Pólland og Rúmenía neita að auka flutning umdeildra kornaförmur frá Úkraínu
Pólland og Rúmenía hafa hafnað beiðni Úkraínu um að auka flutning umdeildra kornaförmur um Evrópu á meðan útflutarmar hafa lokast vegna lokunar Svartahafs. Úkraínskur landbúnaðarráðherra lýsti stöðunni „afar, afar alvarlegri“ og sagði að allt að 35 milljónir tonna af korni gætu orðið eftir í landinu ef hindrunin stendur til vors, og næsta árs sáðsvæði gæti minnkað um 35–40%. ESB hefur ekki enn gefið neinar skuldbindar um hjálp.
Helstu atriði
- Úkraína bað Pólland og Rúmeníu að auka flutning umdeildra kornaförmur um Evrópu vegna lokunar Svartahafshafna.
- Pólland og Rúmenía neituðu, með rökum sínum landbúnaðarmanna.
- Úkraína óskaði 1,1 milljarðs evra til að standa straum af auknum flutikksinskkostnaði.
- Minni en helmingur Úkraínu útflutnings fer nú um leiðir í Evrópu með járnbrautum, vegum og ám.
- Vísotsjkí sagði allt að 35 milljónir tonna af korni gætu orðið eftir í Úkraínu ef hindrunin heldur áfram.
- Ef ástandið stendur til vors gæti næsta árs sáðsvæði minnkað um 35–40%, að sögn landbúnaðarráðherra Úkraínu.
- ESB-landbúnaðarfulltrúi sagði að leysa þurfi málið vegna alþjóðlegrar matvælaöryggis en gaf engar skuldbindar.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Tvö ESB-lönd sem liggja að Úkraínu hafa opinberlega neitað að stækka þurrflutingsleiðirnar sem hafa orðið lykilatriði í því að halda úkraínsku korni á hreyfingu eftir lokun Svartahafs. Að mati úkraínskia landbúnaðarráðherra eru allt að 35 milljónir tonna í hættu og næsta árs sáðsvæði gæti minnkað um 35–40%. Á sama tíma vex spennan á milli stríðsútflutningsþar Úkraínu og pólitísks þunga bænda í nágrannaríkjum, sem flækir leit Brussel til samræmdra svara.
Hvað gerðist
Úkraína leitaði til nágrannaríkja sinna um að auka flutning umdeildra kornaförmur um Evrópu eftir að Svartahafshafnir voru lokaðar. Taras Vysotsky, landbúnaðarráðherra Úkraínu, ferðaðist til Brussel þessa viku til að biðja ESB-ráðamenn persónulega um hjálp og óskaði 1,1 milljarðs evra til að standa straum af auknum flutningskostnaði. Hann sagði stöðuna „afar, afar alvarlega“ og benti á að minna en helmingur úkraínskia útflutnings fari nú um leiðir Evrópu með járnbrautum, vegum og ám.
Pólland og Rúmenía neituðu bæði. Rúmenskur landbúnaðarráðherra, Barna Tanczos, sagði að hagsmunir rúmenskra bændara yrðu áfram í fyrirrúmi; úkraínsk korn sem flutt er um Rúmeníu, ásamt lágu vatnssstigi í Dóná, hafi þegar yfirfyllt rúmensk hafnir. Pólsk innviðarráðuneytið sagði í gegnum talsmann sinn Önnu Szumanska að „stefni engum breytingum sem miða að því að auka umflutning á úkraínskum landbúnaðarafurðum." Esböndlandbúnaðarfulloftrúi Christoph Hansen sagði að brýnað umfram að leysa tæp vegna alþjóðlegrar matvælaöryggis en gaf engar skuldbindar.
Baksvið
Rússland sagði upp Svartahafskornasáttmálanum 2022 í júlí 2023, og hefur úkraínsk korn síðan farið aðallega með járnbrautum, vegum og ám til nágrannaríkja. Pólland, Slóvakía og Ungverjaland höfðu áður bannað innflutning á úkraínsku korni, og Rúmenía og Úkraína undirrituðu viljayfirlýsingu í síðasta mánuði um að einfalda landamæraflutning og styrkja járnbrautartengingar. Þann 1. október sagði Bloomberg að Tyrkland og Sameinuðu þjóðirnar hefji nýjar Úkraína–Rússlandviðræður um vopnahlé á Svartahafi; Eistland lagði bann á umflutning rússneskra og hvítrússneskra kornaförmur og Lettland hóf landamæraeftirlit með korni vegna blokkunarinnar. Úkraína hafði áður leitað til ESB um 220 milljónir evra til að bæta bændum það tjón sem orðið hefur vegna rússneskra árása á Odesahöf.