Úkraína skráði frumvarp um réttindi þjóðbrota í Ráðinu – Ungverjar fagna
Úkraína skráði þann 1. október frumvarp í Verkhovna Rada um menntun á tungumálum þjóðbrota og frumþjóða. Frumvarpið er skilyrði þess sem Ungverjaland setti fyrir því að aflétta hömlum sínum á opnun tveggja kafla í aðildarviðræðum Úkraínu við ESB. Ytrið á bæði forsætisráðherra Ungverjalands Pétur Magyar og utanríkisráðherra Anita Orbán, og samtök ungverskra minnihluta á Transkarpatía fögnuðu frumvarpinu í sameiginlegri yfirlýsingu.
Helstu atriði
- Hinn 1. október var frumvarp um menntun á tungumálum þjóðbrota skráð í Verkhovna Rada.
- Ungverjaland hefur skuldbundið sig til að aflétta hömlum sínum á opnun tveggja aðildarviðræðukafla við ESB eftir að Úkraína samþykkir breytingar á lögunum um menntun er varða tungumál þjóðbrota.
- Utanríkisráðherra Ungverjalands Anita Orbán sagðist búast við að Verkhovna Rada samþykki frumvarpið innan þessa mánaðar.
- Forsætisráðherra Ungverjalands Pétur Magyar sagði frumvarpið styrkja lagalegar tryggingar fyrir menntun á ungversku.
- Samkvæmt frumvarpinu fær skóli stöðu stofnunar þjóðbrota ef yfir 50% nemenda fá menntun á tungumáli þjóðbrots.
- Varaframkvæmdastjóri Úkraínu fyrir Evrópu- og Ev-Atlantshafs sambættingu, Vsevolod Chentsov, sagði að stefnt sé að opnun allra aðildarviðræðukafla við ESB fyrir lok ársins.
- Tveir samtök ungverskra minnihluta í Transkarpatía gáfu út sameiginlega yfirlýsingu 2. október þar sem frumvarpið var fagnað og Ráðið hvatt til að samþykkja það.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Frumvarpið er það skilyrði sem Ungverjaland setti fyrir því að aflétta hömlum sínum á opnun tveggja aðildarviðræðukafla Úkraínu við Evrópusambandið. Með samþykkt þess er útlit fyrir að frekari kaflar verði opnaðir og aðildarviðræðum Úkraínu við ESB miði áfram. Frumvarpið styrkir jafnframt menntunarréttindi ungversks minnihluta í Transkarpatía og annarra þjóðbrota í Úkraínu, og endurspeglar diplomatísk vörpun undir nýrri ungverskri ríkisstjórn þar sem embættismenn hafa opinberlega borið árangur núverandi ríkisstjórnar saman við áratugalanga þrautgang forvera sinna.
Hvað gerðist
Hinn 1. október 2026 var frumvarp um menntun á tungumálum þjóðbrota og frumþjóða skráð í Verkhovna Rada, þing Úkraínu. Frumvarpið var samið á grundvelli tvíhliða faglegra ráðgjafa milli Úkraínu og Ungverjalands undanfarnar vikur, auk viðræðna við fulltrúa ungverska samfélagsins í Transkarpatía. Það kveður á um að skóli fái stöðu stofnunar þjóðbrota ef yfir helmingur nemenda nýtur menntunar á tungumáli viðkomandi þjóðbrots, og að námsskrá stofnana með þjóðbrotaáherslu nái yfir sögu og menningu þjóðarinnar.
Bæði forsætisráðherra Ungverjalands Pétur Magyar og utanríkisráðherra Anita Orbán fóru opinberlega út fagna skráningu frumvarpsins. Magyar sagði það styrkja lagalegar tryggingar fyrir menntun á ungversku og net menntastofnana, og lagði áherslu á mikilvægi þess fyrir réttindi um 100 þúsund landsmenn af ungverskum uppruna í Úkraínu. Orbán sagðist búast við að Verkhovna Rada samþykki frumvarpið innan október og lýsti því yfir að nýja ungverska ríkisstjórnin hefði á örfáum mánuðum náð meiri raunverulegum árangri í að styrkja réttindi minnihlutans í Transkarpatía en ríkisstjórn Víkts Orbán á 10 árum.
Varaframkvæmdastjóri Úkraínu fyrir Evrópu- og Ev-Atlantshafssambættingu, Vsevolod Chentsov, hafði persónlega upplýst Orbán um framlagningu frumvarpsins og sagði að Úkraína uppfylli skyldur sínar og að það endurspeglist í framgangi aðildarviðræðnanna. Utanríkisráðherra Andriy Sybiha sagði vonað að samþykkt lagabreytinganna leiddi til þess að Ungverjaland afléttaði hömlum á opnun næstu tveggja kafla aðildarviðræðna við ESB.
Tveir samtök ungverskra minnihluta í Transkarpatía – Товариство угорської культури Закарпаття undir forystu Vasyl (László) Brenzovych og Демократична спілка угорців України undir forystu László Zubanych – gáfu út sameiginlega yfirlýsingu 2. október þar sem hvatt var til að Verkhovna Rada samþykki frumvarpið hið allra fyrsta og fullkomlega.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir greinir á um tímasetningu markmiðsins um að opna alla aðildarviðræðukafla við ESB: sumar Úkraínuheimilda nefna lok árs 2025, aðrar lok árs 2026. Þá eru heimildir ekki á einu máli um hvort Ungverjaland geti opnað tvo nýja kafla í aðildarviðræðunum strax 13. október eftir samþykkt frumvarpsins, eða hvort opnun komi síðar.
Baksvið
Ungverjaland er að loka fyrir tvo kafla í aðildarviðræðum Úkraínu við Evrópusambandið og hefur tengt framgang þeirra við verndun réttinda ungverska minnihlutans í Transkarpatía. Úkraína og Ungverjaland náðu samkomulagi um tungumála-, menningar- og menntunarréttindi minnihlutans í júní 2026. Samkvæmt forsætisráðherra Pétur Magyar búa um 100 þúsund manns af ungverskum uppruna í Úkraínu. Forseti Úkraínu, Volodymyr Selenskyj, sagði í september að stefnt væri að því að allir aðildarviðræðukaflar yrðu opnaðir fyrir lok árs 2026. Forsætisráðherra Ungverjalands hefur ítrekað sagt að ríkisstjórn hans styðji ekki hraðaða framkvæmd aðildarviðræðna Úkraínu við ESB.