Úkraína hyggur hækka VSK um 1% til að fjármagna stríðsáhættutryggingar fyrirtækja
Sérhij Koretský, forsætisráðherra Úkraínu, sagði í viðtali við útsendinguna TSN.Tyzhden að 1 prósentustigs hækkun VSK (úr 20% í 21%) í frumvarpi til fjárlaga fyrir 2027 sé nauðsynleg til að fjármagna nýjan sjóð sem tryggja á úkraínsk fyrirtæki gegn stríðsáhættu. Ríkisstjórnin stefnir að því að leggja um 1 milljarð dala í sjóðinn og væntir þess að alþjóðlegir samstarfsaðilar fjórfalji íslenska framlagið svo heildarstærð sjóðsins verði um 5 milljarðar dala.
Helstu atriði
- Frumvarp til fjárlaga 2027 gerir ráð fyrir 1 prósentustigs hækkun á VSK, úr 20% í 21%.
- Forsætisráðherra Sérhij Koretský útskýrði aukninguna sem fjármögnun á nýjum stríðsáhættutryggingasjóði fyrir fyrirtæki.
- Úkraína hyggst leggja um 1 milljarð dala í sjóðinn og væntir að alþjóðasamstarfsaðilar bæti við um 4 milljörðum dala.
- Heildarstærð sjóðsins er áætluð um 5 milljarðar dala.
- Samkvæmt nýju kerfi eiga fyrirtæki að fá bætur um leið og björgunaraðilar staðfesta tjón.
- Koretský sagði að klassísk stríðsáhættutrygging virki í reynd ekki vegna hárra iðgjalda og langs biðtíma eftir bótum.
- 15. september fékk Verkhovna Rada frumvarpið til fjárlaga 2027 til umfjöllunar og það sent til fjárlaganefndar.
Hvers vegna þetta skiptir máli
VSK-hækkunin er pólitískt viðkvæmt skattúrræði sem fellur beint á neytendur og fyrirtæki. Ríkisstjórnin tengir nýju tekjuna beint við tiltekinn stríðsáhættutryggingamekanisma sem ætlað er að hjálpa fyrirtækjum að jafna sig fljótt eftir rússneskar eldflaugar- og drónaárásir. Áætlunin byggir á því að alþjóðlegir samstarfsaðilar fjórfalri ríkisframlagið, svo íslensk fjárfesting er fræið fyrir stærri, alþjóðlega studdan sjóð.
Hvað gerðist
Forsætisráðherra Úkraínu, Sérhij Koretský, sagði í viðtali við TSN.Tyzhden að 1 prósentustigs hækkun VSK – úr 20% í 21% – í frumvarpi til fjárlaga fyrir 2027 sé ætluð til að fjármagna nýjan sjóð sem bæta á fyrirtækjum tjón af völdum rússneskra árása. Ríkisstjórnin hyggst leggja um 1 milljarð dala í sjóðinn og væntir að alþjóðasamstarfsaðilar bæti við um 4 milljörðum dala, svo heildarstærðin verði um 5 milljarðar dala. Markmiðið er að tryggingafélög geti boðið úkraínskum fyrirtækjum stríðsáhættustefnur á viðráðanlegu verði og að draga úr þörfinni fyrir endurtryggingu erlendis. Samkvæmt nýju kerfinu eiga fyrirtæki að fá bætur um leið og björgunaraðilar staðfesta tjón, í stað þess að bíða í langan tíma eftir greiðslu. Koretsky sagði að klassísk stríðsáhættutrygging virki í reynd ekki vegna hárra iðgjalda og langs biðtíma. Hann viðurkenndi að ákvörðunin um VSK-hækkunina sé óvinsæl, en sagði að „því miður séu engin önnur fjármögnunarúrræði" tiltæk. Frumvarp til fjárlaga 2027 barst Verkhovna Rada 15. september og hefur verið sent fjárlaganefndar til umfjöllunar.
Baksvið
Frumvarp til fjárlaga fyrir 2027 barst Verkhovna Rada 15. september og var sent fjárlaganefnd til umfjöllunar. Í september endurskoðun sinni lak EBRD spá sína fyrir úkraínska hagvöxt í 1,5% fyrir lok 2026 og 2,5% fyrir 2027, sem er 0,7 og 1,5 prósentustiga lækkun frá júníspánni. Forstjóri Alþjóðabankans áætlaði að endurbygging Úkraínu muni kosta meira en 580 milljarða dala á næsta áratug. Sérstakur eignatryggingarstuðningur vegna stríðsáhættu (EKA) hefur verið í gangi síðan 1. janúar, og undir ESE-áætlun EBRD er hægt að fella hluta láns niður vegna eignatjóns. Koretsky nefndi einnig innflutning ódýrra pakkna án VSK erlendis frá sem skaðlegur fyrir úkraínsk fyrirtæki og sagði að 80% slíkra pakkna séu notaðar af óheiðarlegum aðilum til að kljúfa vörur í smærri sendingar.