ICU spáir samdrætti í ukrainsku hagkerfi 2026–2027 og verðbólgu upp í 12%
Greiningarfyrirtækið ICU varar við því að úkraínska hagkerfið standi frammi fyrir erfiðasta tímabili sínum síðan 2022. Spáin gerir ráð fyrir samdrætti verglandsþjóðarframleiðslu (VLF) um 0,6% árið 2026 og 1,9% árið 2027, verðbólgu sem nær 12% í vetur og hryvnju sem fellur í yfir 49 kr/$ í lok 2027. Árið 2027 þarf ríkisstjórnin að finna 20–25 milljarða dala til að fjármagna hallarekstur ríkissjóðs.
Helstu atriði
- ICU spáir 0,6% samdrætti VLF Úkraínu árið 2026 og 1,9% samdrætti árið 2027.
- Verðbólga er talin ná 12% í vetur 2026/2027 og snúa aftur til eins stafa gildis ekki fyrr en á þriðja ársfjórðungi 2027.
- Seðlabanki Úkraínu gæti hækkað stýrivexti um 0,5 prósentustig í 16,5% fyrir lok árs 2026 og halda þeim fram á mitt ár 2027.
- Gengi hryvnju er spáð 45,8 UAH/$ í lok 2026 og yfir 49 UAH/$ (49,2) í lok 2027.
- Viðskiptahalli gæti víkkað úr 55,8 milljörðum dala árið 2025 í 87,4 milljarða dala árið 2026 en þrengjast aftur í 74,3 milljarða árið 2027.
- Ríkisstjórnin þarf að afla 20–25 milljarða dala aukalega árið 2027 til að fjármagna ríkissjóðshallann.
- ICU telur að helstu ástæður væntinganna séu rússneskar árásir á iðnað og samgöngumannvirki og lokun svartahafsskipaleiða.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Spá ICU sýnir að úkraínska hagkerfið á við fjölra samfellda erfiðleika að stríða næstu tvö árin. Samdráttur, vaxandi verðbólga, veiking hryvnju og þörf fyrir aukalega 20–25 milljarða dala erlends fjármagns árið 2027 undirstrika hversu mikið hagkerfið veltir á ytri fjármögnun og hversu takmarkaður svigrúm ríkisstjórnarinnar verður ef stríðsástandið heldur áfram.
Hvað gerðist
Greiningarfyrirtækið ICU birti nýja hagrannsókn þar sem því er spáð að úkraínska hagkerfið gangi inn í erfiðasta tímabil sitt síðan 2022. Spáin gerir ráð fyrir að VLF dragist saman um 0,6% árið 2026 og 1,9% árið 2027, en í júní hafði ICU enn spáð 0,8% vexti fyrir árið. Aukin óvissa, rússneskar árásir á iðnaðar- og samgöngumannvirki og lokun svartahafsskipaleiða eru talin draga úr útflutningi og auka flutnings- og eldsneytiskostnað. Verðbólga, sem í september var komin í 9–10%, á að ná hámarki í vetur, 12%, og snúa ekki aftur til eins stafa gildis fyrr en á þriðja ársfjórðungi 2027. Seðlabankinn gæti hækkað stýrivexti í 16,5% og halda þeim til miðs 2027. Hryvnjan er talin falla í 45,8 UAH/$ í lok 2026 og í 49,2 UAH/$ í lok 2027. Viðskiptahalli er spáður 87,4 milljarðar dala árið 2026 (38,8% af VLF), en þrengist aftur árið 2027. Erlent lánsfé, þrátt fyrir tafir, á að duga til að standa undir erlendum greiðsluhallarekstri fram á lok 2027, en ríkisstjórnin þarf að finna 20–25 milljarða dala aukalega árið 2027 til að fjármagna ríkissjóðshallann.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar leggja áherslu á innlendar afleiðingar: rússneskar árásir á iðnaðar- og samgöngumannvirki, lokun svartahafsskipaleiða og bein viðskiptatjón, sem síðan skila sér í hærri flutnings- og eldsneytisverði og aukinni verðbólgu. Umfjöllunin tengir spána beint við hækkandi stýrivaxta Seðlabankans, veikingu hryvnju og þörf fyrir aukið erlent fjármagn til að standa undir ríkissjóði.
Baksvið
Áratugur stríðs hefur breytt samsetningu úkraínska hagkerfisins; þjónusta og varnarindustur hafa vaxið á kostnað annarra geira. Lokanir á svartahafsskipaleiðum skerða útflutning og auka flutningskostnað, en innflutningur vex vegna vopnakaupa ríkisstjórnarinnar fjármagnaða með varnarsértæku Ukraine Support Loan (USL) frá ESB. ICU gerir ekki ráð fyrir friðarsamningi í miðlungsspá sinni og telur að landvinningar Rússlands verði áfram mjög takmarkaðar.