Марк Рютте
Mark Rutte er hollenskur stjórnmálamaður og leiðtogi frjálslyndra VVD-flokksins. Hann var forsætisráðherra Hollands frá 2010 til 2024. Hann hefur verið aðalritari NATO frá 1. október 2024.
-
Tveir rússneskar eldflyg og dróna fóru inn í íslenskt loftrými
Tveir rússneskar eldflyg og eitt dróna með hljómotor fóru inn í loftrými Póllands og féllu á land þar þegar Rússía gerði stóra eldflygja- og drónaárás á Úkraínu 20. nóvember. Enginn varð fótóðuður og ekki varð skemmtur á grunnandi kerfissvæði, en Póllar voru í örvu stuðningi og samleðu neyðarfundi.
-
Rútte: Rússland tapar yfir 40.000 hermanna í mánuði í Úkraínu
Mark Rútte, framkvæmdastjóri NATO, sagði á Atlantskrárframtíðarforum í Kópavogum 11. nóvember að Rússland tapi yfir 40.000 hermanna í mánuði í Úkraínu, sem er nærri sama og tap Bandaríkjanna 56.000 hermanna á 14 árum Vietnamstríðinnar. Hann sagði einnig að Rússland stæri átti sér að þrýsta á vilja Úkraínu og beita sér við hýbryðaárásir í Evrópu.
-
Samkunfti í Ósló um leiðir að friði fyrir Úkraína
Forsætismaður Úkraína Volodymyr Zelensky, sérstakur sendi presidents Bandaríkjanna Steve Witkoff, forsætismaður Finnlands Alexander Stubb og forsætráðherra Noregs Jonas Gahr Støre hittust í Ósló 20. október til að ræða um framtíðar innbláinir í átökunum. Á fundinum var unnið að almenningsriðlun til framtíðar friðar sem Vítkoff átti að leggja fyrir rússneskt stjórnvald, en einnig var rætt um öryggi, landamörk, sanker, endurreislu og mismarsætingar við Rússland.
-
Sjíbha staðfestir ný hjálparpökkum frá að minnsta kosti fimm ríkjum
Úkraínska utanríkisráðherra Andríj Sjíbha sagði í viðtali við Úkrínform að Úkraína hafi fengið staðfestingu á nýjum hjálparpökkum frá að minnsta kosti fimm ríkjum. Pakkarnir verða á sviði orku, mannúðaraðstoðar og varnarmála, en umfang þeirra er enn óákveðið. Á sama tíma tilkynnti Bretland 17 milljóna punda framlag til viðgerða á Chernobyl-kjölförum eftir rússneska drónaárás, forsætisráðherra Úkraínu fundaði með kanslara Þýskalands, og forseti Úkraínar hóf heimsókn til Brussel.
-
Trump segir Zelenenskí „ekki rétta manneskjun“ – kallar eldsneytisárásir „skömm“
Donald Trump, Bandaríkjaforseti, sagði í viðtali við Newsmax þann 15. október að hann væri „ekki mikill aðdáandi“ Volodymyrs Zelenenskýs, Úkraínuforseta, og að Zelenenský „sé ekki sá sem við ættum að eiga viðskipti við.“ Trump sagði erfiðara væri að eiga við Zelenenský en Vladímír Pútín rússneska forseta, kallaði úkraínskar árásir á rússneska olíuhreinsistöðvar „skömm“ og ítrekaði kröfu sína um að kosningar færu fram í Úkraínu. Zelenenský svaraði í Brussel þann 16. október að auðveldara væri fyrir hann að eiga samskipti við Trump en Pútín.
-
Barrot: Tveir þriðju hluti upplýsinga til Úkraínu koma frá Evrópu
Jean-Noël Barrot, utanríkisráðherra Frakklands, sagði í viðtali á France Inter að tveir þriðju hluti þeirra upplýsinga sem Úkraína fær nú komi frá Evrópulöndum, þar á meðal Frakklandi. Yfirlýsingin var birt 15. október á sama tíma og óvissa ríkir um hvort Bandaríkin hafi hætt eða ógnað að hætta að deila hernaðarupplýsingum með Úkraínu, og þegar SpaceX takmarkaði notkun Starshield-enda í landinu.
-
Úkraína fyrir stórskotárás Rússa með 580 drónum og tveimur Kh-59 eldflaugum
Rússar gerðu næturstórskotárás á Úkraínu í nóttina 14.–15. október með tveimur Kh-59 stýrðum flugeldflugum frá Svartahafi og 580 árásardrónum, auk þess sem Zelensky sagði yfir 850 Shahed-drónum hafa verið skotnir yfir sólarhring. Úkraínska loftvarnadeildan sanngreindi 536 dróna, en högg og fallhlutar úr niðurskotinum vopnum urðu í að minnsta kosti 42 sveitum. Mannfall varð í Kirovohrad, Dnipropetrovsk og Kíev, og rafmagnsrof kom upp í Kíev og Rivne.
-
Drónaárásir á flutningaskip í Svartahafi við Búlgaríu – eitt skip sökk, 15 manns bjargað
Í nóttinni milli 12. og 13. október 2026 ráðust drónar á tvö flutningaskip í Svartahafi skammt frá strönd Búlgaríu. Máltskt vöruskipið CHELSEA 3, skráð í Ódessa og í eigu úkraínskra eigenda, varð fyrir þremur drónum um 18 sjómílum austan við borgina Byala; allur 15 manna áhöfnin varð flutt til Varna, fimm með minniháttar meiðsl. Annað skip sökk um 17 sjómílum austan við Krapets; einn var bjargaður en ellefu eru taldir af og hefur ekki fundist. Búlgarska ríkisstjórnin kallaði rússneska sendiherann á teppið, leitar aðstoðar ESB og NATO við rannsókn málsins og boðaði fund með framkvæmdastjóra NATO. Úkraínskir embættismenn sögðu Rússland bera ábyrgð á árásunum.
-
Tusk á Varjakafriðarþingi: Úkraína berst fyrir lífi sínu, Rússland fyrir yfirráðum
Donald Tusk, forsætisráðherra Póllands, opnaði Varjakafriðarþingið í Varsjá 12. október og sagði að Úkraína væri að berjast fyrir lífi sínu á meðan Rússland væri að berjast fyrir yfirráðum. Hann lýsti yfir að Pólland „geti ekki og muni ekki“ sýna neitt merki um að láta undan þrýstingi gegn stuðningi Vesturlanda við Úkraínu og sagði Pólland og NATO undirbúa sig fyrir ýmsar sviðsmyndir.
-
Zelensky varar við svari „í vetur“ ef Pútin neitar orkuvíkjuni
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, lýsti því yfir í málstofu í Varsjá öryggisráðstefnunni (sjálfgefið sjónvarp) á mánudag 12. október 2026 að Úkraína hefði strax fallist á „orkuvíkjuna“ sem Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, tilkynnti í Truth Social síðdegis 11. október, en sagði að hún yrði að meðtaka gagnkvæma og stöðva innrásarinnar á rafstöðvar og orkukerfi Úkraínu. Samkvæmt útskýringu Hvíta hússins við Axios takmarkast fyrirkomulagið við gagnkvæma stöðvun árása á hvers annars olíuhreinsistöðvar („hreinsistöð fyrir hreinsistöð“), en Úkraína hefur aðeins eina slíka starfstöð á meðan Rússland á stórt net. Kreml neitaði að staðfesta samkomulag, og Rússland flaug innrásarvopn á orkumannvirki í Úkraínu mörgum klukkustundum fyrir og eftir yfirlýsingu Trumps, þar á meðal TEC-5 í Kharkiv og orkumannvirki í Kænugarði.
-
Sikorski kallar eftir ákveðnu NATO-svari vegna mögulegra blandaðra árása Rússa
Pólskur utanríkisráðherra, Radosław Sikorski, sagði í viðtali við Financial Times að NATO-þjóðir verði að undirbúa ákveðið svar við mögulegum blönduðum árásum Rússa sem gætu leitt til mannfalls í Evrópu. Sikorski lagði til ráðstafanir á borð við lokun rússneskra ræðismannastofnana, takmarkanir á ferðafrelsi rússneskra diplómata, skyldu á lífskenni vegabréf fyrir Rússa sem ferðast til ESB og fækkun ferðamannavéla til rússneskra ríkisborgara.
-
NATO tilkynnir Steadfast Noon æfingar í Ítalíu – 17 aðildarríki taka þátt
NATO hefur tilkynnt að 17 aðildarríki taki þátt í árlegum Steadfast Noon kjarnorkuæfingum, sem fram fara í Ítalíu 13.–23. október. Samhliða reynir NATO að fullvissa Rússland um að æfingarnar séu reglubundnar og feli ekki í sér ógn, en Moskvu hefur þegar hótað notkun kjarnavopna, meðal annars vegna Kaliningrad.
-
NATO undirbýr „Theory of Victory“ – áhersla á dróna og gervigreind gegn áskorun frá Rússlandi
Alexus Grinkevich, æðsti herforingi NATO í Evrópu, er að þróa stefnu sem ber heitið „Theory of Victory“ og lýsir því hvernig Atlantshafsbandalagið myndi svara mögulegri innrás í sitt austurjaðarsvæði. Skjalið byggir á reynslu af innrás Rússlands í Úkraínu 2022 og leggur áherslu á dróna, sjálfvirk kerfi og gervigreind. Grinkevich kynnir skjalið í Póllandi 12. október.
-
Eistland kallar sendingamann Rússlands á teppið eftir að kveikt var í vopnaverksmiðju í Tallinn
Öryggislögregla Eistlands (Kapo) komst að þeirri niðurstöðu að eldsmíði á byggingu varnarvörufyrirtækisins Milrem Robotics í Tallinn í nóttinni 14.–15. ágúst 2025 hafi verið skipulögð njósna- og spillingaråtök sem pöntuð voru af sérþjónustu Rússlands. Þrír grunuðir, sem eru ríkisborgarar Lettlands, voru handteknir í Lettlandi og síðar fluttir til Eistlands. Eistland kallaði sendingamann Rússlands á teppið hjá utanríkisráðuneytinu 29. september. Milrem Robotics framleiðir óáhöfnarökutæki af gerðinni THeMIS og afhendir þau Úkraínu í samstarfi við lönd ESB.
-
Zelensky ræddi þörf fyrir Patriot-eldflaugavörn við Mark Rutte í New York
Forseti Úkraínu, Volodymyr Zelensky, fundaði með Mark Rutte, aðalritara NATO, í New York um loftvarnarþarfir Úkraínu. Fundurinn átti sér stað á sama tíma og þrjár bylgjur af eldflaugaárásum frá Rússlandi dundu yfir höfuðborgina. Zelensky lagði fram kröfu um 100 Patriot-eldflaugar á mánuði fyrir komandi vetur og ræddi þróun sameiginlegrar loftvarnarkerfis með evrópskum samstarfsaðilum.
-
Yfirmaður NATO í Evrópu segir bandalagið efla upplýsingaskipti vegna Rússlands
Alexus Grinkevich, æðsti herforingi NATO í Evrópu, sagði í samtali við Reuters að bandalagið væri að auka upplýsingaskipti vegna öldu sabotáse og annarra atvika sem tengd eru Rússlandi. Hann varaði við því að takmarkaður rússneskur árás á NATO-svæði væri „ólíkleg en ekki hægt að útiloka" og hafnaði þeim hugmyndum að Vladímír Pútín gæti nýtt sér að Bandaríkin hafi eytt stórum hluta af birgðum sínum af langdrægum nákvæmnissprengjum í stríði við Íran.
-
Rússnesk dróna rak á lestarvél við jaðarinn við Pólland – diplómatatokkur hafði yfirgefið stöðina
Snemma morguns 13. september 2026 rak rússnesk dróna á lestarvél farþegalestar nærri jaðarstöðinni Yahodyn–Dorohusk í Wolyn-fylki, um tveimur kílómetrum frá pólska landamærunum. Engir særðust. Stuttu áður hafði diplómatatokkur með fyrrverandi evrópskum embættismönnum, þ.á.m. Boris Johnson, yfirgefið stöðina á undan áætlun vegna ógnarinnar frá rússneskum árásum. Ukrzaliznytsia útilokar ekki að diplómatatokkurinn hafi verið raunverulegt skotmark drónans.
-
Ramstein-fundur: Þýskaland sendir PAC-2 eldflaugum og AIM-9 til Úkraínu, Bretland leggur 100 milljónir punda til PURL
Á 36. Ramstein-fundi varnarsamtakanna fyrir Úkraínu, sem haldinn var á netinu 8. september, tilkynnti Þýskaland að það myndi strax senda PAC-2 eldflaugum fyrir Patriot loftvarnarkerfi og auknar AIM-9 eldflaugum úr birgðum Bundeswehr til Úkraínu. Bretland tilkynnti 100 milljóna punda framlag til PURL-kerfisins fyrir loftvarnarpakka, og ESB samþykkti undanþágu sem gerir Úkraínu kleift að nota 90 milljarða evra lán til kaupa á Patriot-eldflaugum. Þýskaland kynnti einnig verkefnið „City Dome" um skjöld yfir úkraínskum borgum.
-
ESB samþykkir undanþágu til að fjármagna kaup Úkraínu á Patriot-eldflaugum
Aðildarríki ESB samþykktu undanþágu sem leyfir Úkraínu að kaupa eldflaugavörur fyrir Patriot loftvarnarkerfi fyrir fjármagn úr 90 milljarða evra láni ESB (Ukraine Support Loan). Næsta greiðsla til Úkraínu samkvæmt undanþágunni nemur 3,2 milljörðum evra, til viðbótar við 8,4 milljarða evra sem þegar hefur verið greiddur út undir láninu. Ákvörðuninni var fagnað sameiginlega af Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnarinnar, og Mark Rutte, aðalritara NATO.
-
Bandaríkin tilkynna heimsókn Víkoffs og Kushner til Moskvu og Kænugarðar um helgina
Sérfulltrúar Bandaríkjaforseta Donalds Trumps, Steve Witkoff og Jared Kushner, ætla að heimsækja Moskvu föstudaginn 5. september og síðan Kænugarð sunnudaginn 6. september með tillögu um að ljúka stríðinu. Úkraínuforseti Volodymyr Zelensky staðfesti heimsóknirnar í kvöldviku sinni föstudaginn 4. september og lýsti því yfir að Úkraína myndi tryggja „eðlilega virkni rússnesks loftrýmis" og halda sig frá loftárásum á Rússland meðan á heimsókninni stendur, en hvatti Rússland til að gera hið gagnstæða. Trump sagði að fulltrúarnir væru að koma með „tillögu um að ljúka stríðinu" og að Zelenksy og Pútin „hati hvorn annan." Heimsóknin til Kænugarðar er fyrsta heimsókn Trump-fulltrúanna til Úkraínu í núverandi forsetatíð hans, en hún hefur ítrekað verið frestað vegna aukinna rússneskra árása á borgina.