ESÍ vill ekki endurfæra innflutning á rússnesku gasi eftir stríðin
Framlæðandi Frjálsfrjálsstofnun Evrópa sagði að Evrópusambandið ætti ekki að endurfæra innflutning á rússnesku gasi, jafnvel þótt friður yfirtæki. REPowerEU-reglugerðin kveður á um því að innflutningur rússnesks gás verði stöðvaður fyrir lok 2027 og er óháður refsildum og geopolítík.
Helstu atriði
- ESÍ hefur ekki fyrirhafn um að endurfæra innflutning á rússnesku gasi jafnvel eftir lok stríðsins.
- REPowerEU-reglugerðin var birt í opinberingu blaði Evrópusambandsins 2. febrúar 2026.
- Innflutningur rússnesks skjáþættis gás verður óheimilt frá upphafi 2027.
- Innflutningur rússnesks pipelinesgáss verður óheimilt hausti 2027.
- Síðustu sendingarnar af rússnesku gasi og skjáþættu natúrugasi eiga að ljúka fyrir lok næsta árs.
- Anna-Kaisa Itkonen sagði að málið um endurvirkjun „Norðurstraums“ lægi ekki innan valds ESÍ.
- ESÍ ætti að setja innflutning á rússnesku gasi á núll fyrir lok 2027.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Staðfesting ESÍ setur skýr lagaleg rammi um það að friðarsáttgerning myndi ekki sjálfkrafa opna evrópska markaðinn fyrir rússnesku gasi. Jafnframt því að REPowerEU veitir ákveðna tímagjöf fyrir enda á innflutningi rússnesks pipelinesgáss og skjáþættis gáss, aðskilur refsildum og breytingum í geopolítík.
Hvað gerðist
Framlæðandi Frjálsfrjálsstofnun Evrópa sagði að ESÍ myndi ekki endurfæra innflutning á rússnesku gasi, jafnvel þótt stríðið í Úkraína ljúkti. Samkvæmt REPowerEU-reglugerðinni skal innflutningur rússnesks skjáþættis gáss hefst að fullu 2027 og innflutningur rússnesks pipelinesgáss verður óheimilt hausti 2027. Síðustu sendingarnar til evrópska markaðarins eiga að ljúka fyrir lok næsta árs. Reglugerðin діє óháð refsildum og geopolítík og myndar не залежність frá því hvort friðarverður náist.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínska fjölmiðlar leggja áherslu á að Evrópusambandið hafi aftekið rússneskt gás samkvæmt lögum og að sú afstaða standi eftir útganginn úr stríðinu. Fjölmiðlarnir setja einnig stefnu ESÍ í contrast við amerikanska friðsforslag um ný закуп á rússnesku gasi eða endurtekna flutninga gegnum Úkraína. Þar kemur svör Kyrills Budanovs fram: „Okkar líkan er ekra Belarus heldur Pólland.“ Einnig er vikið að mögulegum flutningum í gegnum Úkraína og arðsemi fyrir Kyiv.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Framlæðandi Frjálsfrjálsstofnun Evrópa beinir sjónar til lagalgrunnar, áætlunar um útgang og þess að reglurnar um gasið eru óháðar refsildum og geopolítík. Þetta stangast við amerikanska friðsforslag um að endurfæra stór kaup á rússnesku gasi og endurvirkjun pipeline-leiða. Framlæðandi stofnunin segir að möguleg notkun „Norðurstraums“ séu ekki í valdi hennar.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Amerikanska frumrögn samkvæmt fjölmiðlauppgöfum felu í sér endurtekna stóra kaup á rússnesku gasi og mögulega endurtekna flutningsleiði, en Framlæðandi Frjálsfrjálsstofnun Evrópa segir að núverandi lög ESÍheimili ekki að endurfæra innflutning á rússnesku gasi. Auk þess lýsir ein íslensk uppgjöf stefnu ESÍ sem því að kaup á rússnesku gasi séu í raun lokuð, á meðan skýrar lögakröfur Framlæðandi stofnunarinnar lýsa áætluðum útgangi með skilgreindri frest.
Baksvið
Evrópubingið samþykkti lög um fulla endurfylkingu rússnesks gásimports fyrir haust 2027 í desember 2025. Lönd ESÍ samþykktu viðeigandi takmarkun á gásimporti 26. janúar 2026. REPowerEU-reglugerðin var birt í opinberingu blaði Evrópusambandsins 2. febrúar 2026. Bann við skammtíma gássamningum við Rússland tók gildi í ESÍ 17. júní 2026. Slókkía og-Ungarn greiddu á móti áætluninni og var því tilkynnt að þau hugsi um að leggja mál á ESÍ-dómstól.