Zelensky tilbóinn í kosningar „á morgnokkur“ en útilokar þær meðan stríðið gengur ykur
Í viðtali við CBS sagði forseti Úkraína, Volodymyr Zelensky, að hann væri tilbóinn að halda kosningar „á morgnokkur“ en að þaðbundist ekki á meðan stríðið gengur ykur, og vísaði til stjórnarskrár, kosningalaga og öryggisástæðna. Hann gagnrýndi jafnframt fyrrverandi varnamálaráðherra Mykhailo Fedorov og aðra embættismenn sem kalla eftir kosningum í stríði. Á sama tíma tilkynnti hann „erfiðar og óvinsælar“ ákvarðanir til að loka umtalsverðum hallarekstri ríkissjóðs, þar á meðal 23 milljarða evra gati í hernaðarútgjöldum, og sagði Úkraína tilbóið að frysta víglínuna ef Rússland samþykkir vopnahlé án skilyrða.
Helstu atriði
- Zelensky sagði í viðtali við CBS að hann væri tilbóinn að halda kosningar „á morgnokkur“ en að þaðbundist ekki á meðan átök standi, og vísaði til stjórnarskrár, kosningalaga og öryggisástæðna.
- Zelensky benti á að um 9 milljónir Úkraínumanna séu erlendis og að ekki væri hægt að kjóða af stöðum í tímabundinni rússneskri hernámi.
- Zelensky sagði að Rússland hafi ítrekað hafnað tillögum Úkraína um vopnahlé sem gæti verið undanfari kosninga.
- Zelensky gagnrýndi fyrrverandi varnamálaráðherra Mykhailo Fedorov og aðra embættismenn sem kalla eftir kosningum í stríði og sagði þá „vilja vera í stjórnmálum“.
- Zelensky tilkynnti að hann hygðist taka „erfiðar og óvinsælar“ ákvarðanir til að loka umtalsverðum hallarekstri ríkissjóðs, þar á meðal 23 milljarða evra (26,5 ma. USD) gati í hernaðarútgjöldum.
- Evrópuríki samþykktu í lok síðasta árs 90 milljarða evra (104 ma. USD) lán til Úkraína fyrir 2026–2027.
- Zelensky sagði Úkraína tilbóið að stöðva árásir á rússneska orkustinni er varðandi díselefni ef Rússland stöðvar árásir á úkraínska orkustinni.
- Zelensky endurtók að Úkraína sé tilbóið að frysta víglínuna ef Rússland samþykkir vopnahlé án skilyrða og gangi til viðræðna.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Zelensky setur skýrt skilyrði fyrir því hvenær kosningar geti farið fram í Úkraína: ekki á meðan átök standa, aðeins eftir vopnahlé sem Rússland hefur hingað til hafnað. Með því að gagnrýna opinberlega Fedorov og aðra sem kalla eftir kosningum í stríði, afmarkar hann á sama tíma stjórnmálalega umræðuna innanlands. Á sama tíma boðar hann erfiðar efnahagslegar ákvarðanir tengdar 23 milljarða evra gati í hernaðarútgjöldum og opnar á gagnkvæma stöðvun á orkustinniárásum í kjölfar beiðni Donald Trump, án þess að afsala sér réttinum til að svara rússneskum árásum.
Hvað gerðist
Zelensky sagði í viðtali við CBS að hann væri tilbóinn að halda kosningar „á morgnokkur“ en að þaðbundist ekki meðan stríðið gangi ykur, og vísaði til stjórnarskrár Úkraína, gildandi kosningalaga og öryggisástæðna. Hann benti á að um 9 milljónir Úkraínumanna séu erlendis, samanborið við um 500.000 sem greiddu atkvædi erlendis fyrir fulla innrás, og spurði hvernig atkvæðagreiðsla gæti farið fram á tímabundnu hernámssvæðunum þar sem rússneskir hermenn væru viðstaddir. Zelensky gagnrýndi fyrrverandi varnamálaráðherra Mykhailo Fedorov og aðra embættismenn sem kalla eftir kosningum í stríði og sagði þá „vilja vera í stjórnmálum". Hann ítrekaði að Úkraína hafi ítrekað lagt til vopnahlé sem Rússland hafi hafnað, og að nauðsynlegt væri að átök stöðvuðust í að minnsta kosti nokkra mánuði til að undirka vala kosningar. Zelensky tilkynnti einnig að hann hygðist taka „erfiðar og óvinsælar“ ákvarðanir til að loka umtalsverðum hallarekstri ríkissjóðs, þar á meðal 23 milljarða evra (26,5 ma. USD) gati í hernaðarútgjöldum, og sagði að hann hefði lagt fram sjö lagafrumvörp án þess að útskýra nánar. Hann sagði Úkraína tilbóið að stöðva árásir á rússneska orkustinni er varðandi díselefni ef Rússland stöðvar árásir á úkraínska orkustinni, í kjölfar beiðni Donald Trump, og endurkastri að Úkraína sé tilbóið að frysta víglínuna ef Rússland samþykkir vopnahlé án skilyrða.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínsk fjölmiðlaumfjöllun leggur áherslu á innanlandspólitíska hlið þessara ummæla: skilyrði Zelensky fyrir kosningum, gagnrýni hans á Fedorov og aðra talsmenn kosninga í stríði, og ábyrgðarkennda á Rússlandi fyrir að hafnu „hellu til að kjóða“. Einnig er sjónum beint að stríðsástandinu í ríkisfjármálum Zelensky og ákalli hans um frekari evrópskan fjárhagslegan stuðning.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Al Jazeera Arabic leggur áherslu á efnahagslega hlið málsins, sérstaklega aðvarpi Zelensky um „erfiðar" aðgerðir til að loka miklum hallarekstri og 23 milljarða evra gatinu í hernaðarútgjöldum. Einnig er dregið fram erlent sjónarhorn sem ekki er að finna í úkraínsku umfjölluninni: beiðni Donald Trump um að Úkraína hætti árásum á rússneska díselinnviði sem hluti af tillönnunarins um gagnkvæma stöðvun orkustinniárása.
Hvar frásögnum ber ekki saman
LIGA.net greinir frá því að nafnlaus fulltrúi þingflokksins Þjónar þjóðarinnar haldi því fram að Mykhailo Fedorov ætli sér ekki endanlega úr stjórnmálum; teymi Fedorovs neitar þessu.
Baksvið
Núgildandi lánu Úkraína banna ekki kosningar á stríðstímum. Zelensky gagnrýndi hugmyndina um stríðstímakosningar stuttu fyrir viðtalið við CBS og sagði að þær viðherðu landinu. Fyrrverandi varnamálaráðherra Mykhailo Fedorov增量 myndband í miðjum ágúst þar sem hann studdi kosningar jafnvel í stríði, og í byrjun september tilkynnaβ hann nýtt varnartæknifyrirtæki þar sem Alex Karp, forstjóri Palantir, væri fyrsti fjárfestir. Úkraína áætlir að að 9 milljónir ríkisborgara séu erlendis, samanborið við um 500.000 sem greiddu atkvædi erlendis fyrir fulla innrás. Evrópuríki samþykktu í lok síðasta árs 90 milljarða evra lán til að standa undir hernaðar- og borgaralegum halla Úkraína 2026–2027. Sérlegur sendiherra Bandaríkjanna, Jared Kushner, sagði á YES-foruminn í Kænugarði 12. september að til að enda stríðið þyrfti „rétta formúlu sem hentar öllum".