Zelensky og Trump sammála um fund í New York – Trump sagður biðja Zelensky um að stöðva árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar
Úkrainski forsetinn Volodymyr Zelensky átti símtal við Bandaríkjaforseta Donald Trump síðdegis 20. september, og í kjölfarið var ákveðið að þeir hittist í New York á jaðri allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna. Zelensky lýsti því yfir að „friðarstefnan sé forgangsatriði nr. 1" og sagði fundinn geta „breytt miklu". Samkvæmt heimildarmönnum Axios endurtók Trump þá kröfu sína að Úkraína stöðvi árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar og tengdi þær við hækkandi heimsverð á dísel.
Helstu atriði
- Zelensky og Trump áttu símtal síðdegis 20. september og sammæltust um að hittast í New York á jaðri allsherjarþings SÞ.
- Zelensky tilkynnti um símtalið og fundinn á Telegram/samfélagsmiðlum að því loknu.
- Zelensky lýsti „friðarstefnu" sem „forgangsatriði nr. 1" og sagði að „diplomatísk virkni sé til staðar" og að New York-fundurinn geti „breytt miklu".
- Zelensky þakkaði Trump fyrir heimsókn sendiherra hans, Steve Witkoff og Jared Kushner, til Kænugarðs 6. september.
- Zelensky þakkaði Trump fyrir að undirrita Lindsey Graham-lögin um þvingunaraðgerðir gegn Rússlandi.
- Samkvæmt heimildarmönnum Axios bað Trump ítrekað um að Úkraína stöðvi árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar og tengdi þær við hækkandi heimsverð á dísel; orðið „dísel" var nefnt ítrekað í símtalinu.
- Allsherjarþing SÞ í New York stendur frá 22. til 28. september; samkvæmt Axios er búist við Zelensky–Trump fundi þriðjudaginn 22. september.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Símtalið leiddi til samþykktar um tvíhliða fund Zelensky og Trump á allsherjarþingi SÞ, sem er eitt helsta vettvang alþjóðlegrar stjórnmálaumræðu á þessu ári og getur haft áhrif á framgang friðarferlisins. Trump sagður beita þrýstingi á Úkraína um að stöðva árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar vegna hækkandi díselverðs, sem bendir til mögulegs ágreinings innan bandarísk-úkraínska samstarfsins. Zelensky rammaði „friðarstefnuna" inn sem forgangsatriði og nefndi hugmyndir um afspennun, orku, mat og vernd mannslífa, sem gefur til kynna að dagskrá fundarins verði efnisleg en ekki bara formsatriði. Loks notaði Zelensky símtalið til að þakka Trump fyrir Witkoff/Kushner-heimsóknina og undirritun Lindsey Graham-laganna — sterk pólitísk skilaboð um áframhaldandi bandaríska skuldbindingu.
Hvað gerðist
Úkrainski forsetinn Volodymyr Zelensky átti símtal við Bandaríkjaforseta Donald Trump síðdegis sunnudaginn 20. september. Í símtalinu sammæltust þeir um að hittast persónulega í New York, á jaðri allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna, sem hefst 22. september. Zelensky tilkynnti um símtalið og fundinn á Telegram/samfélagsmiðlum að því loknu. Hann lýsti því yfir að „friðarstefnan" væri „forgangsatriði nr. 1", að „diplomatísk virkni sé til staðar" og að fundurinn í New York gæti „breytt miklu". Hann sagði einnig að til staðar væru hugmyndir um afspennunarskref og grundvallaröryggismál — orku, mataröryggi og vernd mannslífa — og að Úkraína væri „reiðubúin að tera alvarleg skref" með bandaríska teyminu. Zelensky þakkaði Trump fyrir heimsókn sérstakra sendiherra hans, Steve Witkoff og Jared Kushner, til Kænugarðs 6. september, og fyrir að undirrita Lindsey Graham-lögin sem heimila þvingunaraðgerðir gegn Rússlandi. Samkvæmt heimildarmönnum Axios, sem kunnugt voru símtalinu, endurtók Trump þá kröfu sína að Úkraína stöðvi árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar og tengdi þær við hækkandi heimsverð á dísel; orðið „dísel" var nefnt ítrekað í símtalinu. Rustem Umerov, yfirmaður erlends eftirlits Úkraínu og oddviti úkraínska samninganefndarinnar, sagði í samtali við Axios að hann hefði unnið með fulltrúum Hvíta hússins undanfarna daga við að skipuleggja fundinn. Samkvæmt Axios er búist við að fundurinn fari fram þriðjudaginn 22. september.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar lögðu áherslu á tilkynninguna um New York-fundinn og jákvæða rammasetningu Zelensky, þar sem hann sagði fundinn geta „breytt miklu" og að „diplomatísk virkni sé til staðar". Þakklæti Zelensky til Trump fyrir Witkoff/Kushner-heimsóknina 6. september og fyrir undirritun Lindsey Graham-laganna var fyrirferðarmikið, og símtalið var sett fram sem staðfesting á bandarísk-úkraínsku samstöðu. Nokkur úkraínsk útgáfufyrirtæki (og Axios-fréttatilkynningar sem þau vitnuðu í) vöruðu einnig við þrýstingi frá Washington, þar sem Trump sagður krefjast þess að Úkraína stöðvi árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar og tengdi það við hækkandi díselverð.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Alþjóðleg fjölmiðlun (enska, franska, þýska umfjöllun) einbeitti sér aðallega að fyrirsögninni um samkomulag um New York-fund Zelensky og Trump, með minni áherslu á Lindsey Graham-lögin eða Witkoff/Kushner-heimsóknina. Frönsk bein útsending rammaði símtalið fyrst og fremst inn sem uppfærslu í víðari „stríðs í Úkraínu" frásögn, þar sem New York-fundurinn var kynntur sem næsta diplómatíska áfangi í kringum allsherjarþing SÞ.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir gefa mismunandi tímaglugga fyrir fyrirhugaðan Trump–Zelensky-fund í New York: sumar segja 21.–22. september, aðrar 21.–23. september, og nokkrar benda sérstaklega á þriðjudaginn 22. september.
Baksvið
Sendiherrar Bandaríkjanna, Steve Witkoff og Jared Kushner, heimsóttu Moskvu og síðan Kænugarð 6. september til viðræðna við Zelensky. Eftir fundinn sagði Zelensky að bandaríska hliðin hefði sett fram „gagnlegar hugmyndir" um að ljúka stríðinu og Úkraína staðfesti vilja til að endurheimta þríhliða samningaform Úkraínu, Bandaríkjanna og Rússlands. Fyrri tvíhliða fundur Trump og Zelensky fór fram í Hvíta húsinu 28. júlí, þar sem leiðtogarnir sammæltust um að hraða samningaviðræðum á öllum stigum. Zelensky hafði fyrr í mánuðinum (8. september) sagt að hann bjuggist við að hitta Trump í kringum 20. september og vildi ræða eldflaugavarnir Úkraínu; 14. september sagði hann að hann hygðist ræða haf- og orkuvopnahlé við Trump í New York. Þann 10. september sagði Zelensky að þríhliða Úkraína-Bandaríkin-Rússland-fundur yrði ekki haldinn fyrir rússneskar þingkosningar sem áætlaðar voru 20. september. Þann 12. september sagði Kyrylo Budanov, forstöðumaður forsetaskrifstofunnar, að ný umferð þríhliða friðarviðræðna gæti farið fram í október; sama dag sagði Sergei Lavrov, utríkisráðherra Rússlands, að Moskvu væri reiðubúin til viðræðna en hygðist ekki stöðva bardðaaðgerðir á meðan. Þann 19. september sögðu tveir úkraínskir embættismenn, sem vitnað var til í fréttum Суспільне, að tvíhliða Trump–Zelensky-fundur á jaðri allsherjarþings SÞ hefði ekki enn verið staðfestur.