Trump vill að annar en Zelensky taki við samningaviðræðum við Rússland
Bandaríkjaforseti Donald Trump sagði við fjölmiðla fyrir utan Hvíta húsið þann 19. október að Rússland „hefði hegðað sér eðlilega" gagnvart Úkraínu og að kínverski forsetinn Xi Jinping hefði verið „mjög sanngjarn". Trump sagði jafnframt að tímabært væri að einhver annar en Volodymyr Zelensky tæki við samningaviðræðum Úkraínu við Rússland og sakaði hann um að vilja ekki enda stríðið. Ummælin féllu sama dag og rússneskt drónaárás drap sex manns, þar á meðal tvö börn, í Nóvu Vodolaha í Kharkív-héraði, og eftir ballísk eldflaugaárás á Kænugarð nóttina 18.–19. október sem kostaði eitt mannslíf.
Helstu atriði
- Trump sagði 19. október að Rússland „hefði hegðað sér eðlilega" og Xi Jinping „mjög sanngjarnt" gagnvart Úkraínu.
- Trump sagði að „tími væri kominn fyrir einhvern annan" en Zelensky að semja við Rússland fyrir hönd Úkraínu.
- Trump sakaði Zelensky um að vilja ekki enda stríðið og sagði að Úkraína hefði „ekkert" gefið Bandaríkjunum í skiptum fyrir aðstoð.
- Svar Trump við athugasemd Zelensky um „ranga hlið sögunnar" var að „Zelensky viti ekki hvað hann tali um".
- Drónaárás í Nóvu Vodolaha í Kharkív-héraði drap 19. október sex manns, þar á meðal eins árs barn og ellefu ára stúlku.
- Nóttina 18.–19. október rákust 16 ballískar eldflaugar í nokkrum bylgjum á Kænugarð og næsta umhverfi; eitt manns dó og átta særðust.
- Zelensky sagði í viðtali við Bloomberg 18. október að aðgerðir Bandaríkjanna — takmarkanir á Starlink og tafir á Patriot-eldflaugum — væru þrýstingur á Úkraínu að gefast upp fyrir Rússlandi.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Trump stigi hér skref sem markar skarörpjusn á brott frá fyrri bandarískri stefnu með því að leggja opinberlega til að Zelensky yrði skipt út sem fulltrúi Úkraínu í viðræðum við Rússland. Staði að fullyrða að Rússland og Kína hegði sér „ásættanlega" gagnvart Úkraínu á sama tíma og Zelensky var sakaður um að standa í vegi fyrir friði, veltir upp spurningum um jafnvægi bandarískrar afstöðu. Ummælinnar féllu auk þess á virkum árásardegi: ballískar eldflaugar rákust á Kænugarð og drónaárás drap sex manns í Nóvu Vodolaha í Kharkív-héraði, þar á meðal tvö börn. Zelensky hefur svarað með því auk segja að aðgerðir Washington — takmarkanir á Starlink og tafir á Patriot-eldflaugum — nemi þrýstingi á Úkraínu að gefast upp.
Hvað gerðist
Þann 19. október 2026 sagði Donald Trump við blaðamenn fyrir utan Hvíta húsið að Rússland hefði „hegðað sér eðlilega" gagnvart Úkraínu og að Xi Jinping hefði verið „mjög sanngjarn" og ekki blandað sér of mikið. Trump sagði að „tímabært væri að einhver annar" en Volodymyr Zelensky tæki við samningaviðræðum Úkraínu við Rússland og sakaði hann um að vilja ekki enda stríðið og um að hafa gefið Bandaríkjunum „ekkert" í skiptum fyrir aðstoð. Trump sagði einnig að Zelensky „viti ekki hvað hann tali um" í kjölfar þess að Zelensky sagði Trump vera „á rangan veg sögunnar". Trump nefndi að hann hefði horft á sjónvarpsupphafslig „fræga konu" sem sakar Zelensky en gat ekki hver hún væri. Sama dag drápnu BBC sert dróna af gerðinni Geran-3 sex manns í Nóvu Vodolaha í Kharkív-héraði, þar á meðal konur á aldrinum 28, 34 og 36 ára, karl um fertugt og stúlkur á aldrinum 11 ára og 1,2 ára, að sögn Oleh Syníehubov, yfirmanns herstjórnar Kharkív-héraðs. Nóttina 18.–19. október rákust 16 ballískar eldflaugar í nokkrum bylgjum á Kænugarð og næsta umhverfi; eitt manns dótt og átta særðust, og skemmdir urðu á 25 hæða húsi, læknisstofnun, verslunarmiðstöðinni Cosmo Multimall og innviðum „rauðu" neðanjarðarlestarlínunnar á vinstri bakkanum. Talsmaður lofthersins, Júríj Ihnat, sagði að íslensk loftvarnir hefðu ekki fengið viðvörun frá samstarfsaðilum um fyrstu eldflaugaárásina um kl. 23:00 þann 18. október en fengið upplýsingar um síðari árásir um kl. 03:00.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar lögðu áherslu á að Trump lýsti Rússlandi og Kína sem „hegða sér eðlilega" gagnvart Úkraínu prátt fyrir áframhaldandi rússneskar árásir. Þeir settu fullyrðingu hans um að Úkraína hefði gefið Bandaríkjunum „ekkert" í samhengi við umfang rússneskra árása sem fjallað var um í sömu fréttaviku, þar á meðal drónaárásina í Nóvu Vodolaha og ballísku eldflaugaárásina á Kænugarð. Úkraínsk umfjöllun paraði árásir Trump á Zelensky við málflutning Selva um að aðgerðir Bandaríkjanna — takmarkanir á Starlink og tafir á Patriot-eldflaugum — væru þrýstingur á Kænugarð að gefast upp. Fyrirsagnir ítrekuðu kalli Trumps eftir „einrjum annan“ annað en Zelensky til að semja og sögðu hann saka Zelensky um að tefja stríðið.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Alþjóðleg umfjöllun var sundurleit. Enska fjölmiðillinn í Hong Kong beindi sjónum aðallega aðfærð í kjölfarið að tillögu Trumps um að „einhver annar" en Zelensky ætti að semja, án frekari umfjöllunar um hegðun Rússlands eða andsvör Úkraínu. Rússneskumælandi miðill í Kasakstan framsetti ummælin sem harða gagnrýni Trump á Su Zelensky og vétti að gætti að viðleitni hans til friðar, og einkenndi tillöguna um annanríkast fulltrúa sem bergmál rússneskrar áróðurs sem varpaði Zelensky sem „ólöglegum“ og ófærum um að semja. Sama miðill setti fullyrðingu Trumps um að Rússland „geri ekki mikið“ í mótsögn við skjalfest umfang rússneskra árása í sömu viku.
Baksvið
Þann 18. október sagði Zelensky í viðtali við Bloomberg að Bandaríkin væru að þrýsta á Úkraínu að gefast upp fyrir Rússlandi og nefndi takmarkanir á Starlink og tafir á afhendingu Patriot-eldflauga. Sama dag sagði hann að Rússland hefði samið 76 árásir á orku- og gasinnviði Úkraínu síðan Trump tilkynnti um „orkuvopnahlé". Þann 14. október sagði Zelensky að Trump og hans fólk væru að velja „ranga hlið sögunnar" með stefnubreytingu sinni gagnvart Úkraínu, en sagði Úkraínu ekki mótfallinn því að Trump yrði áfram miðlari svo lengi sem hann héldi hlutleysi. Þann 9. október tilkynnti Trump um samkomulag við Pútín um að flytja hundruð þúsunda tonna af rússneskum dísileldsneyti á heimsmarkað; Zelensky kallaði þetta merki um veikleika. Samkvæmt tölum Sameinuðu þjóðanna sem vitnað er til í umfjölluninni voru a.m.k. 328 borgarar drepaðir í Úkraínu í september, mesti mánaðarlegi borgaradauði síðan fulls skalar innrás hófst. Þingkosningar í Bandaríkjunum eru áætlaðar 3. nóvember. Samkvæmt Wall Street Journal lagði Pútín til þriggja aðila fund með Trump og Xi Jinping í nóvember í Kína á sama tíma og APEC-ráðstefnan, með stríðið í Úkraínu sem mögulegt þema.