ESB samþykkti nýtt þvinganaaðgerðapakka gegn Rússlandi – Eistland fékk eitt fyrirtæki tekið af listanum
Sendiherrar ESB-ríkjanna náðu 7. október samkomulagi um nýjan þvinganaaðgerðapakka gegn Rússlandi, þann 22. í röðinni. Listinn nær yfir 743 einstaklinga og 826 lögaðila tengda rússneska heriðnaðarþyrpingunni. Að beiðni Eistlands voru eitt rússneskt fyrirtæki og einn tengdur einstaklingur teknir af upphaflegum drögum, þar sem fyrirtækið skiptir sköpum fyrir hráefnisinnflutning NPM Silmet í Eistlandi. Utanríkisráðherrar ESB eiga að staðfesta pakkann formlega á fundi 12. október.
Helstu atriði
- EU-sendiherrar samþykktu 7. október þann 22. þvinganaaðgerðapakka ESB gegn Rússlandi með 743 einstaklingum og 826 lögaðilum.
- Upphaflegur drög EEAS innihélt 744 einstaklinga og 827 lögaðila – eitt fyrirtæki og einn einstaklingur voru fjarlægðir að beiðni Eistlands.
- Það rússneska fyrirtæki sem tekið var af listanum skiptir sköpum fyrir hráefnisflæði til NPM Silmet í Eistlandi, sem vinnur úr sjaldgæfum jarðmálmum.
- NPM Silmet er talið mikilvægt fyrir evrópskar atvinnugreinar þar á meðal rafbíla, vindmyllur, rafeindatækni, flug-, bíl-, lækninga- og varnariðnað.
- Staðan er sögð stærsti þvinganaaðgerðapakki sem ESB hefur samþykkt í einu lagi.
- Utanríkisráðherrar ESB eiga að staðfesta pakkann formlega 12. október.
- Eistland hyggst endurmeta hvort bæta skuli fyrirtækinu og einstaklingnum á listann á næsta ári; NPM Silmet leitar nú að öðrum birgjum.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Pakkinn er sagður sá stærsti sem ESB hefur samþykkt í einu lagi gegn Rússlandi og beinist að einstaklingum og fyrirtækjum tengdum rússneska heriðnaðarþyrpingunni. Málið sýnir hvernig eitt aðildarríki getur mótað þvinganaaðgerðir með því að fjarlægja nöfn á drögstigi, og dregur fram áframhaldandi háð Evrópu á innflutningi á sjaldgæfum jarðmálmum frá Rússlandi fyrir lykilatvinnugreinar eins og vindmyllur, rafbíla, rafeindatækni, flug-, bíl-, lækninga- og varnariðnað. Atvikið vekur spurningar um samræmi milli þvinganaaðgerðastefnu ESB og aðfangakeðju evrópskrar iðnaðar.
Hvað gerðist
Sendiherrar ESB-ríkjanna, í fastanefndinni COREPER II, samþykktu 7. október nýjan þvinganaaðgerðapakka gegn Rússlandi – þann 22. í röðinni – sem felur í sér 743 einstaklinga og 826 lögaðila tengda rússneska heriðnaðarþyrpingunni. Allir fyrirtækin á listanum koma af rússneskum stjórnvaldslista yfir fyrirtæki í heriðnaðarþyrpingunni, og einstaklingarnir eru forystumenn þeirra. Upphaflegt drög frá EEAS (utanríkisþjónustu ESB) innihélt 744 einstaklinga og 827 lögaðila. Að beiðni Eistlands var eitt rússneskt fyrirtæki og einn tengdur einstaklingur tekinn af drögunum áður en samkomulag náðist, þar sem fyrirtækið skiptir sköpum fyrir hráefnisinnflutning til NPM Silmet í Eistlandi, sem vinnur sjaldgæfa jarðmálma í efni sem notuð eru meðal annars í vindmyllur og aðrar evrópskar afurðir. Kerstin Lepik, talsmaður Eistlands í Brussel, staðfesti beiðnina og sagði hráefnið hafa strategískt vældi fyrir framleiðslu rafbíla og vindmyllna. Eistland lagði áherslu á að það væri ekki að reyna að taka fyrirtæki eða einstakling sem þegar sætti þvinganaaðgerðum af listanum, heldur hefði málið komið upp við undirbúning nýrra aðgerða. Utanríkisráðherra Eistlands, Margus Tsahkna, sagði NPM Silmet mikilvægt fyrir fjölmargar evrópskar atvinnugreinar, þar á meðal rafeindatækni, lækninga-, bíl-, flug- og varnariðnað, auk grænnar tækni eins og rafbíla og sólarsellaframleiðslu. NPM Silmet leitar nú að öðrum birgjum, og Eistland hyggst endurmeta hvort bæta skuli fyrirtækinu og einstaklingnum á listann á næsta ári. Sendiherrasamkomulagið skal formlega staðfest af utanríkisráðherrum ESB á fundi 12. október.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar leggja áherslu á að Eistland hafi með beiðni sinni náð að fjarlægja rússneskt fyrirtæki af ESB-listanum, og lýsa málinu sem spennu milli þvinganaaðgerðaþrýstings og háðar evrópsks iðnaðar á rússneskt hráefni. Fjölmiðlarnir vitna í skýringar Eistlands, þar á meðal yfirlýsingar utanríkisráðherra Tsahkna og talskonu Lepik, og stilla Eistlandi upp sem stuðningsaðila þvinganaaðgerða sem hafi þurft að verja mikilvæga aðfangakeðju.
Baksvið
Á sama tíma er sagan sett í samhengi við að 22. september framlengdi ESB-ráðherranefndin þvinganaaðgerðir tengdar fullveldi og sjálfstæði Úkraínu um 36 mánuði, en jafnframt tók rússnesku auðkýfingana Alisher Usmanov og Mikhail Fridman af listanum. Upplýsingar um beiðni Eistlands og fjarlægingu fyrirtækisins voru fyrst birtar 7. október af RFE/RL blaðamanninum Rikard Jozwiak á X. Eistland hefur undirstrikað að það ætlist ekki til að afnema fyrirtæki eða einstakling sem nú þegar sæta þvinganaaðgerðum, heldur snéri málið að undirbúningi nýrra aðgerða; Eistland segist ætla að endurmeta hvort bæta skuli fyrirtækinu og einstaklingnum aftur á listann á næsta ári, á meðan NPM Silmet leitar að öðrum birgjum.