Birt: 8. október, 23:51 UTC · Uppfært: 9. október, 00:04

ESB sendi Úkraínu og Moldóavu boð um tvö ný samningsþrep – Kosta bauð Selenskyj á leiðtogafund

Sendiherrar ESB-sambandsins samþykktu 7. október að senda Úkraínu og Moldóavu boð um að leggja fram samningsstöðu sína fyrir tveimur nýjum aðildarviðræðuþrepum, „Innri markaður" og „Samkeppnishæfni og sjálfbær vöxtur", eftir að Ungverjaland afléttað hömlum sínum. Forseti Evrópuráðsins, António Costa, átti símtal við Volodymyr Selenskyj og bauð honum persónulega á leiðtogafund ESB í Brussel 15.–16. október. Á sama tíma greina ESB-diplómatar frá því að innan ESB sé aukin umræða um að aðskilja aðildarviðræður Úkraínu og Moldóvu.

Helstu atriði

Sendiherrar ESB-ríkjanna samþykktu 7. október að senda Úkraínu og Moldóavu boð um að leggja fram stöðu sína fyrir þrepum 2 og 3
Forseti Evrópuráðsins, António Costa, bauð Volodymyr Selenskyj að taka þátt í leiðtogafundi ESB í Brussel 15.–16. október
Ungverjaland, undir stjórn Péters Magyar, afléttaði hömlum sínum og vildi að Verkhovna Rada samþykki lagafrumvarp um menntunarréttindi þjóðarbrota 12. október
Úkraína hefur nú opnað tvö af sex þrepum: þrep 1 (Grunnþættir) 15. júní og þrep 6 (Utanríkisviðskipti) 14. júlí
Samkvæmt áætlun eiga ESB-ríkin að samþykkja sameiginlega samningsstöðu 12. október og þrepin tvö formlega opnuð 13. október
Úkraína fékk 1,2 milljarða evra greiðslu frá ESB daginn fyrir símtalið; Selenskyj sagði fjármunina ætlaðar varnarmálum, þar með talið drónum
Selenskyj sagði að í nýafstöðnu höfðu rússneskar árásir á Pryljuky, Kramatorsk, Kíev og önnur borg drepið 78 manns og sært 215

Hvers vegna þetta skiptir máli

Ákvörðun sendiherranna opnar leið fyrir tvö ný aðildarviðræðuþrep í viðræðum ESB og Úkraínu næstu viku og þar með eru aðeins tvö af sex þrepum óopnuð. Skrefið er hins vegar háð því að Verkhovna Rada samþykki á sama tíma frumvarp um menntunarréttindi þjóðarbrota, sem Ungverjaland hefur gert að skilyrði fyrir frekara samstarfi. Á leiðtogafundi ESB í Brussel 15.–16. október er jafnframt á dagskrá að ræða stöðu Úkraínu gagnvart ESB og víðtækari stækkunarstefnu sambandsins, meðan innan ESB fer fram umræða um að aðskilja viðræður Úkraínu og Moldóvu.

Hvað gerðist

Sendiherrar ESB-ríkjanna samþykktu 7. október að senda Úkraínu og Moldóavu boð um að leggja fram samningsstöðu sína fyrir tveimur nýjum aðildarþrepum: „Innri markaður" og „Samkeppnishæfni og sjálfbær vöxtur". Áður hafði Ungverjaland, undir stjórn Péters Magyar, afléttað hömlum sínum á opnun þrepanna tveggja, en beitti því skilyrði að Verkhovna Rada samþykki frumvarp nr. 16119 um menntunarréttindi þjóðarbrota og innlendra þjóða. Þingið á að fjalla um málið 12. október. Forseti Evrópuráðsins, António Costa, ræddi við Volodymyr Selenskyj í síma 8. október, bauð honum á leiðtogafund ESB í Brussel 15.–16. október og sagði að ESB myndi halda áfram að styðja Úkraínu „þar til náðst hefur réttlát og varanlegur friður". Costa gagnrýndi auknar rússneskar árásir og sagði þær sýna að Rússland hefði engan raunverulegan áhuga á friðarviðræðum. Úkraína hefur nú opnað tvö af sex þrepum: „Grunnþætti" 15. júní og „Utanríkisviðskipti" 14. júlí. Eftir standa „Grænt yfirlit og sjálfbær tenging" og „Auðlindir, landbúnaður og samheldni". Á sama tíma greindu þrír ESB-diplómatar við útgáfuna Rapporteur frá því að innan ESB sé aukin umræða um að aðskilja aðildarviðræður Úkraínu og Moldóvu, og einn sagði að „enginn alvarlegur" telji að Úkraína verði aðili að ESB fyrir lok áratugarins. Stækkunarstjóri framkvæmdastjórnarinnar, Marta Kos, sagði 7. október að tveir eða þrír nýir ríki gætu gengið í ESB fyrir 2030 og nefndi Svartfjallaland og Albaníu sem næst aðildinni. Úkraína fékk 1,2 milljarða evra greiðslu frá ESB daginn fyrir símtalið, en Selenskyj sagði fjármunina ætlaða varnarmálum, meðal annars drónum. Hann sagði jafnframt að í nýafstöðnu hefðu rússneskar árásir á Pryljuky, Kramatorsk, Kíev og önnur borg drepið 78 og sært 215.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir miðlar draga fram boð Kosta til Selenskyj og fyrirhugaða opnun tveggja nýrra samningsþrepa sem sýnilega stigi í átt að aðild. Þau leggja áherslu á að Ungverjaland hafi afléttað hömlum sínum og tengja næstu skref við atkvæðagreiðslu Verkhovna Rada 12. október um frumvarp um menntunarréttindi þjóðarbrota, og fullyrða að Úkraína sé á leiðinni til að opna öll þrep fyrir lok ársins. Nokkur úkraínsk miðlar, þar á meðal NV og ZN.UA, fjalla jafnframt ítarlega um skýrslu Rapporteur um mögulega aðskilnað viðræðnanna við Úkraínu og Moldóvu og setja hann fram sem ógn við evrópska samruna Úkraínu sem beri að bregðast við.

Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum

Erlendar fréttatilkynningar fjalla fyrst og fremst um ákvörðun sendiherranna og símtal Kosta og Selenskyj sem verklega skref í en reki, án þess að leggja eins mikla áherslu á persónulega boðið á leiðtogafundinn. Þær gera hins vegar ítarlegri grein fyrir innri ESB-umræðu um að aðskilja viðræður Úkraínu og Moldóvu og birta beint tilvitnun ESB-diplómata sem segir að „enginn alvarlegur" telji Úkraína verði aðili fyrir lok áratugarins og að hætta eigi að gefa Kænugarði tóm loforð. Erlend miðlun dregur einnig fram yfirlýsingu stækkunarstjóra ESB, Mörtu Kos, um að tveir eða þrír nýir ríki geti gengið í ESB fyrir 2030, og nefnir Svartfjallaland og Albaníu sem næst, og tengir þar með aðildarhorfur Úkraínu við víðtækari Vestur-Balkans-feril sambandsins.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Heimildir eru ekki á eitt sáttar um nákvæmlega hvenær þrepin tvö verða formlega opnuð. NV og önnur úkraínsk miðlar byggja á áætlun samkvæmt ESB-heimildum sem gerir ráð fyrir að ESB-ríkin samþykki sameiginlega samningsstöðu 12. október og að þrepin verði formlega opnuð á milliríkjasamningi 13. október, en ZN.UA og Радіо Свобода orða það varfærnislega sem „opnun gæti átt sér stað í næstu viku" án fastar dagsetningar. Jafnframt greina úkraínsk og erlend miðlar frá tveimur ólíkum myndum af stöðu viðræðnanna: sum leggja áherslu á samþykkt sendiherranna sem hluta af sameiginlegri framvindu Úkraínu og Moldóvu, en önnur, sem vitna í þrjá ESB-diplómata í Rapporteur, lýsa alvarlegri innri umræðu um að aðskilja ferlana tvo og birta tilvitnun þar sem því er haldið fram að „enginn alvarlegur" búist við aðild Úkraínu fyrir lok áratugarins.

Baksvið

Aðildarviðræður ESB eru skipulagðar í sex þemabundin þrep. Úkraína opnaði þrep 1, „Grunnþætti", í Lúxemborg 15. júní og þrep 6, „Utanríkisviðskipti", 14. júlí. Ungverjaland hafði áður hindrað opnun þrepa 2 og 3 og krafðist sterkari trygginga fyrir menntunarréttindi ungversku þjóðarinnar í Zakarpattja. Ný ríkisstjórn Ungverjalands undir stjórn Péters Magyar síðan samþykkti að leyfa framvindu ef Verkhovna Rada samþykkti tilheyrandi lagasetningu. Framkvæmdastjórn ESB samþykkti 6. október tillögupakka um breytingar á stefnu fyrir framtíðarstækkun ESB, svonefndar forstækkunarstefnur.