Trump-stjórnin
Trump-stjórnin er ríkisstjórn Bandaríkjanna, sem mynduð var af repúblikananum Donald Trump í kjölfar sigurs hans í forsetakosningunum 2024. Önnur stjórn hans tók við embætti í janúar 2025. Hún samanstendur af meðlimum Repúblikanaflokksins sem skipaðir hafa verið í æðstu stöður í Hvíta húsinu, alríkisdeildum og stofnunum.
-
Bretland og Fransa leiða samþjæpta herþjálfun í Pólland til að undirbúa mögulega leiðslu hers í Úkraínu
Bretland og Franska leder samþjæpta herþjálfunina „Koalicja“ í Pólland 9.–22. nóvember. Þjálfunin ætlar að prófa hreyfingu, vernd, birgðir og sameiginlegt stjórnarráð þegar þjóðflokkar sameiginlega myndu því sem heitir MNF-U, sem gæti farið til Úkraínu eftir að átökum lýsi. Lega síldarinnar til sjálfs er háð því að henni snæmir aðeins eftir frið, beiðni frá ukrenskri þjóðkunnandi og ákvarðanir þjóðþjóða sem taka þátt.
-
Hegseth: Bandaríkin gáfu ekki fyrirmæli um að takmarka Starlink fyrir Úkraínu
Bandaríski varnarmálaráðherran Pete Hegseth sagði 20. október að Washington hefði ekki gefið út nein fyrirmæli um að takmarka hraða hers Starshield fyrir Úkraínu og að SpaceX hafi rétt til að taka slíkar ákvarðanir samkvæmt þjónustuskilmálum. Á sama tíma er ágreiningur milli fjölmiðla og embættismanna um það hvort Elon Musk, Trump-stjórnin eða hvorugt stóð að takmörkuninni, en Úkraínuforseti Zelensky kallaði hæginguna á Starlink „stórt mistök“.
-
Witkoff fundur til Pútín eftir samtalur í Ósló
Bandaríski sérstafi sendiþjóð í AusturEvrópu, Steve Witkoff, hélt í þremur klukkustundir á fundi með Vladimír Pútín í Sanktí Pétersborg þann 21. október. Á fundinum bar hann fram hugmyndir frá samtalunum í Ósló, де Pútín lýsti því að Rússland væri í með á hæg að hefja þríhliða samtal við Bandaríkin og Úkrainu á seinni hluta tíðindes næsta mánaðar. Samtalurnar hafa enn ekki leidd til friðar.
-
Samkunfti í Ósló um leiðir að friði fyrir Úkraína
Forsætismaður Úkraína Volodymyr Zelensky, sérstakur sendi presidents Bandaríkjanna Steve Witkoff, forsætismaður Finnlands Alexander Stubb og forsætráðherra Noregs Jonas Gahr Støre hittust í Ósló 20. október til að ræða um framtíðar innbláinir í átökunum. Á fundinum var unnið að almenningsriðlun til framtíðar friðar sem Vítkoff átti að leggja fyrir rússneskt stjórnvald, en einnig var rætt um öryggi, landamörk, sanker, endurreislu og mismarsætingar við Rússland.
-
Zelensky: Bandaríkin hafa aftur deilt upplýsingum með Úkraínu
Úkraínski forsetinn Volodymyr Zelensky sagði í viðtali við NBC þáttinn Meet the Press sunnudaginn 18. október að Bandaríkin hafi aftur hafist handa við að deila upplýsingum með Úkraínu eftir að þeim hafi verið lokað í „ákveðinn tíma.“ Hann sagði aðeins Bandaríkin búa yfir þeim einstöku upplýsingum sem geri Úkraínu kleift að fá aðvörun þegar Rússland skýtur eldflaugum. Zelensky vonaðist til þess að samningar við Bandaríkin gætu farið fram innan vikunnar.
-
SpaceX takmarkar Starshield í Úkraínu – Úkraínar vísað til þriggja aðila fyrir skipunina
SpaceX takmarkaði í byrjun október án fyrirvara hraða Starshield-leiðsögukerfisins í Úkraínu, sem gerði drónum til að skjóta niður rússnesk Shahed-þotudróna óvirka. Úkraínski forsetinn Volodymyr Zelensky segir takmarkanirnar „skipulagða aðgerð“ sem eigi aðeins við um yfirráðasvæði Úkraínu, en Donald Trump, Elon Musk og Hvíta húsið hafa hver og einn afsökuð sig og skýst á um ábyrgð.
-
Trump segir Zelenenskí „ekki rétta manneskjun“ – kallar eldsneytisárásir „skömm“
Donald Trump, Bandaríkjaforseti, sagði í viðtali við Newsmax þann 15. október að hann væri „ekki mikill aðdáandi“ Volodymyrs Zelenenskýs, Úkraínuforseta, og að Zelenenský „sé ekki sá sem við ættum að eiga viðskipti við.“ Trump sagði erfiðara væri að eiga við Zelenenský en Vladímír Pútín rússneska forseta, kallaði úkraínskar árásir á rússneska olíuhreinsistöðvar „skömm“ og ítrekaði kröfu sína um að kosningar færu fram í Úkraínu. Zelenenský svaraði í Brussel þann 16. október að auðveldara væri fyrir hann að eiga samskipti við Trump en Pútín.
-
Rússland hóf kerfisbundna herferð gegn orkuinnviðum Úkraínu
Yfirmannsstjóri rússneska herforingjaráðsins, Valeríj Gerasímov, skýrði Vladímir Pútín frá því þann 16. október að rússneskar hersveitir hefju kerfisbundna herferð með massárásum á orkuinnviða Úkraínu. Loftárásir með drónahópum og eldflaugum á nóttunni og morgninum 17. október námu yfir 15 mikilvægum orkuframleiðslu- og flutningsstöðvum í að minnsta kosti tíu héruðum. Zelenskyj sagði Rússa hafa beitt meira en 320 „Shahed“-drónum, skáldlaupum vopnum, og stýri- og eldflaugum á sama tímbili. Herferðin er háð á sama tíma og fyrr tilkynnt „orkuvopnahlé“ sem Donald Trump fullyrti að bæði Rússland og Úkraína hefðu samþykkt.
-
Hvítu húsið íhugar að létta á þröngvopnum gegn „skuggaflota“ olíutankara
Stjórn Donald Trump Bandaríkjaforseta íhugar að létta á refsiaðgerðum Bandaríkjanna gegn skipum svokallaðs „skuggaflota“ sem áður fluttu olíu frá Rússlandi, Íran og Venesúela. Tilgangurinn er að lækka það sem kallast metháar flutningsgjaldsskrár olíutankara og auka útflutning olíu og olíuvara frá Persaflóa. Leyfileg notkun yrði bundin við flutning á „löglegri olíu“ sem ekki er undir bandarískum refsiaðgerðum, og fyrirtæki þyrftu að sækja um einstakar leyfi til fjármálaráðuneytis Bandaríkjanna.
-
Bandaríkin vilja flytja fryst rússnesk eignir í bandarískt skipulag – Evrópa hafnar
Bandaríkin lögðu til að hluti þeirra um 260 milljarða evra í frystum rússneskum eignum yrði affrystur og fluttur í fjármálaskipulag undir stjórn Washington til að endurlífga friðarviðræður. Evrópskir sendimenn sem sátu fund í Miami 9.–10. október höfnuðu tillögunni, og þýski kanslarinn Friedrich Merz sagði fyrir leiðtogafund Evrópuráðsins í Brussel 15. október að eignirnar yrðu áfram frystar í Evrópu og að Evrópumenn sjálfir myndu ráða för þeirra.
-
Rússar gerðu umfangsmikla sameinaða árás á Úkraínu – 39 eldflaugar og 128 drónar
Aðfaranótt 14. október 2025 gerðu rússneskar hersveitir umfangsmikla sameinaða árás á Úkraínu með 39 eldflaugum af ýmsum gerðum á ballistiska sporbraut og 128 árásardrónum. Skotmörkin voru orku- og mikilvæg innviðamannverk í Kænugarði, Kænugarðssýslu og Kharkiv, og að minnsta kosti 600.000 manns urðu rafmagnslausir. President Zelensky í staðra verð staðfesti að TEC-4 varð fyrir beinum árás og að íbúðarhús í Desniansky-hverfi Kænugarðs varð fyrir eldflaugasæðaskímu.
-
Zelensky staðfestir að Trump-stjórnin hafi varað við því að stöðva upplýsingaskipti
Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, staðfesti í viðtali við NPR að stjórn Donalds Trump hefði varað Úkraínu við því að Bandaríkin gætu stöðvað upplýsingaskipti og evrópskar kaupir á bandarískum vopnum til Úkraínu, nema Kyiv hætti árásum á rússneska olíuhreinsistöðvar. Samhliða lét Trump þess getið að Bandaríkin hefðu ekki stöðvað upplýsingaskipti og sagðist hjálpa Úkraínu. Þá varð SpaceX/Starlink/Starshield hröðunartakmarkanir á hernaðarendum í notkun ukrönsku hersins aðfaranótt 14. október, og kvöldin 12. og 13. október fékk Úkraína engar fyrirboðafréttir frá bandarískum samstarfsaðilum um rússneskar eldflaugarásir á Kænugarð. Þingmenn úr báðum flokkum Bandaríkjaþings lýstu áhyggjum af mögulegum takmörkunum.
-
SpaceX takmarkar hraða Starshield-enda hjá ukrainska hernum án fyrirvara
Í nóttinni 13.–14. október takmarkaði SpaceX á einni nóttu hraða Starshield-stöðva, sem er hernaðarútgáfa Starlink, sem ukrainski herinn notar, án fyrirvara til Úkraínsku varnarhersins. Takmörkunin setti hraðamörk við 100 mílur á klukkustund (um 160 km/klst) og leiddi til þess að fjöldi hernaðarverkefna var rofinn, þar á meðal ómannaðra loftfara og eldvarnardróna á Huliaipole-stefnunni. Upplýsingarnar komu fyrst fram hjá sjálfboðaliðanum Serhij Sternenko og voru staðfestar af forsetafulltrúa Serhij „Flash" Beskrestnov. Mörg stjórnmálaöfl, þar á meðal forseti Zelenskyj, gagnrýndu ákvörðunina.
-
Zelensky varar við svari „í vetur“ ef Pútin neitar orkuvíkjuni
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, lýsti því yfir í málstofu í Varsjá öryggisráðstefnunni (sjálfgefið sjónvarp) á mánudag 12. október 2026 að Úkraína hefði strax fallist á „orkuvíkjuna“ sem Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, tilkynnti í Truth Social síðdegis 11. október, en sagði að hún yrði að meðtaka gagnkvæma og stöðva innrásarinnar á rafstöðvar og orkukerfi Úkraínu. Samkvæmt útskýringu Hvíta hússins við Axios takmarkast fyrirkomulagið við gagnkvæma stöðvun árása á hvers annars olíuhreinsistöðvar („hreinsistöð fyrir hreinsistöð“), en Úkraína hefur aðeins eina slíka starfstöð á meðan Rússland á stórt net. Kreml neitaði að staðfesta samkomulag, og Rússland flaug innrásarvopn á orkumannvirki í Úkraínu mörgum klukkustundum fyrir og eftir yfirlýsingu Trumps, þar á meðal TEC-5 í Kharkiv og orkumannvirki í Kænugarði.
-
Trump og Putin semja um 300–3 milljón tonn af rússnesku dísilolíu – Trump krefst nýs forseta í Úkraínu
Þann 9. október tilkynnti Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, eftir símtal við Vladimir Pútin, forseta Rússlands, að samkomulag hefði tekist um að 300.000 til 3 milljónir tonna af rússnesku dísilolíu yrðu settar á bandaríska og heimsmarkaði. Kremlín aflétti útflutningsbanni sínu á dísilolíu og bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út tímabundið leyfi til 7. apríl 2027. Trump gagnrýndi síðan harkalega Volodymyr Zelenskyy, forseta Úkraínu, og sagði að „komi tími til að Úkraína velji nýjan forseta“. Zelenskyy svaraði með því að kalla ákvörðunina „veikleika“ og „gjöf til Pútins“. Samningurinn féll saman við yfirstandandi viðræður fulltrúa Bandaríkjanna, Úkraínu, Evrópu og NATO í Miami, sem stóðust fyrir til að ræða leiðir til að enda stríðið.
-
Trump-stjórnin ógnaði því að stöðva vopnasendingar til Úkraínu og kynnti „orkuvígeldið
Stjórn Donald Trump sendi evrópskum og úkraínskum embættismönnum símtöl um helgina þar sem hún ógnaði því að stöðva vopnakaupkerfið PURL og deilingu upplýsinga með Úkraínu, nema Kyiv myndi hætta langdrægum árásum á rússneska orkumannvirki. Sama sunnudag tilkynnti Trump á Truth Social að „orkuvígeldi" milli Úkraínu og Rússlands hefði tekið gildi. Úkraínski forsetinn Volodymyr Zelensky sagði að Rússland hefði haldið árásum áfram sama dag og lýsti yfir vilja til gagnkvæmrar stöðvunar á orkuaðgerðum, en skorti ábyrgðir.
-
Trump og Putin semja um að leyfa aftur útflutning á rússnesku dísilolíu – evrópskir leiðtogar harðlega gagnrýna samninginn
Þann 9. október 2026 tilkynnti Donald Trump um símtal við Vladimir Putin og samning um að opna bandarískan markað fyrir rússnesku dísilolíu. Bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út tímabundna almenna leyfi (General License No. 135) sem leyfir innflutning og sölu á rússnesku dísilolíu til 7. apríl 2027. Trump sagði Rússland munu afhenda yfir 300.000 tonnum strax, 500.000 í nóvember og milljón tonna síðar. Volodymyr Zelensky gagnrýndi samninginn harðlega sem veikleika og „afmælisgjöf“ handa Putin, en Kaja Kallas og leiðtogar Eystrasaltsríkja, Bretlands, Þýskalands, Svíþjóðar og Finnlands sögðust ekki mynwa þrýsting á Rússland. Framkvæmdastjóri ESB-ráðherrafundar 12. október á að samþykkja stærsta refsiaðgerðapakka gegn Rússlandi síðan stríðið hófst.
-
Zelenskyy: Úkraína mun herja olíuhreinsistöðvar Rússa harðar
Í viðtali við Reuters sagði Volodymyr Zelenskyj forseti að Úkraína muni auka árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar í svari við nýrri rússneskri loftárásaherferð sem miði að því að neyda íbúa til að yfirgefa Kænugarð og aðrar borgir. Zelenskyj sagðist hafa fengið skjöl frá úkraínsku leyniþjónustunni sem bendi til þess að Vladímír Pútín forseti hafi samþykkt „nýja stefnu“ um árásir á mun breiðara svið borgaralegra markmiða fyrir veturinn. Hann tilkynnti einnig að FP-9, innlend ballísk eldflaug frá Fire Point sem talið er geta náð til Moskvu, verði tilbúin í haust.
-
Trump segir að eldsneytisverð í Bandaríkjunum stafi af úkraínsku árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, sagði frammi fyrir blaðamönnum í Hvíta húsinu 30. september að uppgangur verðs á dísilfólak zu Bandaríkjunum stafi ekki af ástandinu í Mið-Austurlöndum heldur af úkraínskum árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar. Trump ítrekaði fyrri áskorun sína til Volodymyrs Zelensky um að stöðva árásir á rússneska orkuinnviði og útilokaði ekki að banna hann at útflutning dísilfólak zu Bandaríkjunum.
-
Rússar skutu þriggja bylgna eldflaugum á Kænugarð – Zelensky sagði árásina gerast á meðan hann ræddi við bandaríska þingmenn
Rússar gerðu stóra samsetta árás á Kænugarð í nóttinni milli 23. og 24. september með eldflaugum og drónum. Tveir létust og a.m.k. átta særðust í fimm hverfum borgarinnar. Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, sagði árásina hafa verið gerð á sama tíma og hann fundaði með sex bandarískum fulltrúadeildarþingmönnum í New York um Graham-lögin um refsiaðgerðir gegn Rússlandi.