Støre kallar á Kína og Indland til að þrýsta á Rússland
Jonas Gahr Støre, forsætisráðherra Noregs, hvatti í ræðu á Warsaw Security Forum Kína og Indland til að nýta áhrif sín á Moskvu til að draga Rússland inn í viðræður. Hann tilkynnti um nær 8 milljarða evra norskt aðstoðarpakka fyrir næsta ár, þar sem 70% rennur til varnarmála, og hvatti Evrópu til víðtækari stuðnings við Úkraínu, loftvarna og fjármögnunar.
Helstu atriði
- Jonas Gahr Støre, forsætisráðherra Noregs, flutti ræðu á Warsaw Security Forum þann 12. október 2026.
- Støre hvatti Kína og Indland, ásamt ríkjum á Global Suðri, til að nýta áhrif sín á Rússland til að koma því að samningaborðinu.
- Hann nefndi sérstaklega Brasilíu, Indland, Kína og Suður-Afríku sem viðræðuaðila.
- Norska aðstoðarframlagið fyrir næstaár nemur nær 8 milljörðum evra og verður viðhaldið annað árið í röð.
- 70% norska aðstoðarpakkans er ætlað varnarmálum.
- Støre kallaði eftir því að evrópsk ríki sameinist um að fjármagna úkraínska ríkisfjármálið, meðal annars í gegnum Alþjóðagjaldeyrissjóðinn.
- Støre hvatti evrópsk ríki til að hefja undirbúning að öryggismálum Evrópu eftir stríð, þar sem Rússland verður áfram nágranni álfunnar.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Yfirlýsingar Støre eru merkilegar á þrennan hátt. Í fyrsta lagi biðla leiðtogi NATO-ríkis, sem á landamæri að Rússlandi, opinberlega til stórvelda utan vestræns heims að beita áhrifum sínum á Moskvu. Í öðru lagi staðfestir Noregur áframhaldandi, umfangsmikið hernaðarlegt og fjáhagslegt aðstoðarframlag, þar sem meirihlutinn fer til varnarmála. Í þriðja lagi tengir ræðan skammtímakröfur Úkraínu – loftvarnir og fjármögnun ríkis – við langtímaáætlanir um öryggi Evrópu eftir stríð.
Hvað gerðist
Á Warsaw Security Forum flutti Jonas Gahr Støre, forsætisráðherra Noregs, ræðu þar sem hann gagnrýndi árásarstríð Rússland í Úkraínu og lagði áherslu á alþjóðlega ábyrgð. Hann hvatti Kína og Indland sérstaklega til að nýta áhrif sín á Moskvu til að koma Rússlandi að samningaborðinu, og nefndi einnig Brasilíu, Suður-Afríku og önnur ríki Global Suðurs sem mikilvæga viðræðuaðila. Støre útskýrði hlutverk Noregs sem þann að skýra fyrir ríkjum utan Evrópu hvernig stríðið hafi áhrif á heimsbarniðarhagkerfið, og hvatti til samtals um afleiðingar þess að lokað yrði fyrir kornútflutning um Svartahafið.
Støre tilkynnti að norskt aðstoðarframlag fyrir næstaár nemi nær átta milljörðum evra, sem er sambærilegt við framlagið í fyrra og verður haldið áfram. 70% pakkans rennur til varnarmála. Hann kallaði á evrópsk ríki til að fjármagna úkraínska ríkisfjármálið, meðal annars í gegnum Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og önnur fjárhagslegt fjármálastofnanir. Støre ítrekaði nauðsyn þess að Úkraína geti varið loftvarmið sitt og kallaði á samstarfsaðila um að útvega eldflaugavarnir (system reference position: interceptors). Loks sagði hann að stuðningur við Úkraínu væri að verða í auknum mæli norrænn og þyrfti að verða sameiginlegt evrópskt merki, og hvatti Evrópuríki til að hefja nú þegar undirbúning að öryggi Evrópu eftir stríð, þar sem Rússland verður áfram nágranni álfunnar.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínsk umfjöllun, bæði hjá fréttastofu og fjölmiðli, leggur áherslu á kallið til Kína og Indlands um að þrýsta á Rússland til að opna leið að viðræðum. Fregnir framsetja ræðu Støre sem hvatningu til stuðningsaðila utan Vesturheims um að taka miðlunarhlutverk að sér. Norska aðstoðarpakkinn, nær 8 milljarðar evra með 70% til varnarmála, er kynntur sem traustvekjandi skuldbinding sem eigi að hvetja önnur evrópsk ríki til að fylgja í kjölfarið.
Baksvið
Warsaw Security Forum er regluleg ráðstefna um öryggismál í Evrópu. Noregur er aðili að NATO og á landamæri að Rússlandi og hefur verið áreiðanlegur stuðningsaðili Úkraínu, bæði hernaðarlega og fjárhagslega, frá upphafi fullskalaárásarinnar.