Endurskoðun ESB: Evrópusambandið á í erfiðleikum með að verjast innrás árið 2030
Endurskoðunarstofnun Evrópusambandsins (ESA) birti skýrslu þar sem fram kemur að markmið ESB um varnarviðbúnað fyrir 2030 sé óraunhæft vegna áframhaldandi háðar af Bandaríkjunum og sundurleitni innlendra varnarkerfa. Á sama tíma juku ESB-ríkin varnarútgjöld sín um 79% frá 2020 til 2025 og 78% varnarinnkaupa ríkjanna á tímabilinu febrúar 2022 til júní 2023 fóru fram utan sambandsins.
Helstu atriði
- ESA birti skýrslu sem varar við að ESB nái ekki markmiði sínu um varnarviðbúnað fyrir 2030.
- Skýrslan nefnir háð af Bandaríkjunum og sundurleitni innlendra varnarkerfa sem helstu hindranir.
- 78% varnarinnkaupa ESB-ríkja frá febrúar 2022 til júní 2023 fóru fram utan sambandsins; 63% utaninnkaupanna voru frá Bandaríkjunum.
- ESB-ríkin juku varnarútgjöld sín um 79% frá 2020 til 2025.
- Markmiðið um varnarviðbúnað fyrir 2030 var sett árið áður en skýrslan var gefin út, í kjölfar ábendinga öryggisþjónusta um að Rússland gæti verið reiðubúið til stórstríðs í Evrópu um það leyti.
- Skýrslan tengist beint beiðni Úkraínu um undanþágu frá reglum ESB um „kaupa evrópskt" til að kaupa bandarískar Patriot-flugáttavarnir fyrir hluta af 90 milljarða evra láni ESB.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Skýrslan dregur í efa að ESB geti áreiðanlega undirbúið sig fyrir megin hernaðarógn á næstu árum, eins og evrópskar öryggisþjónustur telja raunhæft. Hún varpar ljósi á skipulagsbundna veikleika: 63% utaninnkaupa ESB-ríkja á varnarvörum fór til Bandaríkjanna á tímabilinu febrúar 2022 til júní 2023. Á sama tíma sýnir 79% aukning varnarútgjalda frá 2020 til 2025 að raunveruleg aukning á sér stað þrátt fyrir efasemdir endurskoðenda. Skýrslan nefnir einnig tiltekin samrunatilvik, svo sem að Frakkland og Þýskaland hafi hætt við 100 milljarða evra sameiginlegt orrustuþotuverkefni. Beintengt er þörf Úkraínu, sem leitar nú undanþágu frá reglum ESB um „kaupa evrópskt" til að kaupa bandarískar Patriot-flugáttavarnir fyrir hluta af 90 milljarða evra láni ESB.
Hvað gerðist
Endurskoðunarstofnun Evrópusambandsins (ESA) gaf út skýrslu um varnarstefnu ESB þar sem fram kemur að markmið sambandsins um varnarviðbúnað fyrir 2030 sé óraunhæft. Stofnunin tilnefndi háð af Bandaríkjunum, sundurleitni innlendra varnarkerfa og iðnaðarhné sem helstu hindranir. Skoðunina leiddi meðlimur ESA Marek Opiola, sem sagði að ESB geti þó náð verulegum framförum ef útgjöld til varnarmála verði aukin verulega og framleiðsla á skotfærum flýtt. Endurskoðendur viðurkenndu að innkaup á bandarískum vopnum í kjölfar innrásar Rússlands í Sól í fullri mynstur hafi verið réttlætanleg vegna þörf á að afla mikilvægra hernaðarhæfni hratt, en í lengri tíma verði ESB að byggja upp eigin varnaframleiðslu. Tölurnar sýna að 78% varnarinnkaupa ESB-ríkja frá febrúar 2022 til júní 2023 fóru fram utan sambandsins og 63% utaninnkaupanna voru frá Bandaríkjunum. Á sama tíma juku ESB-ríkin varnarútgjöld sín um 79% frá 2020 til 2025, og ESB er nú betur undirbúið en árið 2019 þgar síðasta sambærileg endurskoðun fór fram.
Baksvið
Markmið ESB um varnarviðbúnað fyrir 2030 var sett ári áður en skýrslan kom út, í kjölfar ábendinga öryggisþjónusta um að Rússland gæti verið reiðubúið til stórstríðs í Evrópu um það leyti. ESB-ríkin uppfylltu loforð sitt um að senda Úkraínu eina milljón fallbyssuskota í nóvember 2024, átta mánuðum á eftir áætlun. Reglur ESB um „kaupa evrópskt" fyrir sameiginlegar varnarútgjöldir skilgreina evrópska iðnaðinn rúmt og taka til framleiðenda í tengdum ríkjum eins og Úkraínu og Noregi. Nýlegar rússneskar eldflauga- og drónaárásir á Úkraínu voru tilefni þess að Kænugarður óskaði eftir undanþágu frá þessum reglum til að kaupa bandarískar Patriot-flugáttavarnir fyrir hluta af 90 milljarða evra láni ESB. Skoðunina leiddi meðlimur ESA Marek Opiola.