Efnisflokkur: Efnahagsmál
-
ESB og Úkraína staðfesta fjármögnun 2026 – en deilt um hvort bil sé til staðar
Þann 1. október 2026 gáfu framkvæmdastjórn ESB og Úkraína út sameiginlega yfirlýsingu þess efnis að unnt væri að mæta fjárhags- og varnarþörfum Úkraínu fyrir árið 2026 og að næstu skref til að tryggja tímanlega afhendingu fjármagns væru ákveðin. Daginn eftir sagði aðalsprettfulltrúi framkvæmdastjórnarinnar að sameiginlega hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að ekkert ytra fjármögnunarbil væri fyrir hendi fyrir árið, en framkvæmdastjórnin hefði þó ekki orðið við beiðni Úkraínu um að færa hluta af lánssamningi ársins 2027 fram til 2026.
-
Útflutningstekjur Rússlands af hráolíu ná 2,75 milljarða dala – met frá upphafi innrásar
Tekjur Rússlands af sjóflutningum á hráolíu námu 2,75 milljörðum dala í vikunni til 27. september, sem er hæsta vikutala frá upphafi stórskala innrásarinnar í Úkraínu. Hærra magn og hækkandi verð á Urals og ESPO oliu skýra aukninguna, en samtímis hafa árásir írkennskra dróna á rússneskar hreinsistöðvar og bann gegn dísilútflutningi breytt samsetningu rússnesks útflutnings.
-
Rússland framlengir bann við dísilolíuútflutningi til loka október
Rússneska ríkisstjórnin framlengdi bann við útflutningi dísilolíu fyrir framleiðendur til 31. október 2026 og vísaði til innlends eldsneytisskorts sem tengist drónaárásum Úkraínu á rússneskar olíuhreinsistöðvar. Almennt bann við eldsneytisútflutningi er í gildi til 31. janúar 2027. Forseti Rússlands, Vladimir Pútín, undirritaði 28. september úrskurð um að flokka upplýsingar um eldsneytis- og orkumála.
-
Úkraína þarf 27 milljarða dala til að fjármagna varnirnar í ár
Forsætisráðherra Serhíj Koretský sagði að halli á fjármögnun varnarþarfa Úkraínu fyrir árið 2026 nemi 27 milljörðum Bandaríkjadala. Um 7 milljarðar skuli aflað með hagræðingu og tilfærslu útgjalda innanlands, en 20 milljarðar eru til umræðu við alþjóðlega samstarfsaðila. Heildarkostnaður Úkraínu vegna stríðsins á árinu er metinn 155 milljarðar dala.
-
ESB leggur til „gradual integration“ fyrir umsóknarríki – vegakort fyrir Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallaland
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur undirbúið drög að tillögu um „gradual integration“ fyrir umsóknarríki, sem myndi veita þeim frjálsan markaðsaðgang og aðgang að rannsóknaáætlunum ESB á meðan aðildarviðræður standa yfir. Forgangsvegakort yrðu boðin fjórum ríkjum: Úkraínu, Moldóvu, Albaníu og Svartfjallalandi. Aðgangur að viðkvæmum geirum og efnahagslegum ábótum yrði háður stuðningi við utanríkisstefnu ESB og samvinnu um að koma í veg fyrir tækni-flæði til andstæðra ríkja.
-
Úkraína biðlar til ESB-ríki um Patriot-eldflaugar og fjármögnun á ónýtudróna
Varnarmálaráðherra Úkraínu, Jevheníj Khmara, hvatti aðildarríki ESB á fundi ráðsins um utanríkismál 28. september til að flytja hluta eigin Patriot-eldflauga til Úkraínu í skiptum fyrir eldflaugar sem Úkraína á síðar að fá samkvæmt samningum. Hann kallaði einnig eftir fjárhagsaðstoð til framleiðslu á ónýtudrónum til að mæta rússneskum þotuknúnum Shahed-drónum og lagði áherslu á afhendingu loft-í-loft eldflauga, MANPADS og F-16 skotfæra.
-
Úkraínskir bændur eiga peningaframeiðslur til áramóta – hröðun fjármögnunarbrests blasir við
Taras Vysotsky, landbúnaðarráðherra Úkraínu, segir að úkraínskir bændur eigi nægilegt fjármagn í aðeins til áramóta. Vor verði enn erfiðara vegna áframhaldandi röskunar á landbúnaðarútflutningi um Svartahafið. Evrópusambandið hafnaði 220 milljóna evra beiðni um stuðning og Úkraína reiðir sig í staðinn á 250 milljóna dala lán frá Heimsbankanum.
-
Sendiherra Pútins, Kirill Dmitrijev, fundaði í Washington um stríðslok og orkusamstarf
Sendiherra rússneska forsetans, Kirill Dmitrijev, sem jafnframt stýrir ríkiskaupasjóðnum RDIF, fundaði í Washington 28. september með embættismönnum bandarísku fjármála- og orkumálaráðuneytanna. Umræðuefni voru endalok stríðsins í Úkraínu og hugsanleg orkusamvinna milli Bandaríkjanna og Rússlands eftir stríð. Fundirnir voru sagðir „ uppbyggilegir " af ónafngreindum starfsmanni Hvíta hússins í samtali við Reuters. Heimsóknin fór fram skömmu eftir að Donald Trump hitti Volódímír Selenský í New York 22. september á vettvangi 81. þings Sameinuðu þjóðanna.
-
Söfnunardrifherjar fjárhagsaðstoðar fyrir Úkraínu hittust í Brussel
Gjafaaðilar Úkraínu komu saman í Brussel 29. september til að hraða viðræðum um frekari fjárhagsaðstoð. Samhliða birtu fjölmiðlar fyrstu áætlanir AGS um að fjármögnunarhalli Úkraínu til 2029 gæti numið allt að 54 milljörðum dala, en innan ESB eru skiptar skoðanir um hvernig afla skuli aukins fjármagns.
-
Úkraína hyggur hækka VSK um 1% til að fjármagna stríðsáhættutryggingar fyrirtækja
Sérhij Koretský, forsætisráðherra Úkraínu, sagði í viðtali við útsendinguna TSN.Tyzhden að 1 prósentustigs hækkun VSK (úr 20% í 21%) í frumvarpi til fjárlaga fyrir 2027 sé nauðsynleg til að fjármagna nýjan sjóð sem tryggja á úkraínsk fyrirtæki gegn stríðsáhættu. Ríkisstjórnin stefnir að því að leggja um 1 milljarð dala í sjóðinn og væntir þess að alþjóðlegir samstarfsaðilar fjórfalji íslenska framlagið svo heildarstærð sjóðsins verði um 5 milljarðar dala.
-
Úkraína áætlar 175 milljarða dala varnarútgjöld 2027 – 70 milljarða gjaldfall
Varnarmálaráðuneyti Úkraínu áætlar að þörf fyrir varnarútgjöld árið 2027 nemi 175 milljörðum bandaríkjadala, en drög að ríkisfjárlögum gera ráð fyrir um 100 milljörðum. Rúmlega 70 milljarða dala halli er því fyrirsjáanlegur, sem stjórnvöld hyggjast brúa með alþjóðlegum stuðningi, einkum í Ramstein-samstarfinu og PURL-kerfinu. Ríkisstjórnin hefur lagt fram sinn sjötta stríðsársfjárlagafrumvarp fyrir Verkhovna Rada, þjóðþingið.
-
Úkraína frýs óviðkomandi útgjöld og setur varnarmál í fyrsta sæti
Ríkisstjórn Úkraínu samþykkti 28. september ákvörðun um forgangsröðun ríkisútgjalda vegna erfiðrar fjármálastefnu. Fjármunum verður fyrst og fremst ráðstafað til varnarmála, lífeyris og félagslegra greiðslna, sem og launa kennara, lækna og annarra starfsmanna á vegum ríkisins, á meðan nýbyggingum, endurgerðum, meiriháttar viðgerðum og fegurðarframkvæmdum er frestað til loka stríðsins. Forsætisráðherra Serhíj Kóretskíj sagði hluta af erfiðleikunum tengjast því að hluti af fyrirhuguðu alþjóðlegu fjármagni hafi ekki borist, meðal annars vegna þess að Úkraína hafði ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart alþjóðlegum samstarfsaðilum.
-
Rússnesk árás á Dnipro – eldur kviknaði og mannfall er óstaðfest
Rússneskar hersveitir gerðu árás á borgina Dnipro þann 27. september 2026. Elkur braust út á árásarstaðnum og upplýsingar um mannfall eru enn í skoðun. Höfuður Dnipropetrovsk svæðisstjórnarinnar, Oleksandr Hanzha, tilkynnti árásina.
-
Koresky: 27 milljarða dala halla í Úkraínu varnarútgjöldum
Úkraínskur forsætisráðherra Serhíj Koresky sagði í samtali við TSN að varnarútgjaldahalli landsins nemi 27 milljörðum dala, sem er hluti af 155 milljarða dala heildarþörf sem tilkynnt var á Ramstein-fundi í febrúar. Um 7 milljarðar á að fjármagna innanlands með sparnaði en 20 milljarða er leitað til erlendra samstarfsaðila. Ríkisstjórnin hefur þegar fryst fjármögnun menningarátta og vegaframkvæmda og stefnir að 1% hækkun virðisaukaskatts árið 2027.
-
Trump og Xi fundu hátíðlega á Hvíta húsinu – engin umbrot, en Úkraína biður um að Kína þrýsti á Rússland
Bandaríkjaforseti Donald Trump tók á móti kínverska foringjanum Xi Jinping á Hvíta húsinu 24. september í veglegum toppfundi sem skilaði engum sýnilegum árangri í málefnum gervigreindar, viðskipta, Taívan og stríðsins við Íran. Volodymyr Selenskíj, forseti Úkraínu, beiddi Trump um að nýta fundinn til að fá Kína til að hafa áhrif á Vladímír Pútín til að enda eða draga úr stríðinu.
-
Úkraínskar drónar lögðu tvær olíuhreinsistöðvar og hergagnaverksmiðjur í Rússlandi
Í nóttina milli 24. og 25. september 2026 réðust úkraínskar drónar á nokkur svæði í Rússlandi. Drónarnir lögðu meðal annars olíuhreinsistöðvarnar Lukoil-Permnefteorgsintez í Perm og Novoshakhtinsk í Rostov-héraði, örbylgjutækniverksmiðjuna Iskra í Uljanovsk og verksmiðjuna Voronezhsintezkauchuk. Bæði Perm- og Novoshakhtinsk-stöðvarnar stöðvuðu framleiðslu. Hershöfðingjastab Úkraínu og forseti Volodymyr Zelensky staðfestu árásirnar opinberlega.
-
Kallas kallar eftir stöðvun á árásum í Svartahafi til að endurheimta kornútflutning Úkraínu
Kaja Kallas, yfirmaður ESB utanríkismála, hvatti á fundi Sameinuðu þjóðanna undir forystu ESB til þess að komið verði á moratoríum á árásum í Svartahafi til að endurheimta úkraínskar kornflutningar. Hún sagði að sjávarútflutningur á korni úr Úkraínu hafi í reinni stöðvast síðan í ágúst vegna hertra rússneskra árása.
-
Zelensky tilbúinn í öryggisreglu fyrir skip í Svartahafi – bíður svars frá Rússlandi
Á sjötta toppfundi Alþjóðlegu Krimskagavettvangsins 23. september sagði forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, að Úkraína hafi samþykkt öryggisreglu fyrir örugga för skipa í Svartahafi og að beðið sé svars frá Rússlandi í gegnum milligöngumenn. Egyptaland, Indland og Tyrkland hafa lagt fram skriflegar tillögur um siglingar og matvælaöryggi, en Rússland hefur ekki enn svarað.
-
Rússland skaut á farmskip í Svartahafi: skipstjóri Úkraínubúi drepinn
Rússneskir herjafla gerðu loftárás á farmskip undir fána Antígva og Barbúda í Svartahafi við Odessa-hérað aðfaranótt 23. september. Skipstjórinn, Úkraínubúi, lést í árásinni og eftir áhöfn skipsins var evakuð. Eldur kom upp um borð en slökkvistöð增量stökkva síðar. Sama nótt varð einnig tvisvar sinnum loftárásárásir á vörugeymslur með lyfjum, húsvörum og matvælum í Odessa-héraði.
-
Rússar særðu þýskt verksmiðju í Žytomyr-héraði í annað sinn
Aðfaranótt 22. september réðust rússneskir hermenn aftur á fyrirtæki með erlendum fjárfestingum í Žytomyr-samfélaginu í Žytomyr-héraði með svifdróna. Skotmarkið er talið vera þýska verksmiðjan Kromberg & Schubert, sem framleiðir kapalsystema fyrir bílaframleiðendur á borð við Audi, BMW og Volkswagen. Engir særðust samkvæmt upplýsingum frá yfirvöldum héraðsins, en stór eldur kom upp á staðnum.