Drónar herja á Ilí-hreinsunarstöðina í Krasnodar og skyldar auðlindastöðvar
Í næturoknunni 26. september 2026 urðu drónaárásir á Ilí-hreinsunarstöðina í Krasnodar-svæðinu í Rússlandi. Eldur kom upp á athafnasvæðinu og stöðin stöðvaði starfsemi sína. Að sögn Generalstafs herjaðarins voru það varnarsveitir Úkraínu sem stóðu fyrir árásinni, en skýrslufyrirtækið Fire Point segir að þrjár vinnsluþéttingareiningar og tankbú hafi orðið fyrir tjóni. Samhliða varð Azov-vélsjár- og vélsmíðaverksmiðjan í Rostov-svæðinu fyrir árás og Alíkraðamælist á Alíkraðamælist hershöfðingjar skýrðu inn í yfir bæði svæðum á sama degi. Volodymyr Selenskíj lýsti árásunum sem „langdrægum“ aðgerðum Úkraínu.
Helstu atriði
- Í næturoknunni 26. september 2026 varð Ilí-hreinsunarstöðin í Krasnodar-svæðinu fyrir drónaárás og eldur kom upp á svæðinu.
- Generalstaf hershöfðingja Úkraínu sagði að landvarnarsveitir Úkraínu hefðu átt árásina; Fire Point segir að drónar af gerðinni FP-1 hafi verið notaðir.
- Samkvæmt Fire Point voru þrjár frumsláttareiningar og tankbú stöðvarinnar særð og stöðin stöðvaði starfsemi sína.
- Stöðin hefur um 6,6 milljón tonna ársgetu og afurðir hennar þjóna m.a. þörfum rússneska hersins.
- Samkvæmt Vladímír Kondratjev, ríkisstjóra Krasnodar-svæðisins, létust þrír og tveir slösuðust í árásinni.
- Azov-vélsmíðaverksmiðjan í Azov-borg í Rostov-svæðinu varð einnig fyrir árás um nóttina; fimm slösuðust, þar á meðal barn, samkvæmt ríkisstjóranum Júrí Sljúsar.
- Volodymyr Selenskíj lýsti árásunum sem „langdrægum“ og sagði að þær hefðu náð til Krasnodar-svæðisins, Rostov-svæðisins og Svartahafs.
- Áður hefur Ilí-stöðin orðið fyrir árásum 8. ágúst og samkvæmt Astra einnig í janúar, febrúar, júní og júlí 2026, svo og árin 2023–2025.
- Rússneska varnarmálaráðuneytið sagðist hafa fellt 645 dróna í nóttinni yfir rússneskum svæðum.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Ilí-hreinsunarstöðin hefur um 6,6 milljón tonna ársgetu og afurðir hennar þjóna m.a. hernaðarþörfum Rússlands, sem gerir hana að marktæku markmiði fyrir Úkraínu. Generalstaf hershöfðingjanna tók árásina opinberlega á sig sem hluta af langdrægum aðgerðum gegn orku- og varnariðnaði Rússlands. Stöðin stöðvaði starfsemi sína, og samkvæmt Fire Point urðu þrjár frumsláttareiningar og tankbú fyrir tjóni. Á sama degi var einnig lent á Azov-vélsmíða- og vélsjárverksmiðjunni, sem er hluti af Tactical Missiles Corporation Rússlands, og þannig færðist árásarvalidið út fyrir eldsneytisinnviði yfir í framleiðslu á vopnaíhlutum.
Hvað gerðist
Í næturoknunni 26. september 2026 varð Ilí-hreinsunarstöðin í Krasnodar-svæðinu í Rússlandi fyrir drónaárás. Generalstaf hershöfðingja Úkraínu sagði að landvarnarsveitir Úkraínu hefðu sært stöðina, en Fire Point sagði að drónar af gerðinni FP-1 hefðu verið notaðir og að þrjár frumsláttareiningar og tankbú hefðu orðið fyrir tjóni; stöðin stöðvaði starfsemi sína. Eldur kom upp á athafnasvæðinu og íbúar sögðu sprengingar og loftvarnaskot heyrst frá miðnætti. Vladímír Kondratjev, ríkisstjóri Krasnodar-svæðisins, staðfesti árás á Sjever-sk-svæðið og sagði að falldróne hefði skemmt íbúðarhús og kviknað hefði á tveimur fyrirtækjum; í annarri skýrslu sagði hann að þrír hefðu látist og tveir slasast í árás dróna á Krasnodar-svæðið. Samhliða var Azov-vélsmíða- og vélsjárverksmiðjan í Azov-borg í Rostov-svæðinu einnig fyrir árás um nóttina. Júrí Sljúsar, ríkisstjóri Rostov-svæðisins, sagði að fimm hefðu slasast, þar á meðal barn — einn í Taganrog og fjórir í Azov — og að rússnesk loftrýmislvörslust hafi fellt yfir 30 dróna í Rostov-svæðinu. Tjón varð á fjölbýlum, einkahúsum, iðnaðarhúsum, skóla, menningarhúsi og bílum. Rússneska varnarmálaráðuneytið hélt því fram að 645 drónum hefði verið fellt yfir rússneskum svæðum í nóttinni. Volodymyr Selenskíj lýsti þessum aðgerðum sem „langdrægum“ úkraínskum árásum í Krasnodar-svæðinu, í Rostov-svæðinu og í Svartahafi.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar draga fram yfirlýsingu Generalstafs um ábyrgð og setja árásina í samhengi við langdrægt hernaðarverkefni Úkraínu gegn rússneskum orku- og varnariðnaðarinnviðum. Fréttatilkynningar taka sérstaklega fram að Ilí-stöðin þjóni hernaðarþörfum Rússlands og að hún hafi áður verið lögð undir árásir, og setja þannig fram aðgerðina sem hluta af stigmögnunarátak fremur en einstakt atvik. Framsetning Selenskíjs sem „langdrægra“ aðgerða á sama degi í Krasnodar-svæðinu, Rostov-svæðinu og Svartahafi er einnig dregin fram. Upplýsingar um fallna og slasaða borgaralega einstaklinga á rússnesku yfirráðasvæði — þrír dauðir og tveir slasaðir í Krasnodar-svæðinu og fimm slasaðir, þar á meðal barn, í Rostov-svæðinu — eru sóttar til rússneskra ríkisstjóra, sem þýðir að rammi tjóns á rússnesku yfirráðasvæði endurspeglar að miklu leyti rússnesk opinber gögn.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki allar sammála um hvernig árásin á Ilí-stöðina er rammaskráð: sumar úkraínskar heimildir byggja á yfirlýsingu Generalstafs hershöfðingjanna um að landvarnir Úkraínu hafi sært stöðina, á meðan Fire Point (vitnað til í fréttum) útskýrir að drónar af gerðinni FP-1 hafi staðið á bak við árásina og að þrjár vinnsluþéttingareiningar og tankbú hafi orðið fyrir tjóni. Rússnesk yfirvöld aftur á móti rammaskrá atburðinn almennar sem drónaárásir á Sjever-sk-svæðið án þess að tiltaka Úkraínu sem ábyrgðaraðila.
Baksvið
Ilí-stöðin hafði áður orðið fyrir árásum fyrir 26. september: 8. ágúst, þegar samkvæmt staðaryfirvöldum slösuðust sex, og samkvæmt Astra einnig 10. júlí, 2. júní, 17. febrúar og 1. janúar, auk einhverra ára 2023, 2024 og 2025. Samkvæmt vöktunarauðlindum sem vitnað er í hefur Úkraína gert fleiri en 70 árásir á rússneskar hreinsunarstöðvar frá upphafi árs 2026 og gert „nokkra tugi“ þeirra óstarfhæfar. Samkvæmt gögnum EA Analytics sem vitnað er í hefur rússnesk olíuhreinsun fallið í lægsta stig frá 2002 vegna endurtekinna truflana. 20. september hvatti Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, í símtali Volodymyr Selenskíjs til að Úkraína stöðvaði árásir á rússneskar hreinsunarstöðvar; Selenskíj sagði Úkraínu tilbúna að vinna að afspennu. Kvöldið áður (25. september) voru gerðar úkraínskar árásir á fyrirtæki í Úljánovsk sem tengist framleiðslu á stýrðum flugskeytum og á tvö fyrirtæki í Tula- og Voronezh-svæðunum sem framleiða eldflaugaeldsneyti. Rússneska varnarmálaráðuneytið hélt því fram að 645 drónum hefði verið fellt yfir rússneskum svæðum í nóttinni 26. september.