Efnisflokkur: Evrópusambandið
-
Rúvinn undirbýr alþjóðlegt frumvarpið um hernaðarbrot Rússlands
Samstarfsstofnun Geirvarnarstofnunar Íslands segir Rússland undirbúa alþjóðlegt frumvarpið í Zoom til að fela hernaðarbrot, sérstaklega í Óleshky, þrengja að spillingu herskaranna Íslens og veikla uttanríkjisstuðning þeirra. Boðað er til samþykktar umboðsmanna frá 80 löndum, með samtímisþýðingu á ensku, spænsku og franska.
-
Íslenska stofnunin metur íbúafjöldinn á 28,5 milljónir
Stofnun fyrir íbúafjölda- og félagsrannsóknir metur að íbúafjöldi á kjarðstýrðu landssvæði Úkraínu sé 28,5 milljónir í miðju ári 2026. Þetta er um hálf milljón færra en fyrri mati og helst á flutningum, ekki á mannfallum. Fleiri en 4,4 milljónar Úkraínflendinga hafa nú tímabundna vernd í ESB-landi.
-
Slófakía og Rússland halda fyrsta milliríkisfélagsfundi sínum frá 2022
Milliríkisfélagið milli Slófakíu og Rússlands um efnahags-,Science- og tæknisamvinni kemur saman í Moskva 26. október. Meginnið verður á orku, þar á meðal möguleikum á samvinnu um gas- og olíulagir, en þetta er fyrsti fundur félagsins síðan Rússland hóf fullskala innrás í Úkrajínu árið 2022.
-
Sérstakur fundur leiðtogaráðs ESB 26.–27. nóvember: fjárhagsrammi fyrir 2028–2034 og fjármögnun Úkraínu 2027
Leiðtogaráð ESN ESB (European Council) boðar til sérstaks fundar 26.–27. nóvember til að ræða fjárhagsramma ESB fyrir tímabilið 2028–2034 og fjármögnun Úkraínu árið 2027. Áður mun teymið António Costa, forseta leiðtogaráðsins, eiga sérstakar viðræður við fulltrúa allra 27 aðildarríkja ESB og útbúa uppfærðan samningaskjal fyrir nóvemberfundinn. Næsti óformlegi fundur leiðtogaráðsins verður 13. nóvember í Dublin á þema gervigreindar.
-
Kallas kynnir þrjár áherslur ESB vegna rússneskra árása í Svartahafi
Kaja Kallas, yfirmanni ESB í utanríkis- og öryggismálum, kynnti í Strasbourg 20. október þrjár megináherslur ESB vegna rússneskra árása í Svartahavi: stuðning við úkraínska landbúnaðarútflutning, eflingu sjávaröryggis og aukinn alþjóðlegan diplómatísk þrýsting á Rússland. Hún sagði Úkraína tapa um 60 milljónum evra á dag í útflutningstekjum vegna árásanna, en útflutningur í gegnum „Samstöðuleiðirnar“ hefur þrátt fyrir það vaxið um nærri 2 milljónir tonna af korni frá júlí.
-
Kallas: Bandaríkin hafa í 1,5 ár reynt að þvinga Úkraínu til uppgjafar á Pútins skilyrðum
Kaia Kallas, yfirmaður utanríkisstefnu Evrópusambandsins, sagði á þingfundi Evrópuþingsins í Strassbourg 20. október að bandarískir samningamenn hafi í um eitt og hálft ár reynt að þvinga Úkraínu til að kapítúlera á skilyrðum Vlademírs Pútíns. Hún ítrekaði að Úkraína hefði ekki gefist upp vegna stuðnings Evrópu og að sambandið yrði að halda áfram að styðja Úkraínu og eiga fulltrúa við samningaborðið.
-
Samkunfti í Ósló um leiðir að friði fyrir Úkraína
Forsætismaður Úkraína Volodymyr Zelensky, sérstakur sendi presidents Bandaríkjanna Steve Witkoff, forsætismaður Finnlands Alexander Stubb og forsætráðherra Noregs Jonas Gahr Støre hittust í Ósló 20. október til að ræða um framtíðar innbláinir í átökunum. Á fundinum var unnið að almenningsriðlun til framtíðar friðar sem Vítkoff átti að leggja fyrir rússneskt stjórnvald, en einnig var rætt um öryggi, landamörk, sanker, endurreislu og mismarsætingar við Rússland.
-
Varaforseti Evrópuþingsins í hungurverkfalli fyrir Oleshky
Pina Picierno, varaforseti Evrópuþingsins, tilkynnti 20. október að hún hefji hungurverkfall til að vekja athygli á mannúðaraðstæðum í hernumdu Oleshky í Kherson-héraði. Hún krefst tafarlaus mannúðarvopnahlés, aðgangs að mat og lyfjum og öruggrar evakúeringar fyrir íbúa sem óska eftir að yfirgefa bæinn. Að morgni 21. október höfðu 277 manns gengið til liðs við átakið.
-
ESB getur veitt Úkraínu um 30 milljarða evra fyrir lok 2026 – og viðurkennir 70 milljarða evra halla fyrir 2027
Talsmaður framkvæmdastjórnar ESB sagði á fundi í Brussel 19. október að Úkraína gæti fengið um 30 milljarða evra frá ESB fyrir lok 2026 ef hún heldur áfram nauðsynlegum umbótum. Framkvæmdastjórnin viðurkenndi jafnframt að áætlaður halli á fjármagnsþörf Úkraínu árið 2027 nemi um 70 milljarðum evra og að Evrópuráðið hafi falið henni að leggja til leiðir til að loka skarðinu.
-
Vicesforsætisráðherra Úkraínu: Ungverjalands-neitunaratkvæði fallið, sambandið við Ungverjaland endurreist
Vsevolod Chentsov, nýskipaður vicesforsætisráðherra Úkraínu fyrir evrópska samruna, sagði í fyrstu viðtali sínu í Brussel að Ungverjaland hafi endanlega fellt neitunaratkvæði sitt gegn framgangi Úkraínar til ESB. Eftir fund Zelenskyj og Péturs Magyar á ESB-ráðstefnunni 16. október og síðari fund Chentsovs og Andríjs Sibíga við Anítu Orbán lýsti hann endurreisingu tvíhliða samskipta og kynnti vegakort um réttindi þjóðarbrota sem felur m.a. í sér breytingar á menntalögum 2026.
-
Evrópusambandið metur hvort Úkraína uppfylli skilyrði fyrir 3,7 milljarða evra stuðningsgreiðslu
Evrópusambandið er að meta hvort Úkraína hafi uppfyllt öll skilyrði um umbætur og lagabreytingar til að fá næsta hluta fjármagnússtuðnings frá ESB, 3,7 milljarða evra. Framkvæmdastjórn ESB er að greina lög sem Verkhovna Rada samþykkti síðustu viku, þar á meðal frumákvokka til laga um vörugjald á alþýttur sendingar og netverslun, áður en ákvörðun er tekin um greiðsluna.
-
Putin ætlar að halda þriggja leiðtoga fundi Trump, Sís og sínum án Úkraínu
Vladimir Putin lagði til að hann, Donald Trump og Xi Jinping myndu halda fundi um lok vígaorrarinnar í Úkraínu á umræðum um frið í Peking. Kreml hefur lagt til að fundurinn fari fram 18.–19. nóvember á umræðum um APEC-ráðstefnuna í Shenzen en form og dagskrárra eru enn óklárar og Trump hefur ekki samþykkt þátttöku. Íslenska stjórnin gagnrýnir hugmyndina og segir að friður geti ekki gerður um Úkraínu án þess þátttöku.
-
Stocker kallar eftir skýringu á fjárhagsþörf Úkraínu
Kanslari Austurríkis, Christian Stocker, lýsir yfir undrun sinni á því hve ólíkar tölur eru gefnar upp varðandi fjármögnun Úkraínu og kallar eftir því að skýrt verði gerð grein fyrir ástæðum hallarekstrar í úkraínska ríkisfjármálunum. Á sama tíma birta úkraínskir embættismenn sínar eigin tölur um stridskostnað og fjármögnunarþarfir fyrir 2027, en framkvæmdastjórn Evrópusambandsins segir að enginn hallarekstur sé fyrir árið 2026.
-
Evrópusamtök í viðbragðsstöðu: Evrópureikar óttast að Trump hallist að Moskvu
Leiðtogar Evrópusambandsins á leiðtogafundi í Brussel undirbúa sig fyrir þann möguleika að Bandaríkjaforsinnum Donald Trump hallist að Moskvu. Á undanförnum viku hefur Trump hnekkt áralöngum orkusækarins gegn Kreml, þrýst á Úkraínu að hætta árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar og dregið lögmæti Volodymyrs Zelenskyy forseta Úkraínu í efa. Zelenskyy segist finna fyrir svikum og hefur gagnrýnt Trump opinberlega.
-
Zelensky boðaður til Budapest fyrir 70 ára afmæli ungversku uppgerðarinnar
Úkraínski forsetinn Volodymyr Zelensky hefur fengið boð um að heimsækja Budapest í næstu viku til að taka þátt í viðburðum sem marka 70 ára afmæli ungversku uppgerðarinnar gegn sovéskum yfirráðum. Fyrirhuguð er einnig fyrsta formlega tvíhliða leiðtogafundur Zelensky og ungverska forsætisráðherrans Péters Magyar í Brussel í tengslum við ESB-ráðherrafund. Fregnirnar koma eftir að Ráðið (Verkhovna Rada) samþykkti breytingar á menntalögum sem Ungverjalönd höfðu krafist til að opna tvo viðræðuklasa í aðildarviðræðum Úkraínu við ESB.
-
Zelensky á ES-ráðherrafundi: Babið gagnrýnir samning Trump og Pútín um disil
Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, mætti á leiðtogafund Evrópusambandsins í Brussel 16. október 2026. Þar gagnrýndi Andrej Babið, forsætisráðherra Tékklands, samning Donalds Trump og Vladimírs Pútín um birgðir rússnesks disileldsneytis og kallaði hann „hnefara“ fyrir Evrópu. Zelensky sagði að Pútín vilji ekki raunverulegar friðarviðræður og að samningurinn myndi veikja refsiaðgerðir, en sagðist reiðubúinn að halda áfram baráttunni.
-
Bandaríkin vilja flytja fryst rússnesk eignir í bandarískt skipulag – Evrópa hafnar
Bandaríkin lögðu til að hluti þeirra um 260 milljarða evra í frystum rússneskum eignum yrði affrystur og fluttur í fjármálaskipulag undir stjórn Washington til að endurlífga friðarviðræður. Evrópskir sendimenn sem sátu fund í Miami 9.–10. október höfnuðu tillögunni, og þýski kanslarinn Friedrich Merz sagði fyrir leiðtogafund Evrópuráðsins í Brussel 15. október að eignirnar yrðu áfram frystar í Evrópu og að Evrópumenn sjálfir myndu ráða för þeirra.
-
Hvítu húsið íhugar að létta á þröngvopnum gegn „skuggaflota“ olíutankara
Stjórn Donald Trump Bandaríkjaforseta íhugar að létta á refsiaðgerðum Bandaríkjanna gegn skipum svokallaðs „skuggaflota“ sem áður fluttu olíu frá Rússlandi, Íran og Venesúela. Tilgangurinn er að lækka það sem kallast metháar flutningsgjaldsskrár olíutankara og auka útflutning olíu og olíuvara frá Persaflóa. Leyfileg notkun yrði bundin við flutning á „löglegri olíu“ sem ekki er undir bandarískum refsiaðgerðum, og fyrirtæki þyrftu að sækja um einstakar leyfi til fjármálaráðuneytis Bandaríkjanna.
-
Zelensky og Magyar í fyrsta formlega fundinum í Brussel – áttu stutta viðræðu án föruneyta
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, og Péter Magyar, forsætisráðherra Ungverjalands, héldu sinn fyrsta formlega tvíhliða fund í Brussel þann 16. október, á jaðri leiðtogafundar ESB. Fundurinn var bak við læstar dyr og án föruneyta, og var tileinkuð því að endurskoða tvíhliða sambandið, framgangi Úkraínu í aðildarviðræðum við ESB og réttindum ungverska minnihlutans í Transkarpatíu. Báðir leiðtogar lýstu yfir vilja til áframhaldandi samráðs og skipulagningu frekari heimsókna.
-
Latvíaforsætisráðherra: Hver ESB-borgari þyrfti að fórna einu bjór á ári til að hjálpa Úkraínu
Andris Kuļbergs, forsætisráðherra Lettlands, hvatti leiðtoga Evrópusambandsins á blaðamannafundi fyrir leiðtogafund ESB í Brussel 15. október til aukins fjárhagslegs stuðnings við Úkraínu. Hann sagði að stuðningurinn svaraði til kostnaðar eins bjór á ári fyrir hvern af rúmum 450 milljónum ESB-búa og varaði við að komandi vetur yrði afdrifarík fyrir Úkraínu. Einnig kallaði hann eftir því að ESB herði viðskiptabann gegn Rússlandi og stöðvi flæði vestrænna íhluta í rússneskar eldflaugar.