Meirihluti vill að Zelenskyji taki aðeins eitt kjörtímabil – 71% andvíg kosningum nú
Könnun KIIS frá september 2026 sýnir að 53% Úkraínumanna vilja að forseti Volodymyr Zelenskyji taki aðeins eitt kjörtímabil og sleppi því að bjóða sig fram aftur, en 42% vilja að hann taki þátt í næstu kosningum. 71% svarenda eru andvíg því að halda kosningar á meðan á stríði stendur og 24% krefjast þess að kosningar fari fram nú þegar. Könnunin, sem tók til 1.002 svarenda á aldrinum 18 ára og eldri á stjórnarsvæðum Úkraínu, sýnir einnig versnandi afstöðu til stjórnarvalda og aukna vantrúarstarfsemi í garð Zelenskyjs.
Helstu atriði
- 53% svarenda vilja að Zelenskyji taki aðeins eitt kjörtímabil (hækkun úr 46% í desember 2025)
- 42% vilja að hann taki þátt í næstu forsetakosningum (lækkun úr 45% í desember 2025)
- 71% eru andvíg því að halda kosningar á meðan á stríði stendur, 24% krefjast þess að kosningar fari fram nú
- 85% þeirra sem treysta Zelenskyji fullkomlega styðja þátttöku hans í næstu kosningum, en aðeins 7% þeirra sem treysta honum alls ekki
- 44% finna fyrir vonbrigðum með stjórnarvöldin (hækkun úr 36%) og 33% finna fyrir skömm (hækkun úr 20%)
- 45% telja að málefni í Úkraínu þróist í ranga átt, 40% í rétta átt
- KIIS-framkvæmda könnunin var gerð 12.–21. september 2026 með símtalskönnun (CATI) með 1.002 svarendum
Hvers vegna þetta skiptir máli
Könnunin bendir til þess að meirihluti Úkraínumanna vilji ekki að Zelenskyji sæki um annað kjörtímabil og að andstaða gegn stríðatíma-kosningum sé víðtæk – jafnvel meðal þeirra sem ekki treysta forseta. Þetta flækir þrýsting utan Úkraínu, einkum frá Bandaríkjunum, um að halda kosningar. Könnunin sýnir einnig að andúðarstemning gagnvart stjórnvöldum hefur aukist: vonbrigði, skömm, reiði, hatrið og afskiptaháttur hafa allt hækkað síðan í desember 2025. Afstaðan til þess hvort Zelenskyji eigi að bjóða sig fram aftur og hvort kjósa eigi nú fylgist náið við traust á honum, og almenningar hamar á þróun landsins í ranga átt hefur aukist frá febrúar 2024.
Hvað gerðist
Kyjív-alþjóðlega stofnunin um félagsfræði (KIIS) framkvæmdi könnun 12.–21. september 2026 með símtalskönnun (CATI) á grundvelli slembiúrtaks farsímanúmera. Alls voru 1.002 svarendur spurðir, 18 ára og eldri, búsettir á stjórnarsvæðum Úkraínu. Íbúar á svæðum sem tímabundið eru ekki undir stjórn Úkraínu og Úkraínumenn sem yfirgáfu landið eftir 24. febrúar 2022 voru ekki hafðir með í úrtakinu. Könnunin leiddi í ljós að 53% aðspurðra telja að Zelenskyji eigi að takmarka sig við eitt kjörtímabil og bjóða sig ekki fram aftur, 42% vilja að hann taki þátt í næstu forsetakosningum og 5% höfðu ekki skoðun. Samanborið við desember 2025 hefur hlutfall þeirra sem vilja að hann taki aðeins eitt tímabil hækkað úr 46%, en hlutfall þeirra sem vilja að hann taki þátt í næstu kosningum lækkað úr 45%. Varðandi kosningar á stríðstímum sögðust 71% andvíg því að kjósa nú, 24% kröfðust þess að kosningar yrðu haldnar nú þegar og 4% voru óákveðin. Traust á Zelenskyja skiptir sköpum: meðal þeirra sem treysta honum fullkomlega styðja 85% þátttöku hans í næstu kosningum, en aðeins 7% þeirra sem treysta honum alls ekki. Meðal þeirra síðarnefndu vilja 53% samt að kosningar fari fram nú. Könnunin mældi einnig almenna afstöðu til stjórnvalda: 44% sögðust finna fyrir vonbrigðum (hækkun úr 36% í desember 2025), 33% fyrir skömm (úr 20%), 23% fyrir von, 20% fyrir reiði (úr 14%), 16% fyrir samúð, 14% fyrir hatri (úr 11%), 12% fyrir afskiptaleysi (úr 7%), 7% fyrir stolti, 4% fyrir samkennd og 4% fyrir hlátri. Könnunin sýndi einnig að 45% telja að málefni í Úkraínu þróist í ranga átt, 40% í rétta átt, samanborið við 46% og 44% í febrúar 2024.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Allar átta heimildirnar eru úkraínskar og fjalla um innlenda KIIS-könnun. Fyrirsagnir leggja áherslu á 53% niðurstöðuna og staðhæfa að meirihluti vilji að Zelenskyji taki aðeins eitt kjörtímabil. Nokkrir miðlar draga fram samanburðinn við desember 2025 til að sýna skarpa hneigingu gegn hugsanlegu öðru kjörtímabili. Einnig er lögð áhersla á 71% andstöðu gegn stríðatíma-kosningum sem vitnisburð um víðtæka andstöðu gegn því að kjósa á meðan stríðið varir. Fjallað er um tilfinningalega afstöðu og átt landsins til að staðsetja afstöðuna til Zelenskyjs innan víðtækari óánægju með stjórnvöldin.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir greinir á um þrjú atriði. LIGA.net og Ukrinform eru ekki sammála um afstöðu þeirra sem treysta Zelenskyja alls ekki til stríðatíma-kosninga: önnur segir að 53% þeirra krefjist þess að kosið verði nú, en hin gefur til kynna að aðeins 41% séu andvíg því að kjósa nú, sem þýðir mismunandi hlutföll þeirra sem eru hlutlausir eða styðja. Annað ágreiningsefni er hlutfall óákveðinna varðandi þátttöku Zelenskyjs í næstu kosningum: LIGA.net skráir 4%, en NV og aðrir miðlar 5%. Loks er ágreiningur um fyrirkomulag könnunarinnar: sumar heimildir segja að hún hafi verið unnin að beiðni félagasamtakanna „Forum" með viðbótarspurningum við KIIS-„Omnibus"-könnunina, en önnur segir að könnunin hafi verið framkvæmd að frumkvæði KIIS sjálfra.
Baksvið
Úkraínsk lög heimila ekki kosningar á meðan á stríðsástandi stendur, sem hefur verið í gildi síðan 24. febrúar 2022. Í apríl 2026 voru sjö liðin ár frá því Zelenskyji增量 kjöri – fram yfir það fimm ára hámark sem stjórnarskráin leyfir. Í desember 2025 sagði Zelenskyji að hann væri stjórnmálalega tilbúinn til forsetakosninga í kjölfar beiðni Bandaríkjanna, en lagði áherslu á öryggi atkvæðagreiðslu; í ágúst 2026 sagði hann að stríðatíma-kosningar yrðu „flóðbylgja" sem splundraði Úkraínu. Fyrrum varnarmálaráðherra Mykhailo Fedorov kallaði opinberlega eftir stríðatíma-kosningum í ágúst 2026. Donald Trump Bandaríkjaforseti og Bandaríkin hafa ítrekað þrýst á að haldnar verði kosningar í Úkraínu. Fréttir í júní–júlí 2026 fjalla um möguleg stjórnmálasamkomulög meðal annars þátt fyrrum hershöfðingjans Valerí Zaluzhny, en fulltrúi hans hefur neitað þeim.