Volodymyr Zelensky
Volodymyr Zelensky er úkraínskur stjórnmálamaður og fyrrverandi leikari sem var kjörinn forseti Úkraínu árið 2019. Áður en hann hóf stjórnmálaferil varð hann þekktur fyrir gamanlist og framleiðslu, einkum fyrir sjónvarpsþáttaröðinni „Þjónustumaður fólksins“ þar sem hann lék kennara sem verður forseti. Frá fullskipuðu innrás Rússlands í Úkraínu árið 2022 hefur hann leitt landið í stríði og orðið helsti alþjóðlegi talsmaður Úkraínu.
-
Trump og Putin semja um 300–3 milljón tonn af rússnesku dísilolíu – Trump krefst nýs forseta í Úkraínu
Þann 9. október tilkynnti Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, eftir símtal við Vladimir Pútin, forseta Rússlands, að samkomulag hefði tekist um að 300.000 til 3 milljónir tonna af rússnesku dísilolíu yrðu settar á bandaríska og heimsmarkaði. Kremlín aflétti útflutningsbanni sínu á dísilolíu og bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út tímabundið leyfi til 7. apríl 2027. Trump gagnrýndi síðan harkalega Volodymyr Zelenskyy, forseta Úkraínu, og sagði að „komi tími til að Úkraína velji nýjan forseta“. Zelenskyy svaraði með því að kalla ákvörðunina „veikleika“ og „gjöf til Pútins“. Samningurinn féll saman við yfirstandandi viðræður fulltrúa Bandaríkjanna, Úkraínu, Evrópu og NATO í Miami, sem stóðust fyrir til að ræða leiðir til að enda stríðið.
-
Úkraína mun fá flugskeyti fyrir F-16 flugvélar frá Finnlandi
Forseti Úkraína, Volodymyr Zelensky, tilkynnti í símtali við forseta Finnlands, Alexander Stubb, laugardaginn 10. október að Úkraína muni fá flugskeyti fyrir F-16 orustuflugvélar frá Finnlandi innan fárra daga. Zelensky þakkaði Stubb fyrir stuðning Finnlands við verndun írkóslo Úkraína og sagði að F-16 skot yrðu nú notuð til að skjóta niður hljóðhraðadróna af gerðinni Shahed.
-
Sikorski: Pólsk sendiráður skortir eldsneyti í Moskvu – deilur um diesel-samning Trumps og Pútíns
Pólskur utanríkisráðherra Radosław Sikorski sagði laugardaginn 10. október að sendiráð Póllands í Moskvu greini frá eldsneytisskorti jafnvel í rússnesku höfuðborginni. Yfirlýsingin kom skömmu eftir að Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, tilkynnti um samning við Vladímír Pútín um að Rússland myndi láta hundruð þúsunda tonna af dísel á markaði Bandaríkjanna og heimsins. Sikorski benti einnig á að „alvarlegar" heimildir hans telji að um 50% af rússneskri olíuhreinsunargetu hafi verið skemmd, og spurði hvaðan aukinn útflutningur á rússnesku dísel kæmi.
-
Trump kallar eftir nýjum forseta í Úkraínu – daginn eftir viðskipti Bandaríkjanna og Rússlands um díselolíu
Þann 10. október sagði Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, að Úkraína þyrfti nýjan forseta sem gæti gert samning um að binda endi á stríðið við Rússland. Trump gagnrýndi Volodymyr Zelensky harðlega og sagði hann getað endað stríðið „mörgum, mörgum sinnum“ en kosið að gera það ekki. Yfirlýsingin kom daginn eftirra Önnur Trump tilkynnti samning við Vladimir Putin um að Rússland myndi flytja milljónir tonna af díselolíu til Bandaríkjanna og heimsmarkaðar, og að Bandaríkin hefðu gefið út leyfi til að fresta tengdum refsiaðgerðum. Zelensky gagnraraði samninginn sem „afmælisgjöf til Pútín" og sagði að hann myndi gefa Moskvu auknar tekjur til að halda stríðinu áfram. Úkraínskur utanríkisráðherra svaraði því að Zelensky nyti stuðnings þjóðarinnar og að Úkraínumenn einir ættu að ákveða hver stýrir landinu.
-
Rússneskar leiðsöguvopna sprengjur råðust á íbúðarhúsnæði í Zaporožsjja – að minnsta kosti 15 látnir, þar á meðal þrjú börn
Snemma morguns 10. oktastafl um 2026 létu rússneskar hersveitir fallhlífar sprengjur (KAB) á borgina Zaporožsjja í suðausturhluta Úkraínu. Fimm sprengjur lentu á íbúðarhúsnæði og hluti af fimm hæða blokk varð illa farinn, þar sem einn inngangur hrútari er stórskemmdur og byggingarhlutar hrundu niður á annarri hæð. Fjöhrúm kortlagningar sýngrar að minnsta kosti 15 til 20 látinna, þar á meðal þrjú börn, og tugir særðra. Zelenskyj forseti sagði árásina vera „þakklæti“ Rússlands fyrir hef að setja á útflutningskvótar Rússnesks dísil olar.
-
Samningar í Miami slitnir eftir einn dag – Trump tilkynnir samkomulag við Pútín um rússneskt dísileldsneyti
Á föstudaginn 9. október hittust fulltrúar Bandaríkjanna, Úkraínu, Evrópu og NATO í Miami til að ræða leiðir til að stöðva stríðið Rússlands gegn Úkraínu fyrir veturinn. Fundurinn átti að standa í tvo daga en lauk eftir fyrri daginn og var annar dagurinn felldur niður. Skömmu síðar tilkynnti Donald Trump að hann hefði náð samkomulagi við Vladimir Pútín í símtali um að Rússland myndi flytja dísileldsneyti til Bandaríkjanna og heimsmarkaðarinn, og bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út tímabundna leyfi til 7. apríl 2027. Úkraínska sendinefndin stöðvaði ferð sína og hélt heim á eftir, en Volodymyr Selenskíj gagnrýndi ákvörðun Trump harðlega og sagði úkraínska samninganefndina vera notuð sem „fyrirsjátrun“ fyrir samhljóða samninga Washington og Moskvu.
-
Trump og Putin semja um að leyfa aftur útflutning á rússnesku dísilolíu – evrópskir leiðtogar harðlega gagnrýna samninginn
Þann 9. október 2026 tilkynnti Donald Trump um símtal við Vladimir Putin og samning um að opna bandarískan markað fyrir rússnesku dísilolíu. Bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út tímabundna almenna leyfi (General License No. 135) sem leyfir innflutning og sölu á rússnesku dísilolíu til 7. apríl 2027. Trump sagði Rússland munu afhenda yfir 300.000 tonnum strax, 500.000 í nóvember og milljón tonna síðar. Volodymyr Zelensky gagnrýndi samninginn harðlega sem veikleika og „afmælisgjöf“ handa Putin, en Kaja Kallas og leiðtogar Eystrasaltsríkja, Bretlands, Þýskalands, Svíþjóðar og Finnlands sögðust ekki mynwa þrýsting á Rússland. Framkvæmdastjóri ESB-ráðherrafundar 12. október á að samþykkja stærsta refsiaðgerðapakka gegn Rússlandi síðan stríðið hófst.
-
Úkraínsk herstjórn: Rússland missti 1.710 hermenn og 1.757 dróna á einum degi
Stjórn hersins í Úkraínu birti daglegar tölur yfir tap Rússa 9. október og tilkynnti um 1.710 hermenn og 1.757 dróna fallin síðasta sólarhringinn. Heildartap liðsmanna síðan í febrúar 2022 er áætlað um 1.549.490 samkvæmt yfirlýsingu hersins, en sjálfstæðar rannsóknir og NATO-áætlanir gefa mun lægri tölur og sýna víðáttumikinn ágreining um raunverulegt tap.
-
Zelenskíj gagnrýnir borgaryfirvöld í Kyiv harðlega fyrir að hafa nánast ekkert framkvæmt af aðgerðaáætluninni
Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelenskíj, gagnrýndi á fjarfundi 9. október borgaryfirvöld í Kyiv opinberlega og sagði að þau hefðu „nánast algjörlega“ brugðist skyldum sínum við framkvæmd aðgerðaáætlunar ríkisins. Hann lýsti því yfir að tafir á framkvæmd áætlunarinnar væru algjörlega óásættanlegar og að ábyrgð samgönguráðuneytisins og héraðsstjórnanna væri persónuleg. Borgarstjóri Kyiv, Vitalíj Klítsjko, hafði þar á undan varað við því að borgin gæti ekki staðið undir áætluninni án frekari fjármagns og hvatti íbúa til að íhuga tímabundið brottflutning vegna árása Rússa.
-
Úkraína skaut á rússneskar eldflaugastöðvar og eldsneytisverksmiðjur
Aðfaranótt 9. október 2026 skutu úkraínskar varnarliðsstyrkir á þrjár rússneskar hernaðar-iðnaðarinnviði sem tengjast eldflaugaskotum og framleiðslu eldflaugaeldsneytis: útibú Barmin-stofnunarinnar í Nízjnij Novgorod-héraði, miðstöð fyrir förgun millilandaflauga í Súrovatíkha og Redkínska rannsóknarstofuna í Tver-héraði. Eldur kom upp í Redkínsku verksmiðjunni og forstjóri Tver-héraðs staðfesti að starfsmenn slösuðust ekki. Auk þess voru olíuhreinsistöðvar í Úkhta og nágrenni Belgorod skotnar, og að sögn Zelenskyy voru notaðir An-196 RS drónar með um 2.500 km drægni.
-
Úkraína birtir daglegan tapi talning: um 1.830 rússneskir hermenn drepast eða særast á sólarhring
Almenni herforingjastjórn Úkraína birti 8. október 2026 daglegan tapi talningu yfir mannfall og efnatapi Rússa í stríðinu gegn Úkraínu. Samkvæmt skýrslunni missti Rússland um 1.830 manns (drepna og særða) síðasta sólarhring og heildartapið frá upphafi fullskala innrásarinnar nemur nú um 1.547.780 manns. Skýrslan inniheldur sundurliðun á efnatapi í flokkum eins og skriðdreka, fallbyssukerfum og drónum.
-
Aðfaranótt 8. október: Neyðarorkurof í Kíev og fallandi vatnsþrýstingur á hægri bakka borgarinnar
Að morgni 8. október 2026 voru neyðarorkurof virkjuð í Kíev og hluta Kíev-fylkis eftir að rússneskar árásir skemmd háspennuflutningsbúnað, að fyrirmælum Ukrenergo. DTEK tilkynnti þetta um klukkan 9:30 og sagði að fyrirfram auglýstar rofatöflur gengju ekki á meðan. Fallandi spenna í rafmagnsnetinu olli þrýstingsfalli í vatnsveitunni á hægri bakka borgarinnar, í Holosiivskyi, Sviatoshynskyi, Solomianskyi og Shevchenkivskyi hverfum, með mögulegu tímabundnu vatnsleysi í einstaka byggingum. Þrýstingurinn varð að hluta aftur eðlilegur eftir að rafmagni til vatnsveitustöðva var komið á klukkan 11:04, en nýtt rof klukkan 12:50 og síðan enn eitt rofið um kvöldið (um kl. 18:20) olli frekari truflunum, þar á meðal tímabundinni stöðvun á lestakerfi Kíev og miklum töfum á sporvögnum og trolléum. Ukrenergo greindi einnig frá nýjum rofum í Donetsk, Kharkiv, Sumy og Zaporizhzhia fylkjum og mælti með því að neytendur færu aflmikla notkun yfir á hádegi og forðuðust samtímis notkun aflmikilla tækja á kvöldin.
-
Úkraínsk drónaárás skekur Yandex-gagnaver í Rússlandi - Zelenksjý kallar þetta „spegilsvörun“
Aðfaranótt 8. október 2026 varð eldur á verksmiðjusvæðinu „Sasta“ í borginni Sasovo í Rjazan-héraði í Rússlandi, þar sem gagnaver fyrirtækisins Yandex er til húsa. Eldur kom upp í kjölfar árásar og gagnaverið var algjörlega lokað án þess að slys yrðu á fólki. Úkraínska forseti Volodymyr Zelenksjý staðfesti að Úkraína réðst á Yandex-gagnaverið og lýsti því yfir að um „spegilsvörun“ væri að ræða vegna rússneskra árása á úkraínsk gagnaver. Yandex sagðist ekki geta staðfest hvort hægt yrði að endurbyggja skemmdu búnaðinn og umfang truflana á Yandex Cloud og tugum annarra rússneskra þjónusta var mikið.
-
Öll 20 milljóna króna tryggingarfjárhæð greidd fyrrum aðstoðarforseta Írínu Múdra
Fyrrum aðstoðarforstjóri forsetaembættisins Írína Múdra, sem er grunuð í peningaþvættismálinu „Forest Gump“ þar sem NABU leitar að 150 milljónum hryvna, hefur verið leyst úr gæsluvarðhaldi eftir að full tryggingarfjárhæð, 20 milljónir hryvna, var lögð inn. Hæstiréttur í málum spillingar (ВАКС) staðfesti greiðsluna.
-
Suður-Kórea rakar sendiherra sínum úr Úkraínu vegna deilu um njósnarmenn
Suður-Kórea tilkynnti 8. október að ákvörðun hefði verið tekin um að kalla heim sendiherra landsins í Úkraínu, Park Hee-chang, í formi diplómatísks mótmæla. Deilan hófst eftir að Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, greindi frá því á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 23. september að tveir norðurkóreskir herfangar hefðu verið fluttir til Suður-Korea. Suður-Kóra sakar Úkraínu um að hafa brotið trúnaðarsamkomulag um flutninginn, en Úkraína neitar að slíkt samkomulag hafi verið til. Til viðbótar hafa báðir ríkin skiptast á ásökunum um að Suður-Kóra hafi sent eldsneyti til Rússlands í andstöðu við þvingunarstefnuna.
-
Úkraínska sendinefnd fer til Bandaríkjanna á meðan Rubio kallar stríðið „strategic deadlock“
Úkraínskur samninganefnd fer til Washington 9.–10. október til tveggja daga viðræðna við sérlegu sendiherra Bandaríkjanna, Jared Kushner og Steve Witkoff, en á sama tíma sagði utanríkisráðherra Bandaríkjanna, Marco Rubio, í viðtali við gríska blaðið Kathimerini að diplómatísk lausn á stríðinu væri í augnablikinu „ónákvæmanleg“ og að ástandið svipaði til „strategic deadlock“. Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, hafnaði þeirri afstöðu opinberlega í heimsókn til Pryluky og kallaði eftir harðara þrýstingi, þ.m.t. viðskiptaþvingunum, refsiaðgerðum á vopnasalí Rússlands og aðgangi að Starlink, auk þess sem hann sagði að Úkraína væri „ekki í diplómatísku blindgötu“.
-
Rússar skutu á farþegabifreiðar í Kramatorsk – að minnsta kosti 30 látnir
Rússneskar hersveitir rændust gegn Kramatorsk í Donetsk-héraði 8. október og skutu tveimur farþegabifreiðum (marshrutka) í miðbænum. Tölur yfir látna hækkuðu hratt: fyrst var tilkynnt um að minnsta kosti 12 dauða, en síðar leiðangraði forseti Filashkin í Donetsk að talan væri komin upp í 30. Alþjóðlegar fréttastofur hafa einnig birt tölu upp á 33. Rannsókn á stríðsglæpi hefur verið opnuð og alþjóðlegir aðilar hafa fordæmt árásina.
-
Rússar skutu á brú í Zaporizjzja í næturaðgerðum gegn flórum héraðum
Rússneskar hersveitir gerðu loftárás á flutningsinnviði í Zaporizjzja aðfaranótt 7. október, sem leiddi til tímabundinnar lokaðar á Vantovyi-brúnni. Árásin var hluti af samræmdum, fjölsveiflju sameðgerðum árásum með eldflaugum og stýrðum bombum sem einnig náðu til Kænugarðs, Dnipro og Kremenchuk, auk þess sem Vantovyi-brúin varð fyrir skemmdum á yfirborði vegarins og umferð varð sett á eina akrein á tiltekniskri umferðarleið.
-
Úkraína fékk 1,2–1,24 milljarða evra greiðslu frá ESB fyrir drónur og eldflaugar
Úkraína fékk nýja greiðslu upp á um það bil 1,2–1,24 milljarða evra frá Evrópusambandinu undir Ukraine Support Loan-áætluninni, samkvæmt tilkynningu forsætisráðherra Serhiy Koretsky á X þann 7. október. Fjármunirnir eru ætlaðir til kaupa á drónum, drónavarnartækjum, drónaskotfærum og eldflaugum sem framleiddar eru af úkraínskum fyrirtækjum, og hafa allar síðustu útgreiðslur ársins verið ráðstafað til varnarmála í þeim skilningi.
-
Ungverland lét falla málskotshindrun sína gegn útgáfu tveggja ESB-viðræðuklasa fyrir Úkraínu
Ungverland samþykkti 7. október að hverfa frá mánuða löngu málskoti sínu gegn því að opna ESB-aðildarviðræðuklasa 2 (innri markaður) og 3 (samkeppnishæfni og hlílegur vöxtur) fyrir Úkraínu. Vinnuhópur ráðsins um stækkun (COELA) samþykkti skimunarniðurstöður fyrir báða klasana og sendiráðamenn aðildarríkjanna á Coreper samþykktu að senda Úkraínu og Moldóvu bréf þar sem þess er óskað að þær leggji fram viðræðustöðu sína. Ef allt gengur að óskum verður milliríkjaþing haldið 13. október til að opna klasana formlega.