Eistland vill auka aðstoð við Úkraínu til að eyðileggja rússneska olíuhreinsistöðvar
Eistlands forsætisráðherra Kristján Míkal lagði til að aukin aðstoð við Úkraínu yrði rædd á næsta leiðtogafundi Evrópuráðs svo Úkraína geti eyðilagt rússneskar olíuhreinsistöðvar. Tillagan er svar við samningi Bandaríkjanna og Rússlands um kaup á 4,8 milljónum tonna af rússnesku díselolíu, sem Míkal kallar stórt mistök.
Helstu atriði
- Eistland mun leggja til aukna aðstoð við Úkraínu á næsta fundi Evrópuráðs svo Úkraína geti eyðilagt rússneskar olíuhreinsistöðvar.
- Forsætisráðherra Kristján Míkal sagði að á fundi Evrópuráðs vikunnar ætti að ræða hvort Eistland og samstarfsaðilar geti hrint af stað hraðri aukningu á aðstoð til Úkraínu til að gera rússneskar olíuhreinsistöðvar að rústum.
- Míkal gagnrýndi samning Trumps og Pútíns harðlega og kallaði hann stórt mistök; sagði að samningar við einræðisherra leiði til glötunar og að penningar sem aflað er með sölu á gasi og eldsneyti drepi saklausa.
- Þann 9. október komust Trump og Pútín að samkomulagi um afhendingu 4,8 milljóna tonna af rússnesku díselolíu, og bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út leyfi til viðskipta með díselolíu við Rússland sem gildir til 7. apríl 2027.
- Úkraínski forseti Vólódímír Selenskíj svaraði ákvörðun Bandaríkjanna með tillögu um gagnkvæman samning: Úkraína mun ekki ráðast á rússneskar hreinsistöðvar ef Rússland hættir að eyðileggja úkraínska orkuinnviði.
- Þann 10. október sagði yfirmaður utanríkismála ESB Kaja Kallas að ESB hyggist samþykkja stærsta viðpakningasafn gegn Rússlandi síðan stríðið hófst.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Eistland þrýstir á samstarfsaðila í ESB að auka hernaðaraðstoð við Úkraínu á sama tíma og stefna Bandaríkjanna gagnvart rússneskri orku er að taka stakkaskiptum. Tillagan tengir beint aukna vestræna aðstoð við árásir á rússneska orkuiðnaðinn og hækkar hitastigið í umræðunni um hvernig best sé að veikja fjármögnun Rússlands á stríðinu. Hún kemur í kjölfar samnings Bandaríkjanna og Rússlands um díselolíu sem eistneskir embættismenn segja muni áfram fjármagna rússneska stríðið.
Hvað gerðist
Forsætisráðherra Eistlands, Kristján Míkal, tilkynnti að hann hygðist leggja til á næsta fundi Evrópuráðs að aukin aðstoð við Úkraínu yrði rædd svo Úkraína geti eyðilagt rússneskar olíuhreinsistöðvar. Tillagan er svar við samkomulagi Donalds Trump og Vládimírs Pútíns frá 9. október um kaup á 4,8 milljónum tonna af rússnesku díselolíu, og útgáfu bandaríska fjármálaráðuneytisins á leyfi til díselviðskipta við Rússland sem gildir til 7. apríl 2027. Míkal sagði samninginn stórt mistök og sagði að samningar við einræðisherra leiði til glötunar. Marko Mihkelson, formaður utanríkismálanefndar ríkisþings Eistlands (Riigikogu), og Jónatan Vseviov, framkvæmdastjóri utanríkisráðuneytis Eistlands, fordæmdu einnig samninginn.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínsk fjölmiðlauppbygging setur Eistlands kall beint í samhengi við samning Bandaríkjanna og Rússlands um díselolíu og beinir sjónum einkum að Moskvu fremur en Washington. Úkraínsku miðlarnir leggja áherslu á hagnýtan hernaðarleg tilgang viðbótaraðstoðarinnar – að gera rússneskar olíuhreinsistöðvar að rústum – frekar en að draga upp almenna stefnuyfirlýsingu.
Baksvið
Þann 9. október komust Bandaríkin og Rússland að samkomulagi um 4,8 milljónir tonna af rússnesku díselolíu, og bandaríska fjármálaráðuneytið gaf út leyfi til díselviðskipta við Rússland sem gildir til 7. apríl 2027. Eistneskir embættismenn lýsa fyrirkomulaginu sem andstæðu viðleitni vestrænna ríkja til að takmarka orkutekjur Rússlands og sem fjármögnunarleið fyrir stríð þess. Fregnir herma að bandarískir sendimenn hafi þrýst á Úkraínu að draga úr eða stöðva drónaárásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar; forseti Úkraínu, Vólódímír Selenskíj, lagði til gagnkvæman samning þar sem Úkraína myndi hætta slíkum árásum ef Rússland hættir að ráðast á úkraínska orkuinnviði. Yfirmaður utanríkismála ESB, Kaja Kallas, sagði 10. október að ESB hyggist samþykkja stærsta viðpakningasafn gegn Rússlandi síðan stríðið hófst; Þýskaland sagðist ætla að viðhalda þvingunum; bandarískur öldungadeildarþingmaður Repúblikana flutti frumvarp til að stöðva kaup á rússneskri olíu.