Aðfaranótt 8. október: Neyðarorkurof í Kíev og fallandi vatnsþrýstingur á hægri bakka borgarinnar
Að morgni 8. október 2026 voru neyðarorkurof virkjuð í Kíev og hluta Kíev-fylkis eftir að rússneskar árásir skemmd háspennuflutningsbúnað, að fyrirmælum Ukrenergo. DTEK tilkynnti þetta um klukkan 9:30 og sagði að fyrirfram auglýstar rofatöflur gengju ekki á meðan. Fallandi spenna í rafmagnsnetinu olli þrýstingsfalli í vatnsveitunni á hægri bakka borgarinnar, í Holosiivskyi, Sviatoshynskyi, Solomianskyi og Shevchenkivskyi hverfum, með mögulegu tímabundnu vatnsleysi í einstaka byggingum. Þrýstingurinn varð að hluta aftur eðlilegur eftir að rafmagni til vatnsveitustöðva var komið á klukkan 11:04, en nýtt rof klukkan 12:50 og síðan enn eitt rofið um kvöldið (um kl. 18:20) olli frekari truflunum, þar á meðal tímabundinni stöðvun á lestakerfi Kíev og miklum töfum á sporvögnum og trolléum. Ukrenergo greindi einnig frá nýjum rofum í Donetsk, Kharkiv, Sumy og Zaporizhzhia fylkjum og mælti með því að neytendur færu aflmikla notkun yfir á hádegi og forðuðust samtímis notkun aflmikilla tækja á kvöldin.
Helstu atriði
- Um klukkan 9:30 að morgni 8. október tilkynnti DTEK að neyðarorkurof hefðu verið virkjuð í Kíev samkvæmt fyrirmælum flutningskerfisstjórans Ukrenergo; fyrirfram auglýstir tímastundarofnatöflur gengu ekki á meðan.
- Vatnsþrýstingur í dreifikerfi á hægri bakka Kíev (Holosiivskyi, Sviatoshynskyi, Solomianskyi og Shevchenkivskyi hverfi) féll vegna spennufalls í raforkunetinu, með mögulegu tímabundnu vatnsleysi í sumum byggingum.
- Klukkan 11:04 var rafmagni til vatnsveitustöðva aftur komið á og þrýstingur á hægri bakka fór að jafna sig, en klukkan 12:50 varð nýtt rof sem olli þrýstingsfalli í Holosiivskyi, Solomianskyi og Shevchenkivskyi hverfum; því var aflýst um klukkan 13:50.
- Um kvöldið (rétt eftir kl. 18:20) stöðvaði Kíev-lestarkerfið lestagöngu og rúllustigar tímabundið vegna spennufalls; kl. 19:25–19:28 var lestaganga komin á aftur á öllum þremur línum með lengri tíma milli lesta (rauð ~10 mín, blá ~5 mín, græn ~10 mín).
- Miklar tafir urðu á sporvögnum og trolléum í Kíev vegna spennuleysis í snertineti; taldar voru sporvagnaleiðir 1, 2, 3, 14, 15, 18 og trolléuleiðir 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9-K, 16, 17, 18, 19, 22-K, 23, 25, 27, 30, 31, 33, 35, 40, og Borsjchjahivka-hraðsporvagnalínan var varin með strætó.
- Ukrenergo greindi frá nýjum rofum í Donetsk, Kharkiv, Sumy og Zaporizhzhia fylkjum að morgni 8. október í kjölfar innrásaraðgerða Rússa á orkuinnviði; í sumum fylkjum voru tímastundarofnatöflur með allt að þremur röðum í gangi allan daginn auk iðnaðartakmarkana.
- Raforkunotkun kl. 9:30 var 5,5% lægri en á sama tíma daginn áður; Ukrenergo mælti með að fólk færi orkufreka notkun yfir á 11:00–15:00 (hámark sólarorku) og forðast samtímis notkun aflmikilla tækja milli 17:00 og 22:00.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Atburðurinn sýnir hvernig rússneskar árásir á háspennuflutningsbúnað geta ollið keðjuverkandi bilunum í höfuðborginni: rafmagnsleysi, fallandi vatnsþrýsting, stöðvun á lestakerfi og truflanir á yfirborðssamgöngum. Hann sýnir einnig hraða og samhæfingu íslenskra—þ.e. úkraínskra—neyðarsvörunarkerfa: DTEK, Ukrenergo, Kyivvodokanal og KMDA gáfu út raðtengdar uppfærslur, endurheimtu vatnsþrýsting og rafmagn innan nokkurra klukkustunda áður en önnur bylgja truflana reið yfir um kvöldið. Á landsvísu undirstrikar hann áframhaldandi álag á orkukerfið með nýjum rofum í fjórum fylkjum og hvatningu Ukrenergo til að færa notkun yfir á hádegi þegar sólarorka er sem mest og forðast álagstoppa á kvöldin.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki sammála um hvaða fylki auk Donetsk, Kharkiv, Sumy og Zaporizhzhia skráðu ný orkurof að morgni 8. október. Sumar úkraínskar fréttaskýrslur (til dæmis frá Укрінформ og ЛІГА.net) taka einnig fram Poltava, Chernihiv, Vinnytsia og Kherson sem svæði með ný rof, á meðan aðrar gera þaður, eki.
Baksvið
DTEK er einkarekið orkufyrirtæki sem miðlar upplýsingum um rof í Kíev, á meðan Ukrenergo er ríkisrekinn flutningskerfisstjóri sem gefur út raunveruleg fyrirmæli um neyðarorkurof. Vatnsveita Kíev reiðir sig á dælustöðvar sem þurfa stöðuga rafmagnspörun; þegar spennan fellur lækkar vatnsþrýstingur í hlutum kerfisins þar til rafmagn er endurheimt. Sameiginleg rússnesk árás á úkraínska orkuinnviði aðfaranótt 30. september olli miklum truflunum, en eftir það voru takmarkanir að mestu ekki til staðar þar til endurnýjaður massaskot 7. október — sem forseti Zelenskyy sagði beinast gegn orkugeiranum — setti ástandið aftur af stað.