Bandaríkin boða ekki helstu NATO-vinaþjóðir til fundar í Póllandi
Trump-stjórnin hefur ekki boðið tilteknum lykkelandamæra NATO-bandamönnum, þar á meðal Bretlandi, Frakklandi og Eystrasaltsríkjunum, á vinnuhópafund bandarískra stjórnvalda um framtíð NATO sem haldinn á að vera í Póllandi í næsta mánuði. Fundurinn er frumkvæði Elbridge Colby, undirráðherra varnarmála í Bandaríkjunum, og er framhald af svokölluðu Bergen-hópi sem samanstendur af Noregi, Svíþjóð, Finnlandi, Póllandi, Þýskalandi og Hollandi.
Helstu atriði
- Trump-stjórnin boðaði ekki helstu NATO-bandamenn, þar á meðal Bretland, Frakkland og Eystrasaltsríkin, á fund í Póllandi í næsta mánuði.
- Fundurinn var boðaður af Elbridge Colby, undirráðherra varnarmála í Bandaríkjunum, og er í reynd vinnuhópur um framtíð NATO.
- Colby hefur áður staðið fyrir tveimur svipuðum fundum Bergen-hópsins með Noregi, Svíþjóð, Finnlandi, Póllandi, Þýskalandi og Hollandi; sá fyrsti var haldinn í Bergen í júní.
- Varnarmálaráðherra Bandaríkjanna, Pete Hegseth, hefur stutt hugmyndina um að umbuna 'fyrirmyndarbandamönnum' og varað við afleiðingum fyrir þjóðir sem ekki fylgja hagsmunum Washington.
- Ymsir af þeim sem ekki voru boðaðir hafa þegar náð eða farið fram úr þeim varnarútgjöldamarkmiðum sem Trump-stjórnin krefst.
- Bandaríkin kunna að boða Danmörku inn í hópinn í kjölfar samnings um aukna bandaríska hernaðarveru í Grænlandi.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Að útiloka stærstu evrópsku bandamennina frá bandarískum vinnuhópi vekur spurningar um samheldni NATO á tíma þegar þrýstingur Rússlands á Evrópu er viðvarandi. Skipan þessara hópa endurspeglar stefnu Bandaríkjanna um að flokka bandamenn í 'hlýðna' og 'óhlýðna', með mögulegum áhrifum á varnarsamstarf og deilur um byrðardreifingu. Það vekur sérstaka athygli að mörg af þeim ríkjum sem vanskoruð voru hafa þegar uppfyllt eða farið fram úr þeim varnarútgjöldamarkmiðum sem Washington setur.
Hvað gerðist
Trump-stjórnin hefur ákveðið að boða ekki tilteknum lykkelandamærum NATO-bandamönnum, þar á meðal Bretlandi, Frakklandi og Eystrasaltsríkjunum, á fund í Póllandi í næsta mánuði. Um er að ræða vinnuhóp um framtíð NATO sem frumkvöðull er Elbridge Colby, undirráðherra varnarmála í Bandaríkjunum. Þetta er þriðji fundur sinnar tegundar, á eftir tveimur fyrri fundum með Noregi, Svíþjóð, Finnlandi, Póllandi, Þýskalandi og Hollandi – svokölluðum Bergen-hópi, en sá fyrsti var haldinn í Bergen í Noregi í júní. Sex sendimenn staðfestu blaðamönnum eðli fundarins. Colby hefur lýst því yfir að markmiðið sé að sameina NATO og gera það 'betra, sterkara og þrautseigara', en boðaðir þátttakendur segja hópinn ætla að þróa tillögur fyrir NATO, ekki að splundra bandalaginu. Varnarmálaráðherra Bandaríkjanna, Pete Hegseth, hefur stutt hugmyndina um að umbuna 'fyrirmyndarbandamönnum' og varað við afleiðingum fyrir þjóðir sem ekki fylgja bandarískum hagsmunum. Þróunin tengist umfjöllun um skrá Hvíta hússins frá því í apríl yfir 'hlýðna og óhlýðna' bandamenn og ákvörðun Trumps í síðasta mánuði um að draga verulega úr sameiginlegum heræfingum með Suður-Kóreu, sem vitnað er til vegna afstöðu Seúl gegn þátttöku í stríði við Íran.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínsk fjölmiðlaumfjöllun endurspeglar að mestu leyti erlent efni frá Politico og beinir sjónum einkum að því hvaða hefðbundnir evrópskir bandamenn – Bretland, Frakkland, Eystrasaltsríkin og aðrir ESB-partar – voru útilokuð, og hvernig fundurinn er í reynd vinnuhópur. Fréttirnar eru settar fram sem deila innan NATO fremur en í sérstöku úkraínsku samhengi.
Baksvið
Bergen-hópurinn var settur á fót af Elbridge Colby með Noregi, Svíþjóð, Finnlandi, Póllandi, Þýskalandi og Hollandi, og sá fyrsti var haldinn í Bergen í júní. Bandaríkin kunna að bjóða Danmörku inn í hópinn í kjölfar samnings um aukna bandaríska hernaðarveru í Grænlandi. Colby hefur opinberlega lýst markmiði hópsins sem því að sameina NATO og gera það 'betra, sterkara og þrautseigara', en boðaðir þátttakendur segja hópinn miða að því að þróa hugmyndir til umfjöllunar hjá NATO, ekki að splundra bandalaginu. Hvíta húsið reitti í apríl saman lista yfir 'hlýðna og óhlýðna' bandamenn og leitaði leiða til að refsa ríkjum sem ekki fylgdu óskum Trumps, og varnarmálaráðherra Pete Hegseth hefur stutt hugmyndina um að umbuna 'fyrirmyndarbandamönnum'. Trump dró í síðasta mánuði verulega úr fyrirhuguðum sameiginlegum heræfingum með Suður-Kóreu og vísaði til þess að Seúl vildi ekki taka þátt í stríði gegn Íran. Að lokum sagði NATO-aðalritari Mark Rutte 29. september að bandalagið íhugi ýmsar leiðir, þar á meðal óopinberar, til að bregðast við rússneskum blandaðri árásum.