ESB býður 45 milljarða evra lán til Úkraínu en fjórríkja útiloka því
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins býður að fá lán til að 45 milljarða evra, með ábyrgð sameiginlegs ESB-búdgets, til að fjáðra upp í fjármálagjaldþroti Úkraínu. Boðin munu nákrydda um það bil þriðjung. Þessu er fjallað í tengslum við samning ESB um fjárveitingar fyrir 2028–2034, en fjóru ESB-ríkinum eru haldin frá því að taka þátt.
Helstu atriði
- ESB býður 45 milljarða evra lán undir ábyrgðum sameiginlegs búdgets.
- Áætlaður fjármálagjaldþröti Úkraínu næsta ári er um 70 milljarðar evra.
- Framkvæmdastjórn ESB hefur lofað að leggja um þriðjung áætlaðs fjármálagjaldþrots.
- Alls 27 aðildarríki ESB þurfa að styðja nýja lánið.
- Tjekkía, Slovakía, Úngaraland og Búlgária hafa neitað учаlli í framtidarfjármögnun Úkraínu.
- Þýsklandi hefur ósað því að samþykkja ESB-búðget fyrir 2028–2034 nema öll ríkin styðji Úkraínu.
- Leiðtogendir ESB áttu að ræða málið á fundi í Brussel 26.–27. nóvember.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Boðið lán gæti þekkt um þriðjung áætlaðs fjármálagjaldþrots Úkraínu наступного года, en það ætti aðeins að ganga eftir því að öll 27 aðildarríki ESB styðji það. Frumvarpið hefur því þegar skapað nýjan flutningsstyrk fyrir ESB. Með því að tengja fjármögnun Úkraínu við búðget ársins 2028–2034 breytist málið einnig í deilingu um ESB-langtíma fjármögnun og forgang síðari ársins. Val í Spaníu, Frakklandi, Ítalíu og Póllandi gætu enn fremur erfiðleikað stuðninginn.
Hvað gerðist
Framkvæmdastjórn ESB lagði fram tillögu um 45 milljarða evra lán til Úkraínu undir ábyrgð sameiginlegs ESB-búdgets. Meðal ásamt öllum 27 aðildarríkjum til að samþykkja lánið er stuðningur þeirra nauðsynlegur. Áætlaður fjármálagjaldþröti Úkraínu næsta ári er um 70 milljarðar evra og framkvæmdastjórninn hefur lofað að tryggja um þriðjung hans. Tjökland, Slovakía, Úngaraland og Búlgarna tilkynntu að þau myndu ekki taka þátt í málið. Þýsklandi í personu kanslans Fridrichs Merz sagði hann myndi blokkera búðget ESB fyrir 2028–2034 nema alls 27 ríkin styddi fjármögnun Úkraínu. Samþykkt búðgetarins og lánið voru því sameiginlegt samþykktar efterspurningar. Leiðtogendur ESB áttu að ræða málið á fundi í Brussel 26.–27. nóvember og vilja samþykkja ákvarðanir fyrir árið lok.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínísk fjölmiðlun leggur áherslu á 45 milljarða evra lánið, áætlaðan 70 milljarða evra fjármálagjaldþröti og afleiðingar þess að fjóru ríkin hafa hafnað þátttöku. Eftir að útilokunum á Austur-Evrópu jókst hefur þörf Úkraínu fyrir utanaðkomandi fjármögnun aukist. Framtíðarstuðningur ESB verður því enn mikilvægari fyrir bæði fjármál og landaöryggi.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Nýjustir um málið snýst fyrst og fremst um deilingu innan ESB um те, hvort hægt sé að tengja fjármögnun Úkraínu við samnýtingu búðgetsins. Á meðan þýsk stuðningur er háður því að allir styðji Úkraínu, hafa leiðtogendur Tjóklands og Írlands varnað um áhættuna af slíkri tengingu.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Þýsklandi hefur boðið að setja samþykkt búðgets ESB фин 2028–2034 sem skilyrð fyrir því að öll ríkin styðji Úkraínu. Tjóklandi í annarri og Írland í þriðju leggja áherslu á að slík skilyrðing gangi ekki. Þá er gagnrynt að fyrri 90 milljarða evra láninu var ætlað að þekja fjármálaparfir Úkraínu árið 2025 og 2026 í einій versу зараз, андруга 2026 og 2027.
Baksvið
Нýtt lánskerfi byggir á fyrri samþykktu 90 milljarða evra pakkanum fyrir Úkraínu. Þar af var 60 milljarða evra ætlað til vopna og 30 milljarða evra til búðgetaþátttöku. Evrópusambandið samþykkti frumvarpið um kallið 14. janúar, Evrópubingsins staðfesti það 11. febrúar, Úngaraland blokkaði samþykktina 20. febrúar, 25 af 27 ríkjum stuðtu niðurstöðum um málið 19. mars og ráðherraráð ESB samþykkti lánssinstrumentinn endanlega 23. apríl. Framkvæmdastjórn ESB hafði áður boðið 45 milljarða evra fyrir 2026 og síðan 45 milljarða evra til viðbótar fyrir 2027. ESB fjármagnar með lántökum á alþjóðlegum fjármálamörkuðum og ábyrgð þess greidd af búðgetarreservi blokkarins.