseta og tengdi það við hátt verð á dispusafasta í Bandaríkjunumum og ásakaði Selenskí um að sýna ekki nægjanlegar átttakningar til að ná sáttmálum. Miðlar skýrðu frá að Trump hafi ákveðið að semja við Rússland um dispusafasta því að Selenskí hefundi ekki svarað u.þ.b. 6. beiðnum Bandaríkjanna um að stöðva árásir Úkraínu á rússneskar olíuhreinsstövarðasjar. Þann 11. október sagði Trump að Úkraína og Rússland hefðu samþyðkt tafarlausa orkuvopnahlíusnú; Selenskí sagði að Rússar hefðu þá gert loftárás á CHP-5 hitavesiðu verkjamaraslu í Kharkív og á orkuver í Kíev. Selenskí sagði að Úkraínar sjálfir eigi að kjósa forseta sinn og að Úkraína myndi halda kosningar ef Rússland samþyðkti 60 daga vopnahlíusnú. Þann 12. október sagði Kaja Kallas, yfirmaður ESB í utanríkismálum, fyrir upphaf fundar ESB-ráðsins í utanríkismálum í Lúxemborgú, að kosningar geti ekki farið fram á meðan stríðið standi, að nær öll stéðarskrá geri ráð fyrir að ekki megi halda kosningar á stríðstímum, og að alþjóðlegur þrýstingur skyldi beint að Rússlandi. Hún sagði einnig að hún sjái ekki að Rússland fari eftir orkuvopnahlíusnúnni og kallaði áframhaldandi þrýsting á Rússland.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir miðlar setja ummæli Peskov og kalli Trumps um nýjan forseta í forgrunni og setja landa fram sem samhæfðan þrýsting á stjórn Selenskí. Þeir leggja áherslu á andsvör Selenskí — að Úkraínar sjálfir eigi að kóferja forseta sinn og að kosningar séu háðar 60 daga rússneskri vopnahlíusnú. Þeir para saman pólitíska ræðusögu við fréttir um að Rússar hafi gert loftárás á CHP-5 verkjamaraslu í Kharkív og á orkuver í Kíev eftir ummæli Trumps um orkuvopnahlíusnú, og setja það fram svo sem Kreml-orðin séu sannfærð af verkum sínum. Andstaða Kallasar á vettvangi ESB er sett í forgrunni, þar á meðal rök hennar um að stéðarskrá banni kosningar á stríðstímum og að þrýstingur eigi að beinast að Rússlandi.

Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum

Eina miðillinn sem er ekki úkraínskur — ensk skýra frá Aserêli Fréttastofu (APA) — leiðir með ummælum Kremlverja um orð Trumps um stjórnarskipti í Úkraínu og fylgir nálgun Peskovar nokkuð nærri frekar en svör Selenskí. Það setur ekki svar Kallasar eða ESB í forgrunn, og heldur ekki inn í ljósi árásir Rússa á orkuinnist Úkraínu sem úkraínskir miðlar leggja áherslu á.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Heimildir eru ekki sammála um Erlaðsirðsirðja í kalli á nýja stjórnferð í Úkraínu. Sumar setja fram að Peskov hafi lýst því hvað Trump hafi sagt honum að hann trúar, en aðrar setja fram að Peskov hafi sagt að Trump hafi "kallað á" eða "lagt til" að Úkraína kjósa nýjan þjóðhöfðingja. Munurinn liggur í því hvort Trump hafi látið í ljós persónulega skoðun í tali við Peskov eða hvort hann hafi opinberlega kallað á stjórnarskipti. Auk þess eru heimildir ekki sammála um tímabærð árásar Rússa á orkuinnist Úkraínu miðað við orð Trumps um orkuvopnahlíusnú: sumar staða útskýra árásina strax eftir yfirlýsingu Trumps 11. október, aðar segja að árásin hafi átt sér stað eftir fyrri orð Trumps, en markmörkin (kun Valld-CHP-5 verkjamaraslan í Kharkív og orkuver í Kíev) eru samþróarð en umhverfið er settrað fram á annan hátt.

Baksvið

Þann 9. október tilkynnti Trump að hann hefundi átt tal við Pútar og samþyðkt um rússneska dispusafasta til Bandaríkjanna og heimsmarkaðar, með upphaflegu magni yfir 300.000 tonn, 500.000 viðbótar tonn í nóvember og eina milljón tonn síðar. Þann 10. október sagði Trump opinberlega að tímabært væri að Úkraína fengi nýjan forseta sem gæti gertum samningum við Rússland og ásakaði Selenskí um skort á átttakningum til að ná sáttmálum, og tengdi þetta við hátt verð á dispusafasta í Bandaríkjunumum. Miðlar skýrðu frá að Trump hefundi ákveðið að semja um dispusafasta eftir að Selenskí svaraði ekki u.þ.b. 6. beiðnum Bandaríkjanna um að stöðva árásir Úkraínu á rússneskar olíuhreinsstövarðasjar. Selenskí hefur réttlætt árásir Úkraínu á rússneska orkumannamunarði sem svar við áratugalangum árásum Rússa á orkuinnist Úkraínu og sagði að Úkraína myndi stöðva slíkar árásir ef Rússland stöðvaði árásir á orkuinnist Úkraínu. Þann 11. október sagði Trump að Úkraínar og Rússland hefðu samþyðkt tafarlausa orkuvopnahlíusnú; Selenskí sagði að Rússar hefðu gert loftárás á CHP-5 verkjamaraslu í Kharkív og á orkuver í Kíev eftir þá yfirlýsingu. Þann 12. október sagði Kaja Kallas fyrir upphaf fundar ESB-ráðsins í utanríkismálum í Lúxemborgú að hún sjái ekki að Rússland fari eftir orkuvopnahlíusnúnni og kallaði á áframhaldandi þrýsting á Rússland.