Efnisflokkur: Evrópusambandið
-
Úkraína og Ungverjalund opna tvo þriðju og annan samningsklasann 13. október
Varaforsætisráðherra Úkraína Vsevolod Chentsov tilkynnti að samningar hafi náðst við Ungverja um að opna annan og þriðja samningsklasann í aðildarviðræðum Úkraína og ESB 13. október. Opnunin er nátengd því að Verkhovna Rada samþykki frumvarp um menntunarréttindi frumbyggja Úkraína og þjóðarbæsjun.
-
ESB getur opnað tvo samningaklasa fyrir Úkraínu og Moldóu í næstu viku
Sambandsfulltrúi ESB í ríkjaafstæðu málefnum, Marta Kos, sagði 5. október að ESB gæti opnað tvo næstu samningaklasa í aðildarviðræðum við Úkraínu og Moldóu í næstu viku á ríkisstjórnaráðstefnu í Lúxemborg. Opnunin er bundin því skilyrði að úkraínska þingið samþykki lagafrumvarp um menntunarmál þjóðarminnihluta, sem Ungverjar hafa krafist.
-
ESB hyggst takmarka aðgang Úkraínu að landbúnaðarmarkaði og búvörustyrkjum eftir aðild
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur samþykkt skjalapakka sem leggur til að takmarka verulega aðgang Úkraínu að landbúnaðarmarkaði ESB og styrkjum sameiginlegrar landbúnaðarstefnu (CAP) jafnvel eftir að Úkraína verður aðili að sambandinu. Markmiðið er að svara áhyggjum núverandi aðildarríkja, einkum Póllands, Frakklands og Ítalíu, af samkeppni við úkraínsk korn og olíufræ. Úkraínsk stjórnvöld hafa lýst því yfir að ekki verði samið um varanlegar hömlur á sölutíma, en segist tilbúin í tímabundnar aðlögunarráðstafanir með skýrum lokadegi.
-
Pólland og Rúmenía neita að auka flutning umdeildra kornaförmur frá Úkraínu
Pólland og Rúmenía hafa hafnað beiðni Úkraínu um að auka flutning umdeildra kornaförmur um Evrópu á meðan útflutarmar hafa lokast vegna lokunar Svartahafs. Úkraínskur landbúnaðarráðherra lýsti stöðunni „afar, afar alvarlegri“ og sagði að allt að 35 milljónir tonna af korni gætu orðið eftir í landinu ef hindrunin stendur til vors, og næsta árs sáðsvæði gæti minnkað um 35–40%. ESB hefur ekki enn gefið neinar skuldbindar um hjálp.
-
ESB synjaði Úkraínu um að flytja fram fjármögnun áætluð fyrir 2027
Evrópusambandið hafnaði beiðni Úkraínu um að fá hluta af fjárhagsaðstoðinni sem áætluð er fyrir 2027 afhenta fyrr. Í staðinn kallar ESB eftir því að Kænugarðurinn klári fyrirheitnar umbætur sem gætu losað um 34 milljarða evra sem enn eru tiltækir í ár.
-
Úkraína þarf 29,5 milljarða dala í rekstrarstuðning og 27 milljarða dala í varnarmál 2026
Fjármálaráðherra Úkraínu, Serhíj Martsjenkó, sagði að Úkraína þurfi 29,5 milljarða dala frá alþjóðlegum samstarfsaðilum fyrir lok ársins til að fjármagna óhertan hluta ríkisrekstrarins. Að auki eru 17 milljarðar evra eftir af Ukraine Support Loan (USL) fyrir varnarmál, en varnarmálaráðuneytið hefur tilgreint að 27 milljarða dala viðbótarþörf sé til staðar umfram USL. Yfirlýsing Martsjenkó er í mótsögn við ummæli talskonu framkvæmdastjórnar ESB frá 2. október um að enginn fjármögnunarskortur sé fyrir árið.
-
ESB og Úkraína staðfesta fjármögnun 2026 – en deilt um hvort bil sé til staðar
Þann 1. október 2026 gáfu framkvæmdastjórn ESB og Úkraína út sameiginlega yfirlýsingu þess efnis að unnt væri að mæta fjárhags- og varnarþörfum Úkraínu fyrir árið 2026 og að næstu skref til að tryggja tímanlega afhendingu fjármagns væru ákveðin. Daginn eftir sagði aðalsprettfulltrúi framkvæmdastjórnarinnar að sameiginlega hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að ekkert ytra fjármögnunarbil væri fyrir hendi fyrir árið, en framkvæmdastjórnin hefði þó ekki orðið við beiðni Úkraínu um að færa hluta af lánssamningi ársins 2027 fram til 2026.
-
Úkraína biður ESB um að nota frystar eignir Rússa til að fjármagna 78 milljarða dollara skort árið 2027
Þann 29. september kynnti fjármálaráðherra Úkraína, Serhiy Marchenko, fyrir styrktaraðilafundi í Brussel að Úkraína þurfi um 69 milljarða evra til viðbótar á árinu 2027. Hann hvatti ESB til að beita frystum rússneskum eignumáríru upp á um 210 milljarða evra, en flest eru í belgíska vörsluaðilanum Euroclear. Tillaga ESB um að byggja vaxtalaust lán á þessum eignum féll á ESB-toppfundi í desember 2024 vegna mótspyrnu Belgíu, og embættismenn ESB taka nýju beiðninni Úkraínu með efasemillum.
-
Úkraína þarf 27 milljarða dala til að fjármagna varnirnar í ár
Forsætisráðherra Serhíj Koretský sagði að halli á fjármögnun varnarþarfa Úkraínu fyrir árið 2026 nemi 27 milljörðum Bandaríkjadala. Um 7 milljarðar skuli aflað með hagræðingu og tilfærslu útgjalda innanlands, en 20 milljarðar eru til umræðu við alþjóðlega samstarfsaðila. Heildarkostnaður Úkraínu vegna stríðsins á árinu er metinn 155 milljarðar dala.
-
ESB leggur til „gradual integration“ fyrir umsóknarríki – vegakort fyrir Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallaland
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur undirbúið drög að tillögu um „gradual integration“ fyrir umsóknarríki, sem myndi veita þeim frjálsan markaðsaðgang og aðgang að rannsóknaáætlunum ESB á meðan aðildarviðræður standa yfir. Forgangsvegakort yrðu boðin fjórum ríkjum: Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallalandi. Aðgangur að viðkvæmum geirum og efnahagslegum ábótum yrði háður stuðningi við utanríkisstefnu ESB og samvinnu um að koma í veg fyrir tækni-flæði til andstæðra ríkja.
-
Tillaga um að færa fryst rússnesk eignir á samevrópskt tæki kynnt í Brussel
Pólitískur athugunarmaður Hugo Dixon og samhöfundar hans kynntu í Brussel tillögu um að færa fryst reikninga seðlabanka Rússlands af einstökum vörsluaðilum eins og Euroclear og Clearstream yfir á efnahagsreikning sérstaks ESB-tækis sem myndi taka við vörslunum. Markmiðið er að verja vörsluaðilana fyrir málsóknum frá Rússlandi og leggja lagalegan grundvöll fyrir því að nota eignirnar í þágu Úkraínu. Fjármálaráðherra Úkraínu, Serhij Martsenko, hefur stutt að frystar eignir verði nýttar vegna skorts á fjármagni vegna stríðsins.
-
Eistland kallar sendingamann Rússlands á teppið eftir að kveikt var í vopnaverksmiðju í Tallinn
Öryggislögregla Eistlands (Kapo) komst að þeirri niðurstöðu að eldsmíði á byggingu varnarvörufyrirtækisins Milrem Robotics í Tallinn í nóttinni 14.–15. ágúst 2025 hafi verið skipulögð njósna- og spillingaråtök sem pöntuð voru af sérþjónustu Rússlands. Þrír grunuðir, sem eru ríkisborgarar Lettlands, voru handteknir í Lettlandi og síðar fluttir til Eistlands. Eistland kallaði sendingamann Rússlands á teppið hjá utanríkisráðuneytinu 29. september. Milrem Robotics framleiðir óáhöfnarökutæki af gerðinni THeMIS og afhendir þau Úkraínu í samstarfi við lönd ESB.
-
Söfnunardrifherjar fjárhagsaðstoðar fyrir Úkraínu hittust í Brussel
Gjafaaðilar Úkraínu komu saman í Brussel 29. september til að hraða viðræðum um frekari fjárhagsaðstoð. Samhliða birtu fjölmiðlar fyrstu áætlanir AGS um að fjármögnunarhalli Úkraínu til 2029 gæti numið allt að 54 milljörðum dala, en innan ESB eru skiptar skoðanir um hvernig afla skuli aukins fjármagns.
-
Úkraína biðlar til ESB-ríki um Patriot-eldflaugar og fjármögnun á ónýtudróna
Varnarmálaráðherra Úkraínu, Jevheníj Khmara, hvatti aðildarríki ESB á fundi ráðsins um utanríkismál 28. september til að flytja hluta eigin Patriot-eldflauga til Úkraínu í skiptum fyrir eldflaugar sem Úkraína á síðar að fá samkvæmt samningum. Hann kallaði einnig eftir fjárhagsaðstoð til framleiðslu á ónýtudrónum til að mæta rússneskum þotuknúnum Shahed-drónum og lagði áherslu á afhendingu loft-í-loft eldflauga, MANPADS og F-16 skotfæra.
-
Úkraínskir bændur eiga peningaframeiðslur til áramóta – hröðun fjármögnunarbrests blasir við
Taras Vysotsky, landbúnaðarráðherra Úkraínu, segir að úkraínskir bændur eigi nægilegt fjármagn í aðeins til áramóta. Vor verði enn erfiðara vegna áframhaldandi röskunar á landbúnaðarútflutningi um Svartahafið. Evrópusambandið hafnaði 220 milljóna evra beiðni um stuðning og Úkraína reiðir sig í staðinn á 250 milljóna dala lán frá Heimsbankanum.
-
Úkraína frýs óviðkomandi útgjöld og setur varnarmál í fyrsta sæti
Ríkisstjórn Úkraínu samþykkti 28. september ákvörðun um forgangsröðun ríkisútgjalda vegna erfiðrar fjármálastefnu. Fjármunum verður fyrst og fremst ráðstafað til varnarmála, lífeyris og félagslegra greiðslna, sem og launa kennara, lækna og annarra starfsmanna á vegum ríkisins, á meðan nýbyggingum, endurgerðum, meiriháttar viðgerðum og fegurðarframkvæmdum er frestað til loka stríðsins. Forsætisráðherra Serhíj Kóretskíj sagði hluta af erfiðleikunum tengjast því að hluti af fyrirhuguðu alþjóðlegu fjármagni hafi ekki borist, meðal annars vegna þess að Úkraína hafði ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart alþjóðlegum samstarfsaðilum.
-
Rússnesk dróna skaut á byggingu vísindaakademíunnar í Kyiv – að minnsta kosti tveir látnir
Þann 28. september 2026 skaut rússneskt dróna á aðalbyggingu Forsætisráðs (Presidium) vísindaakademíu Úkraínu í sögulega miðbæ Kyiv, í Shevchenkivsky-hverfi. Sprengingin olli stórfelldum eldsvoða, hlutskemmdum á 2. og 3. hæð og krafði að minnsta kosti tveggja manns lífs. Árásin hlaut fordæmingu frá leiðtogum ESB, Frakklands, Þýskalands, Eistlands, Moldóvu og Evrópuráðsins, og sendiherra Úkraínu kallaði eftir því að UNESCO svipti Rússland atkvæðisrétti.
-
ESB undirbýr aðildarleiðarvísa fyrir Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallaland
Evrópusambandið er að þróa tillögur um leiðarvísa sem gefi fjórum löndum – Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallalandi – skýra, skref fyrir skref leið til aðildar. Tillögurnar fela í sér fyrstu formlegu tryggingar fyrir inngöngu ef umbætur halda áfram, ásamt tilgreindum tímalínum fyrir lok samningakafla. Samhliða er unnið að endurskoðun ESB-stefnu um „undirbúning stækkunar“ sem kynnt verður 6. október.
-
ESB örlar 6,6 milljarða evra úr Evrópska friðarsjóðnum fyrir Úkraíni
Aðildarríki sambandsins náðu samkomulagi um skilyrði fyrir úthlutun 6,6 milljarða evra úr Evrópska friðarsjóðnum (EPF) til stuðnings Úkraínu, og lyfta þannig þriggja ára frosti sem stafaði af neitunarétti Ungverjalands. Yfirmaður ESB í utanríkis- og öryggismálím, Kaja Kallas, tilkynnti samninginn á X-síðu sinni 25. september. Endanleg ákvíslun bíður formlegrar samþykktar varnarmálaráðherra ESB á fundi ráðsins á mánudaginn.
-
Svisslendingar greiða atkvæði um strangari skilgreiningu á hlutleysi 27. september
Á sunnudaginn 27. september kjosa Svisslendingar í þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort setja eigi strangari skilgreiningu á landareldri hlutleysisstefnu í stjórnarskrána. Ef tillagan yrði samþykkt myndi það í reynd koma í veg fyrir að Sviss gæti beitt þvingunar-aðgerðum gegn Rússlandi nema með samþykki Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna, og útiloka samstarf við bandalög á borð við NATO nema Sviss verði fyrir árási eða standi frammi fyrir yfirvofandi ógn. Skoðanakannanir sýna að nærri tveir þriðju kjósenda eru gegn tillögunni.