Zelensky og Trump fundu á Genaþingi SÞa — Úkraína tilbúin í takmarkaða vopnahlé, Rússland hafnað

Hvað gerðist

Þann 22. september 2026, á 81. fundi Aðalþings Sameinuðu þjóðanna í New York, hittust forsetar Úkraína og Bandaríkjanna, Volodymyr Zelensky og Donald Trump, til að ræða leiðir til að ljúka stríðinu. Bandaríska sendinefndin samanstóð af Marco Rubio, Scott Bessent, Steve Witkoff og Jared Kushner; úkraínska sendinefndin af Kyrylo Búdánov, Rustem Umerov, Andriy Sybiha, David Arakhamia og Pavlo Palisa. Zelensky lýsti fundinum 'jákvæðan og uppbyggilegan'. Hann staðfesti að Úkraína væri reiðubúin í hvaða form sem væri af gagnkvæmi vopnahlé á orku-, korn- og siglingasviði, og sagði Úkraína tilbúna í að hætta árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar ef Rússland stöðvaði árásir á ómissandi innviði Úkraína, matvælaútflutning og orkugeirann.

Þann 23. september hittust Marco Rubio og Sergei Lavrov á Genaþinginu. Rubio sagði að bæði Úkraína og Rússland hefðu sýnt áhuga á takmörkuðu vopnahlé sem næði til korns og orku. Sama dag, á fundi Öryggisráðsins, sagði Lavrov að Rússland myndi ekki stöðva 'SVO' (sérstaka hernaðaraðgerð sína) til viðræðna 'í neinu formi'. Pútín endurtók að rússneskar herdeildir gætu náð markmiðum Moskvu á vígvöllinum. Dmitry Peskov svaraði þegar hann var spurður hvort vestrænar yfirlýsingar um orkuvopnahlé væru 'einungis orð' með 'algerlega', sem Institute for the Study of War túlkaði sem höfnun á orkuvopnahlé og staðfestu á hámarkskröfum Rússlands.

Trump staðfesti í ræðu sinni á Genaþinginu að stríðið 'myndi enda fyrr en fólk geri sér grein fyrir' og nefndi möguleika á frekari þvingunarúrræðum gegn Rússlandi og olíumarkaðs samstarfsaðilum þess. Rubio sagði að 'Anchorage skilningurinn' væri ekki ásættanlegur fyrir Úkraína og væri enn óásættanlegri nú; að friður myndi krefjast 'nýrra hugmynda' og 'nýrra afstaðna'. Zelensky sagði að 'Anchorage-andrúmsloftið' (3+2 sniðið um yfirráð yfir Krím, Donetsk, Luhansk og hluta Kherson og Zaporizhzhia) væri ekki lengur hluti af viðræðunum og að vopnuðuáhersla Úkraína hefarlig spilað stærstu hlutverkið í að fjarlægja þaðr.

Rubio tilkynnti að Bandaríkin hefðu formlega boðið Pútín á G20-leiðtogafundinn í Miami 14.–15. desember, og vonaðist til að hann tæki því. Peskov sagði Rússland þakklátt og að ákvörðun myndi berast í gegnum diplómatíska rás. Bloomberg sagði hins vegar að Pútín sennilega myndi sleppa Miami-fundinum og frekar sækja APEC í Kína í fyrsta skipti síðan 2017, og Pútín sjálfur er sagður hafnað tillögu Zelensky um viðræður á G20. Zelensky lagði til að möguleg staðsetning fyrir þriggja aðila fund væri Abu Dhabi eða G20 í Miami.

Varðandi vopnahlé á sjó, sagði Zelensky að auk stríðsátta væru áhugasöm um slíkt vopnahlé einnig Egyptaland, Tyrkland, Sameinuðu arabísku furstadæmin og Indland. Tusk, forsætisráðherra Póllands, og Stefan Kornelius, talsmaður þýska ríkisstjórnarinnar, sögðust 'taka mið af' boði Bandaríkjanna; Tusk velti upp hvort þátttaka Pútíns gæti verið túlkuð af Moskvu sem merki um að halda áfram árásarstefnu. ESB tók ekki afstöðu til þess hvort Ursula von der Leyen myndi sækja G20 ef Pútín kæmi; Olof Gill, talsmaður framkvæmdastjórnar ESB, sagði Rússland áfram G20-aðili með rétt til setu en ESB nýtti slíka fundi eingöngu til að fordæma stríðið.

Diplomat Kostiantyn Yeliseyev sagði á Útvarviligindi NV að Trump skildi að stuðningur við Úkraína innan Bandaríkjanna væri mun meiri en eigin stuðningur Trump meðal bandarískra kjósenda, og að fundurinn væri mikilvægur fyrir Trump í ljósi komandi þingkosninga. Hann benti á að útkoma fundarins skorti efnislegt innihald og að Zelensky hefarlig forðast beinar svör um Patriot-kerfi og beitingu Graham-laganna.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir fjölmiðlar og yfirlýsingar Zelensky undirstrika að Úkraína sýni raunverulegan vilja í gagnkvæm vopnahlé á orku-, korn- og siglingasviði. Zelensky lýsir Rússlandi sem óviljugt til að semja og staðfast á hámarksmarkmiðum — að hernumid allt Úkraína, ekki bara Donbas. Hann útilokar að Úkraína gefi eftir yfirráðasvæði, sjálfstæði eða frelsi fyrir samning, og ítrekar að Úkraína hafi ekki samþykkt slíkt í upphafi fulls stríðs og muni ekki gera það nú. Zelensky úthlutar vopnuðuáherslu Úkraína aðalhlutverk í því að hafa fjarlægt 'Anchorage-andrúmsloftið' af dagskrá, með bandaríska teyminu einnig að telja til. Hann sýnir varhuga við yfirlýsingum Pútíns um fundarvilja og vísar í samskipti sínum við Witkoff og Kushner, sem sögðust trúa að Pútín væri tilbúinn, en Zelensky sagðist 'ekki viss'. Ef Rússland hafnar öllu viðræðusniði, sagði Zelensky að Úkraína myndi biðja Trump um að beita nýju þvingunarlögunum (Graham-lögin).

Úkraínskir athugendis fríu, eins og Yeliseyev, túlka Trump-málstaðinn í tengslum við komandi þingkosningar í Bandaríkjunum og benda á að útkoma New York-fundarins hafi skort efnislegt innihald, einkum varðandi Patriot-kerfi og beitingu Graham-laganna. Innlend umfjöllun leggur áherslu á að Rússland, í gegnum yfirlýringar Pútíns, Lavrov og Peskov, hafi í reynd hafnað orkuvopnahléinu og haldið áfram að krefjast hámarksmarkmiða, sem ISW staðfesti í sinni greiningu þann 23. september.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Þrjár megintvær deilur koma fram í heimildum.

Í fyrsta lagi er deilt um hvort þriggja aðila fundur Úkraína–Bandaríkin–Rússland um orkuvopnahlé fór fram í New York þann 24. september. ZN.UA sagði frá skipulagðri fundur með tilgreindum þátttakendum (Kyrylo Búdánov, Rustem Umerov, Jared Kushner, Steve Witkoff og Kirill Dmítrijev), en skrifstofa forseta Úkraína sagði að úkraínska sendinefndin væri þegar á leið heim og að fjölmiðlar hefðu 'engar heimildir í sendinefndinni'.

Í öðru lagi er deilt um hvort orkuvopnahlé sé í raun samþykkt. Trump sagði þann 14. september að Úkraína og Rússland hefðu þegar samþykkt að ráðast ekki hvort á annarra orkuinnviði, en Zelensky og önnur fjölmiðlaskýrslur sögðu að skuldbinding Úkraína væri skilyrt gagnkvæmni og að enginn bindandi samningur lægi fyrir.

Í þriðja lagi er deilt um afstöðu Rússlands til takmarkaðs vopnahlés. Rubio sagði þann 23. september að bæði Úkraína og Rússland hefðu sýnt áhuga, en Peskov svaraði spurningu um hvort vestrænar yfirlýsingar væru 'einungis orð' með 'algerlega', og ISW túlkaði það sem höfnun á orkuvopnahlé og staðfestingu á að Kreml héldi áfram að krefjast hámarksmarkmiða.

Að auki er þátttaka Pútíns á G20 í Miami óljós: Rubio sagði hann formlega boðinn og vonaðist til að hann kæmi; Peskov sagði Rússland þakklátt og myndi ákveða í gegnum diplómatíska rás; Bloomberg sagði Pútín sennilega sleppa Miami-fundinum og sækja APEC í Kína í staðinn; að auki er Pútín sagður hafnað tillögu Zelensky um viðræður á G20.

Baksvið

81. fundur Aðalþings Sameinuðu þjóðanna fór fram í New York þann 22.–23. september 2026 og var vettvangur bæði Trump–Zelensky fundarins og Rubio–Lavrov fundarins. Fyrri umferðir bandarísk-miðlaðra viðræðna milli Úkraína, Rússlands og Bandaríkjanna fóru fram í Abu Dhabi snemma árs 2026, og síðasti þriggja aðili fundur á sendinefndarstigi var haldur í febrúar, áður en stríðið gegn Íran hófst.

'Skilningur Anchorage' eða '3+2 sniðið' vísar til tillagna sem ræddar voru á Trump–Pútín toppfundi í Anchorage í ágúst 2025. Þær myndu fela í sér að viðurkenna rússneskt yfirráð yfir Krím, Donetsk, Luhansk og hernumum hlutum Kherson og Zaporizhzhia. Þessar tillögur eru nú, að sögn Zelensky og Rubio, ekki lengur hluti af viðræðugrundvellinum.