h.ua

Birt: · Uppfært:

Bandaríkin, Úkraína og Evrópa funduð í Miami – Zelensky gagnrýnir samning Trump og Pútín um díselolíu

Á föstudaginn 9. október funduðu fulltrúar Bandaríkjanna, Úkraínu, nokkurra Evrópuríkja og NATO í Miami til að ræða mögulegar leiðir til að lækka spennu og enda stríðið fyrir veturinn. Sendiherra Bandaríkjanna, Steve Witkoff, lýsti fundinum sem uppbyggilegum en hann lauk fyrirhafnar og enginn annar dagur var haldinn. Sama dag tilkynnti Donald Trump að hann hefði náð samkomulagi við Vladimir Pútín um að leiða milljónir tonna af rússnesku díselolíu á heimsmarkað, en Volodymyr Zelensky gagnrýndi ákvörðunina harðlega og sagði úkraínska samninganefndina vera „notuð sem skjól".

Helstu atriði

  • Fundur fulltrúa Bandaríkjanna, Úkraínu, Evrópu og NATO í Miami 9. október lauk fyrirhafnar og enginn annar fundardagur var haldinn.
  • Sendiherra Bandaríkjanna, Steve Witkoff, lýsti fundinum sem uppbyggilegum og sagði að skoðanaskipti hefðu hjálpað til að finna áherslur fyrir komandi Bandaríkjanna-Rússlands samskipti.
  • Úkraínska sendinefndin samanstóð af David Arakhamia (formaður þingflokks Þjónustunnar fólksins), Rustem Umerov (forstjóri erlendu eftirlitsstofnunarinnar), Kyrylo Budanov (forstöðumaður skrifstofu forsetans) og Serhiy Kyslytsia (fyrsti varaforseti skrifstofu forsetans).
  • Á dagskrá voru m.a. vetrarundirbúningur, orkuþol Úkraínu, kornútflutningur, öryggisábyrgðir, langtíma öryggisfyrirkomulag, hernaðarleg endurreisn og aðild Úkraínu að ESB.
  • Trump tilkynnti sama dag að hann hefði náð samkomulagi við Pútín um að leiða milljónir tonna af rússnesku díselolíu á heimsmarkað til að lækka verð.
  • Bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út tímabundið leyfi til 7. apríl 2027 fyrir viðskiptum sem tengjast sölu, flutningi, losun og innflutningi rússnesks díselolíu.
  • Zelensky gagnrýndi ákvörðun Trump og sagði að leyfið veitti Rússlandi aukafé fyrir stríðið og að úkraínska samninganefndin í Bandaríkjunum væri „notuð sem skjól" – „veik ákvörðun sterkra samstarfsaðila".
  • Aðstoðarmaður Pútíns, Yuri Ushakov, sagði að Pútín hefði hafnað friðarviðræðum og að Rússland myndi halda áfram hernaðarstarfsemi þar til öllum markmiðum væri náð.
  • Utanríkisráðherra Bandaríkjanna, Marco Rubio, sagði að það væri „óframkvæmanlegt" að enda stríðið með diplómatískum viðræðum eins og staðan er nú.

Hvers vegna þetta skiptir máli

Miami-fundurinn er síðasta fjölþjóðlega viðleitni til að finna diplómatíska leið til að enda stríðið fyrir veturinn, en skammtur fundartími og skortur á öðrum degi gefa til kynna að framvindan hafi verið takmörkuð. Á sama degi kunngerði Trump ákvarðanir sem veita Rússlandi beinan fjárhagslegan stuðning á meðan Zelensky hunsar þær opinberlega. Þegar utanaðkomandi yfirlýsingar frá Rubio („óframkvæmanlegt") og Ushakov (höfnun Pútíns á friðarviðræðum) eru teknar með í reikninginn er ljóst að pólitískt bil er breitt milli Bandaríkjanna, Úkraínu og Rússlands – og að undirbúningur fyrir næsta þriggja aðila fund er afar brothætt.

Hvað gerðist

Á föstudaginn 9. október 2026 funduðu fulltrúar Bandaríkjanna, Úkraínu, Bretlands, Frakklands, Þýskalands, framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins og NATO í Miami. Á dagskrá voru undirbúningur fyrir veturinn, orkuþol Úkraínu, kornútflutningur, öryggisábyrgðir, langtíma öryggisfyrirkomulag fyrir Úkraínu og Evrópu, endurreisn eftir stríð og aðild Úkraínu að ESB. Sendiherra Bandaríkjanna, Steve Witkoff, lýsti fundinum sem uppbyggilegum og sagði að skoðanaskiptin hefðu hjálpað til að finna áherslur fyrir komandi Bandaríkjanna–Rússlands samskipti. Fundinum lauk hins vegar fyrirhafnar, og sá seinni fundardagur sem áætlaður var 10. október var felldur niður. Úkraínska sendinefndin var skipuð David Arakhamia, Rustem Umerov, Kyrylo Budanov og Serhiy Kyslytsia. Á sama degi tilkynnti Donald Trump að hann hefði náð samkomulagi við Vladimir Pútín um að leiða milljónir tonna af rússnesku díselolíu á heimsmarkað, og Bandaríkjafjármálaráðuneytið gaf út tímabundið leyfi til 7. apríl 2027 fyrir viðskiptum sem tengjast rússnesku díselolíu. Zelensky gagnrýndi ákvörðunina og sagði að úkraínska samninganefndin í Bandaríkjunum væri „notuð sem skjól".

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir miðlar lögðu þunga áherslu á að Miami-fundurinn endaði fyrr en áætlað var og að enginn seinni dagur var haldinn, sem þeir túlkuðu sem merki um takmarkaða framvindu. Sjö af átta greinum sem til grundvallar lágu voru úr úkraínskum miðlum, og þeir settu Zelensky harðorðu gagnrýni á útflutningsleyfið fyrir rússneska díselolíu í forgrunn. Umfjöllun þeirra dró einnig fram að Pútín hafði hafnað friðarviðræðum í símtali sínu við Trump og að Rubio hafi lýst því að diplómatísk lausn væri „óframkvæmanleg". Þá var dregið fram að úkraínsk stjórnvöld væru tilbúin að stöðva árásir á rússneska olíuhreinsistöðvar ef Moskvu stöðvaði stórtækar árásir á úkraínska orku- og borgarainnviði.

Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum

Eini erlendi miðillinn í efninu, APA frá Aserbaídsjan á ensku, setti Witkoffs jákvæða umfjöllun um fundinn í forgrunn og taldi hann upp efnislegu dagskrárliðina – orkuþol, öryggisábyrgðir, endurreisn og ESB-aðild – án þess að leggja áherslu á Zelensky gagnrýni á díselolíusamninginn. Þannig var fundurinn rammaður sem uppbyggilegt skref til að lækka spennu fyrir komandi Bandaríkjanna–Rússland samskipti.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Skýrasta ágreiningsefnið snýst um það hvort úkraínska sendinefndin gegni raunverulegu hlutverki í Miami eða hvort hún sé aðeins táknræn: Zelensky sagði hana „notaða sem skjól" á meðan Witkoff lýsti fundinum sem uppbyggilegum og afkastamiklum. Annað ágreiningsefni varðar möguleika diplómatískrar lausnar yfirhöfuð: Witkoff sagði að skoðanaskiptin hefðu hjálpað til að finna áherslur fyrir frekara starf, Rubio sagði að það væri „óframkvæmanlegt" að enda stríðið með viðræðum eins og staðan er, og Ushakov sagði að Pútín hefði hafnað friðarviðræðum í símtalinu við Trump.

Baksvið

Fyrri þriggja aðila fundur Úkraína–Bandaríkin–Rússland fór fram í Genf 26. febrúar 2026, en síðari umferðir voru frestað vegna hernaðaraðgerða Bandaríkjanna og Ísraels gegn Íran. Þátttakendur í Miami voru fulltrúar Bandaríkjanna, Úkraínu, Bretlands, Frakklands, Þýskalands, framkvæmdastjórnar ESB og NATO, auk þess sem Witkoff og Jared Kushner sögðu munu kynna nýjar tillögur til að brjóta diplómatískt þröskuld. Repúblikanski þingmaðurinn Don Bacon og demókratíski öldungadeildarþingmaðurinn Richard Blumenthal gagnrýndu báðir útflutningsleyfið fyrir rússneska díselolíu. Verð á díselolíu hafði hækkað eftir loftárásir Bandaríkjanna og Ísraels á Íran í febrúar, átta mánaða átökum við það land.