Trump og Pútín sammála um milljónir tonna af dísel — Zelensky gagnrýnir „afmælisgjöf til Pútín“
Bandaríski forsetinn Donald Trump og rússneski forsetinn Vladímír Pútín áttu símtal 9. október þar sem þeir náðu samkomulagi um að Rússland flytji yfir 4,8 milljónir tonna af díseleldsneyti til Bandaríkjanna og heimsmarkaðarins. Samkvæmt upplýsingum frá aðstoðarmanni Pútín, Júrí Úshakov, hafnaði Pútín því alfarið að hefta stríðsrekstur eða hefja friðarviðræður að nýju og sagði Rússland halda áfram bardögum þar til Úkraína gefist upp. Úkraínski forsetinn Vólódímír Selenskíj gagnrýndi samninginn harðlega og kallaði hann „afmælisgjöf til Pútín“ og lyftingu á refsiaðgerðum sem geri árásaraðilanum kleift að halda stríðinu áfram.
Helstu atriði
- Pútín og Trump áttu símtal 9. október sem Kreml staðfesti.
- Trump tilkynnti á Truth Social um „afar árangursríkt“ símtal og samkomulag um að Rússland leggi inn yfir 4,8 milljónir tonna af díseleldsneyti — 300.000 tonn strax, 500.000 í nóvember, 1 milljón síðar og 3 milljónir í ótilgreindum stuttum tíma.
- Skattayfirvöld Bandaríkjanna (OFAC) gáfu út tímabundið leyfi til innflutnings á rússneskum dísil, gildandi til 7. apríl 2027.
- Pútín hafnaði samkvæmt Úshakov að hefja friðarviðræður að nýju og sagði Rússland halda áfram stríðsrekstri þar til Úkraína gefist upp; hann kallaði úkraínska viðnám „vonlaust“ og sakaði Úkraínu um að reyna að trufla rússnesk kosning.
- Selenskíj kallaði samninginn „hræðilega slæmt skref“, „afmælisgjöf til Pútín“ og „augljóslega veikt afbrigði sem spilar Rússlandi í hendur“ og sagði að samningurinn hafi verið gerður á bak við bak víetnamska samninganefndarinnar í Miami.
- Á sama tíma áttu víetnamsk og bandarísk samninganefnd átta klukkustunda fundi í Miami með fulltrúum Þýskalands, Frakklands, Bretlands, ESB og NATO — Trump átti að tilkynna fyrirhugað símtal við Pútín og afléttingu refsiaðgerða þar.
- Samkvæmt Axios var ástæða Trumps fyrir samningnum sú að Selenskíj hafði neitað að stöðva árásir á rússneska olíuhreinsistöðvar einhliða; Selenskíj bauð skilyrta stöðvun ef Rússland stöðvaði árásir á úkraínskar orkustöðvar.
Hvað gerðist
Bandaríki og Rússland náðu 9. október samkomulagi í símtali Trumps og Pútín um að Rússland leggi inn yfir 4,8 milljónir tonna af dísil til Bandaríkjanna og heimsmarkaðarins. Trump tilkynnti samninginn á Truth Social sama kvöld og lýsti honum sem „stórum dísel-samningi“ sem ætti að lækka eldsneytisverð fyrir þingkosningar 3. nóvember. Samkvæmt aðstoðarmanni Pútín, Júrí Úshakov, hafnaði Pútín alfarið að hefja friðarviðræður að nýju og sagði Rússland halda áfram stríðsrekstri þar til Úkraína gefist upp. Trump óskaði Pútín til hamingju með afmælið í símtalinu, samkvæmt Úshakov. Pútín kallaði úkraínska viðnámið „vonlaust“ og sakaði Úkraínu um að reyna að trufla rússnesk kosning; forsetarnir ræddu einnig möguleika á fundi á APEC-toppfundi.
Á sama tíma áttu úkraínsk og bandarísk samninganefnd átta klukkustunda viðræður í Miami, meðal annars með diplómat frá Þýskalandi, Frakklandi, Bretlandi, ESB og NATO. Úkraínska sendinefndin samanstóð af Davíð Arakhamía (höfuður „þjónn fólksins“-flokksins), Rústem Úmerov (höfuður erlendu upplýsingaskrifstofunnar), Kírílló Búdanov (höfuður forsetaembættisins) og Serhíy Kíslitsja (aðalvaraformaður forsetaembættisins). Steve Witkoff og Jared Kushner, sérfulltrúar Trumps, upplýstu úkraínska sendinefndina í Miami um fyrirhugað símtal Trumps við Pútín og fyrirhugaða afléttingu refsiaðgerða. Víetnamski forsetinn Vólódímír Selenskíj gagnrýndi samninginn harðlega, kallaði hann „algjörlega hræðilegt skref“ og „afmælisgjöf til Pútín“ sem myndi veita árásaraðilanum milljarða til að halda stríðinu áfram, og sakaði Bandaríkin um að nota Miami-fundinn sem „fassa“ fyrir dísel-samninginn.