Zelensky á ES-ráðherrafundi: Babið gagnrýnir samning Trump og Pútín um disil
Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, mætti á leiðtogafund Evrópusambandsins í Brussel 16. október 2026. Þar gagnrýndi Andrej Babið, forsætisráðherra Tékklands, samning Donalds Trump og Vladimírs Pútín um birgðir rússnesks disileldsneytis og kallaði hann „hnefara“ fyrir Evrópu. Zelensky sagði að Pútín vilji ekki raunverulegar friðarviðræður og að samningurinn myndi veikja refsiaðgerðir, en sagðist reiðubúinn að halda áfram baráttunni.
Helstu atriði
- Volodymyr Zelensky mætti á leiðtogafund ESB í Brussel 16. október 2026.
- Andrej Babið, forsætisráðherra Tékklands, gagnrýndi Trump fyrir samning við Pútín um rússneskt disileldsneyti og kallaði hann „hnefara“ fyrir Evrópu.
- Babið sagðist andvígur því að 100 milljarða evra aðstoð við Úkraínu yrði hluti af langtímabúvætti ESB og vildi frekar lán utan búvættisins.
- 11. október tilkynnti Trump um orkusölusáttmála og orkuvopnahlé sem að sögn fjölmiðla tók aðeins til árása á olíuhreinsistöðvar.
- 14. október staðfesti Zelensky að Bandaríkin hefðu ógnað Úkraínu með því að stöðva upplýsingaskipti ef Úkraína héldi áfram árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar.
- Zelensky sagði að Úkraína hafi ekki verið upplýst fyrirfram um samninga Washington við Moskvu og að rússneskur her sji prófa styrk Evrópu og NATO.
- 12 öldungamði Bandaríkjaþings kölluðu samning Trump og Pútín „svik við þjóð Úkraínu".
Hvers vegna þetta skiptir máli
Atburðirnir í Brussel sýna opna sprungu milli evrópskra leiðtoga og stjórnar Trump varðandi viðræður við Rússland. Samningur Trump við Pútín um rússneskt disileldsneyti getur haft áhrif á refsiaðgerðir og orkumarkaði, en Babið mótmælti harðlega. Á sama tíma þrýstir Washington á Úkraínu með því að ógna stöðvun upplýsingaskipta og takmörkunum á Starlink, sem takmarkar úkraínskar árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar. Zelensky stendur frammi fyrir vali: að samþykkja kröfur Trump eða halda áfram baráttunni með eða án stuðnings Bandaríkjanna.
Hvað gerðist
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, mætti á leiðtogafund Evrópusambandsins í Brussel 16. október 2026. Á fundinum gagnrýndi Andrej Babið, forsætisráðherra Tékklands, samning Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, við Vladimír Pútín, forseta Rússlands, um birgðir rússneskas disileldsneytis á heimsmarkað og kallaði hann „hnefara“ fyrir Evrópu. Babið sagði að Trump hefði „sveikt“ Evrópu með samningnum og að Evrópa yrði að bregðast virkar við, auk þess að lýsa andstöðu sinni við að 100 milljarða evra aðstoð við Úkraínu yrði hluti af langtímabúvætti ESB. Á blaðamannafundi í Brussel sagði Zelensky að Pútín vilji ekki raunverulegar friðarviðræður, leiki með orð og vilji eyðileggja Úkraínu. Zelensky sagði einnig að Úkraína hefði ekki verið upplýst fyrirfram um samninga Washington við Moskvu um disileldsneyti og refsiaðgerðir, og varaði við því að eftir disileldsneytið gætu gas- og bankarefsiaðgerðir verið veiktar. Hann sagði að úkraínska samninganefndin væri í stöðugu sambandi við bandaríska fulltrúa og að búist væri við nýjum fundi á næstu dögum.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Tveir ágreiningsefnir koma fram í heimildum. Í fyrsta lagi sagði Trump að báðir aðilar hefðu samþykkt orkuvopnahlé, en Financial Times skýrði frá því að Úkraína hefði ekki vitað af þeirri samkomulagi. Í öðru lagi kallar Babið ákvörðun Trump „hnefara“ fyrir Evrópu, á meðan Trump setur samningana sín fram sem skref til að enda stríðið og kallar Zelensky „ekki rétta manninn" til viðræðna.
Baksvið
Tólf öldungamenn Bandaríkjaþings rituðu Trump bréf þar sem þeir kölluðu samning hans við Pútín „svik við þjóð Úkraínu". Samkvæmt blaðamanninum Simon Shuster, í grein fyrir The Atlantic, hefur Trump fært sig úr hlutverki milliiliðar milli Úkraínu og Rússlands yfir í hlutverk manns sem gerir samninga við Rússa. Leiðtogar ESB hafa opinberlega fullvissað Zelensky um að refsiaðgerðir gegn Rússlandi verði ekki veiktar, en Bandaríkin vilja veikja refsiaðgerðir gegn „skuggaflota" Rússa. Bandaríkin takmörkuðu notkun Starlink fyrir úkraínska herinn og vöruðu Úkraínu ekki við eldflaugaárásum Rússa 12. og 13. október.