Kallas kallar eftir stöðvun á árásum í Svartahafi til að endurheimta kornútflutning Úkraínu
Kaja Kallas, yfirmaður ESB utanríkismála, hvatti á fundi Sameinuðu þjóðanna undir forystu ESB til þess að komið verði á moratoríum á árásum í Svartahafi til að endurheimta úkraínskar kornflutningar. Hún sagði að sjávarútflutningur á korni úr Úkraínu hafi í reinni stöðvast síðan í ágúst vegna hertra rússneskra árása.
Helstu atriði
- Kaja Kallas, yfirmaður ESB utanríkismála, hvatti til moratoríums á árásum í Svartahafi.
- Yfirlýsingin var gefin við opnun þemafundar SÞ um Svartahaf og alheims matvælaöryggi undir forystu ESB.
- Sjávarútflutningur á úkraínsku korni hefur í reinni stöðvast síðan í ágúst vegna rússneskra árása.
- Úkraína sér um 15% af heimsframleiðslu á maís, 10% af hveiti, 15–20% af byggi og um 50% af sólblómaolíu.
- Tæplega 90% af útflutningi úkraínskra landbúnaðarafurða fara um Svartahafið.
- ESB hefur fjármagnað um 304 milljarða evra í viðskiptum í gegnum Solidarity Lanes frá maí 2022.
- Tyrkland hefur sent Úkraínu og Rússlandi tillögur um að stöðva átök í Svartahafi.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Úkraína er stór birgir korns og jurtaolíu á heimsvísu og tæplega 90% af útflutningi hennar fer um Svartahafið. Þegar sjávarútflutningur hefur stöðvast vegna rússneskra árása skapast alþjólegt matvælaöryggisvandamál. Moratoríum á árásum gæti endurlífgað fyrirkomulag á borð við kornsamninginn í Svartahafi 2022–2023, sem ESB lýsir sem afgerandi í baráttunni gegn alheims matvælakreppu.
Hvað gerðist
Kaja Kallas, yfirmaður ESB utanríkismála og öryggismála, flutti mál sitt á opnunarstund þemafundar SÞ um Svartahaf og alheims matvælaöryggi, sem haldinn var undir formennsku ESB. Hún hvatti til moratoríums á árásum í Svartahafi til að endurheimta útflutning á úkraínsku korni. Kallas sagði að sjávarútflutningur á korni úr Úkraínu hafi í reinni stöðvast síðan í ágúst, eftir að rússneskar árásir jukust og gerðu verslunarsiglingar ómögulegar. Samkvæmt henni kemur Úkraína fram á 15% af heimsframleiðslu á maís, 10% af hveiti, 15–20% af byggi og um 50% af sólblómaolíu, og tæplega 90% þessara afurða fara um Svartahafið. Kallas sagði að Rússland hamli kornútflutningi og valdi meðvitað alheimskreppu í matvælamálum, og að Úkraína hafi jafnan sýnt vilja til friðsamlegra lausna, m.a. með tillögum um algjört vopnahlé og þátttöku í diplómatískum viðburðum á jaðri SÞ-þingsins. ESB hefur í gegnum Solidarity Lanes frá maí 2022 tryggt viðskipti upp á um 304 milljarða evra og lagt 2,1 milljarð evra í alþjóðlegt matvælaöryggi árið 2025.
Baksvið
Svartahafskornsamningurinn frá 2022 til 2023 gegndi afgerandi hlutverki í að hemja alheims matvælakreppu, en hann fellur úr gildi eftir að Rússland dró sig út. Frá þeim tíma hefur ESB rekið Solidarity Lanes, sem frá maí 2022 hefur tryggt viðskipti upp á um 304 milljarða evra, og árið 2025 lagði ESB 2,1 milljarð evra til að styrkja alþjóðlegt matvælaöryggi. Að auki hefur Tyrkland, samkvæmt utanríkisráðherra sínum Hakan Fidan, sent Úkraínu og Rússlandi tillögur um stöðvun átaka í Svartahafi.