Úkraínska ríkisstjórnin undirbýr hertar reglur um undanþágur frá herþjónustu
Þingmaðurinn Jaroslav Zhelezniak greindi frá því 12. október að ríkisstjórn Úkraínu undirbúi breytingar á reglum um bókun (бронювання) starfsmanna frá herþjónustu á hernaðartímum. Drögin miða að því að lækka hlutfall starfsmanna sem falla undir undanþágu í lykilgeirum, setja nýjar hámarksreglur og koma á fót nýju samhæfingarmiðstöð við ríkisstjórnina sem fær ákvörðunarvald um hvaða fyrirtæki teljist gagnlegt fyrir ríkið.
Helstu atriði
- Þingmaðurinn Jaroslav Zhelezniak (Golos) birti drög að breytingunum á Telegram-rás sinni 12. október; send dreifð dröganna fór fram 9. október.
- Bókunarhlutfall í varnaðariðnaði og orkugeira á að lækka úr 100% í að hámarki 85%.
- Bókunarhlutfall í hitaveitum, vatnsveitum og sorphirðu á að lækka úr 75% í 60%.
- Starfsmenn með aðra frestun (nemar, umönnunaraðilar, feður þriggja barna) teljast ekki lengur til grundvallar 50% útreiknings.
- Við ríkisstjórnina á að koma á fót ný 17 manna Samhæfingarmiðstöð með fulltrúum SBÚ, GUR, erlendu leyniþjónustunnar og lögreglunnar.
- Staða „gagnlegt fyrir ríkið“ (критично важливе підприємство) fæst aðeins með tilmælum Samhæfingarmiðstöðvarinnar, sem getur einnig afturkallað hana; drögin kveða ekki á um tímafresti, viðmið eða kæruleið.
- Ráðherra og svæðisstjórnir eiga að yfirfara geiraviðmið fyrir 20. október; engar opinberar samráðsviðræður eru áform.
- Um 1,4 milljónir manns voru bókaðar frá herþjónustu í september; starfsmenn í vinnslugeiranum eru fjölmennastir.
- Varnarmálaráðherra Evgenij Khmara sagði varnarmálaráðuneytið vilja hámarksbókun fyrir starfsmenn varnaðariðnaðarins.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Breytingarnar myndu fækka þeim starfsmönnum sem njóta undanþágu frá herþjónustu í geirum sem taldir eru mikilvægir fyrir stríðstímahagkerfið, þar á meðal varnaðariðnaði og orkugeira. Ný samhæfingarmiðstöð með fulltrúum öryggis- og leyniþjónusta fengi úrslitavald um hvaða fyrirtæki teljast gagnleg fyrir ríkið, og drögin kveða ekki á um neina kæruleið eða opinbert ferli. Á sama tíma hefur varnarmálaráðherra lýst því yfir að hann vilji hámarksbókun fyrir varnaðariðnaðinn, sem er í beinni mótsögn við stefnu draganna.
Hvað gerðist
Þingmaðurinn Jaroslav Zhelezniak af Golos-flokknum, sem er fyrsti varaformaður fjárlaganefndar Verkhovna Rada, birti 12. október drög að breytingum á reglugerð ríkisstjórnarinnar um bókun herskyldra á hernaðar- og stríðstímum á Telegram-rás sinni. Drögin höfðu verið send dreift 9. október. Zhelezniak sagðist byggja á eigin heimildum sem afhentu drögin og staðfestu réttmæti þeirra, og tvær nafnlausar heimildir innan ríkisstjórnarinnar staðfestu að umræður um slíkar breytingar ættu sér stað. Talið er að ríkisstjórnin geti tekið málið fyrir á fundi sínum 13. október.
Helstu breytingar sem drögin gera ráð fyrir: bókunarhlutfall í varnaðariðnaði og orkugeira lækkar úr 100% í að hámarki 85%; bókunarhlutfall í hitaveitum, vatnsveitum og sorphirðu lækkar úr 75% í 60%; starfsmenn með aðra frestun – nemar, umönnunaraðilar og feður þriggja barna – teljast ekki lengur til grundvallar útreiknings á 50% hámarki bókunar. Þetta þýðir að fyrirtæki sem áður gátu bókað 50 starfsmenn af 100 geta aðeins bókað 40 af 80, og fyrirtæki þar sem 50 starfsmenn höfðu frestun og 50 voru bókaðir geta nú aðeins bókað 25 af 50.
Drögin kveða einnig á um að koma á fót nýrri 17 manna Samhæfingarmiðstöð við ríkisstjórnina, með fulltrúum SBÚ, GUR, erlendu leyniþjónustunnar og lögreglunnar. Miðstöðin fær vald til að veita og afturkalla stöðu „gagnlegs fyrir ríkið“ (критично важливе підприємство), en drögin kveða ekki á um neina tímafresti, viðmið eða kæruleið fyrir ákvarðanir hennar. Öll ráðuneyti og svæðisstjórnir eiga að yfirfara geiraviðmið fyrir 20. október. Drögin fjalla ekki um þegar veittar bókanir, og engar opinberar samráðsviðræður eru áform.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Úkraínska varnarmálaráðherra Evgenij Khmara hefur lýst því yfir að varnarmálaráðuneytið vilji hámarksbókun fyrir starfsmenn varnaðariðnaðarins, en drögin sem Zhelezniak birti fela í sér að bókun í þeim geira lækki úr 100% í að hámarki 85% (NV).
Baksvið
Núverandi regluverk Úkraínu heimilar ákveðnum hópum starfsmanna, þar á meðal þeim sem starfa hjá fyrirtækjum sem skilgreind eru sem gagnleg fyrir ríkið (критично важливі підприємства), að fá frestun frá herþjónustu á hernaðartímum. Í september síðastliðnum voru um 1,4 milljónir manns bókaðar frá herþjónustu, flestir í vinnslugeiranum. Meðallaun hjá fyrirtækjum sem flokkast sem gagnleg fyrir ríkið hafa vaxið um 55% á tveimur árum, og skatttekjur af þeim hafa einnig aukist.