h.ua

Birt: · Uppfært:

Úkraína biður ESB um að nota frystar eignir Rússa til að fjármagna 78 milljarða dollara skort árið 2027

Þann 29. september kynnti fjármálaráðherra Úkraína, Serhiy Marchenko, fyrir styrktaraðilafundi í Brussel að Úkraína þurfi um 69 milljarða evra til viðbótar á árinu 2027. Hann hvatti ESB til að beita frystum rússneskum eignumáríru upp á um 210 milljarða evra, en flest eru í belgíska vörsluaðilanum Euroclear. Tillaga ESB um að byggja vaxtalaust lán á þessum eignum féll á ESB-toppfundi í desember 2024 vegna mótspyrnu Belgíu, og embættismenn ESB taka nýju beiðninni Úkraínu með efasemillum.

Helstu atriði

  • Marchenko sagði að árið 2027 þurfi Úkraína um 78 milljarða dollara (≈69 milljarða evra) umfram fyrirheitna styrki, þar af 32,6 milljarða í rekstrarhalla og 45 milljarða í varnarútgjöld.
  • Af 52,6 milljarða dala ytri fjármögnun sem Úkraína segist þurfa 2027 eru um 20 milljarðar tryggðir, sem skilur ótryggða 72,8 milljarða.
  • Um 210 milljarðar evra í frystum eignum rússneska seðlabankans eru í ESB, þar af um 180 milljarðar í belgíska vörsluaðilanum Euroclear.
  • ESB hefur samþykkt 90 milljarða evra sameiginlegt lán fyrir 2026–2027 (45+45 milljarðar; 30/ár fyrir varnir, 15/ár fyrir rekstur), en 15 milljarða evra rekstrarhlutinn bíður eftir útkomu umbóta, þar á meðal spillingarvarna.
  • Belía hefur þegar stöðvað tilraun til að byggja lán á frystum eignum, og diplómatar segja Ítalíu og Frakkland einnig efasemdaraddir.
  • Marta Kos, framkvæmdastjóri ESB um stækkun, sagði að Úkraína verði að klára umbætur til að halda áfram að fá fjárhagslegan stuðning; ESB-ríkin ræða málið á fjármálaráðherrafundi 9. október eða á leiðtogafundi í miðjum október.

Hvers vegna þetta skiptir máli

Úkraína biður ESB um að fjármagna tugi milljarða dollara skort á sama tíma og fyrirliggjandi 90 milljarða evra lán ESB er þegar hægt seðlunum vegna hægs umbæt umbótanna í Úkraínu. Brussel er hvatt til að endurvekja umræðu um notkun frystra rússneskra eigna á belgíska vörsluaðilanum Euroclear — en það félli á ESB-toppfundi í desember 2024 vegna móthrafsta Belgíu, og efasemdir í Ítalíu og Frakklandi gera málið pólitískt viðkvæmt fyrir þingkosningar í fjórum ESB-ríkjum árið 2027. Þar sem Bandaríkin hafa ekki veitt Úkraínu fjárhagsaðstoð 2025 er þyngdin að mestu á evrópskum styrkesturum.

Hvað gerðist

Þann 29. september 2026 mætti fjármálaráðherra Úkraína, Serhiy Marchenko, fyrir styrktaraðilafundi í Brussel sem sótti fulltrúa ESB, G7-ríkja, Noregs, Suður-Kóreu og Aðalvalmyndafjölmiðla (IMF). Úkraína lagði fram að árið 2027 þurfi hún um 69 milljarða evra til viðbótar, þar af 40 milljarðar til varnarútgjalda og 29 milljarðar til reksturs ríkisins. Fjármálaráðuneytið metur ófjármagnaða þörf ársins samtals 78 milljarða dollara (≈68,77 milljarða evra) — 32,6 milljarða í rekstrarhalla og 45 milljarðar í varnarútgjöldum — og aðeins um 20 milljarðar af 52,6 milljarða sem taldir eru tryggðir. Marchenko sagði að frystar eignir rússneska seðlabankans í ESB, um 210 milljarðar evra og þar af um 180 milljarðar í Euroclear, væru „vænleg og rétt“ leið til að fjármagna stríðsútgjöld Úkraínu og tryggja ábyrgð Moskvu, og hvatti til miðlægs ESB-mekanisma með skýrri lagastoð. ESB hefur þegar samþykkt 90 milljarða evra sameiginlegt lán fyrir 2026–2027, en 15 milljarða evra rekstrarhlutinn er bundinn útkomu úkraínskra umbóta. Embættismenn ESB og diplómatar tóku nýju beiðninni kaldlyndum; Belgía, sem fjármstóðvarar Euroclear, mótmælti áður slíkri notkun og diplómatar segja Ítalíu og Frakkland einnig efasemdaraddir. Næstu skref eru á fjármálaráðherrafundi ESB 9. október eða á leiðtogafundi ESB í miðjum október.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir fjölmiðlar leggja áherslu á 78 milljarða dala / 70 milljarða evra skortinn fyrir 2027 og rök Marchenkó í Brussel og á fundi European Policy Centre, þar sem hann lýsti frystum rússneskum eignum ástrídaðri og réttri leið til að standa straum af stríðsútgjöldum Úkraínu. Þeir draga fram stuðningsmenn innan okkar ESB — Svíþjóð, Holland, Spánik, Pólland og glefsunarríkin — og ávarp 123 Evrópuþingmanna í september um að taka fram stöð tungkjarna aftur. Skýrslan tengja auknar þarfir við auknadefulla Rússaárásir og blokkun kornflutninga um Svartahafið, sem dró útflutningstekjur úkraínska landbúnaðarins um 60%.

Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum

Alþjóðlistamál fjölmiðlar, einkum Le Monde, draga fram efasemdir ESB: „vökvum eyðimörkina“-tilvitnun evrópsks diplómata, viðleitni ESB fyrst og fremst að koma áður samþykktu 90 milljarða evra láni í framkvæmd, og skilaboð Martu Kos um að Úkraína verði að klára umbætur. Belgía mótmælir notkun eignanna af lagalegum ástæðum, og segir aðfríkdiplómatar að Ítalía og Frakkland, sem geta verið afgerandi, séu einnig efasemdaraddir. Efnistök greina útlföldum fjármögnunarleiðir ESB — European Peace Fund (6,6 milljarða evra), tillögu Ursula von der Leyen um að nýta 20 milljarða evra af 150 milljarða evra endurvígvunar-láni, og 100 milljarða evra línuna fyrir Úkraínu í næsta fjöláætlunarbútaðar ESB fyrir 2028–2034 — en benda á að Þýskaland, París og „sparsamir“ bandamenn mótmæli sumu ættir af þeim. Auk þess minna fréttir á að þingkosningar í Frakklandi, Spáni, Póllandi og Ítalíu árið 2027 gera málið pólitískt viðkvæmt.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Heimildir eru sammannagrelega um að árið 2027 skorti Úkraína aðallega fjárframtögn, en þær eru óátt ekki á samsetningu skortsins: fjármálaráðuneytið Úkraínu (í skýrslum Euronews og Le Monde) nálgast hann að 32,6 milljarða dala rekstrarhalla auk 45 milljarða dala í varnarþörf, samtals um 78 milljarða dala (≈68,77 milljarða evra), en í kynningu Marchenkó í Brussel var miðað við 40 milljarða evra fyrir herútgjöllur og 29 milljarða evra fyrir rekstur, samtals um 69 milljarða evra. Þá eru heimildir ekki samruna um stærð frystu eignanna á Euroclear: flestar segja „meirihliliu thefnisttöldra 210 milljarða evra“ í evrópu, nokkrar tilgreina um 180 milljarða evra af 210 milljarða evra, en ávarp 123 Evrópuþingmanna í september 2025 minnist á „milljónum 200 milljarða evra“.

Baksvið

Eignir rússneska seðlabankans hafa verið frystar í ESB síðan í febrúar 2022, að mestu í belgíska vörsluaðilanum Euroclear; þær hafa skilað um 8 milljarðum evra í óvenjulegum hagnaði, þar af 1,4 milljarðar evra sem tilkynnt var í ágúst. Í desember 2024 myndaði Belía meirihluta á ESB-toppfundi sem fórði tillögu framkvæmdaráðs ESB um að byggja vaxtalaust lán fyrir Úkraínu á frystum rússneskum eignum. Í staðinn samþykkti ESB 90 milljarða evra sameiginlegt lán tryggt með sameiginlegum skuldum, skipt jafnt milli 2026 og 2027 (30 milljarðir/ár í varnir og 15 milljarðir/ár í rekstur); um miðjan september rúkvaði Brussel 15 milljarða evra fyrir vopnakaup, en 15 milljarða evra rekstrarhlutinn bíður úkraínskra umbóta, þar á meðal spillingarvarna. Svíþjóð, Holland, Spánik og Pólland, studd af glefsunarríkjum, höfðu nú þegar varað við að 90 milljarða evra lánið dygði ekki og kallað eftir nýjum leiðum til að nýta eignir Rússa. Í september kölluðu 123 Evrópuþingmenn eftir því að ESB-ráðið og framkvæmdaráðið tækju umræðuna um notkun frystu eignanna til stuðnings Úkraínu upp aftur.