Úkraínskir drónar lögðu Kuibyshev-níverslunina í Samara í eld
Í nóttina 22. september 2026 hertu úkraínskir drónar Kuibyshev-níverslunina í Samara-héraði í Rússlandi og kveiktu stórbruna á svæði verksmiðjunnar. Yfirstjórn hersins í Úkraínu og drónadeild hersins (Unmanned Systems Forces) staðfestu árásina, sem varð um 1.000 km frá upphafsstað. Sama nótt varð einnig árás á Bashneft-UNPZ-níverslunina í Ufa.
Helstu atriði
- Aðfaranótt 22. september 2026 hertu úkraínskir drónar Kuibyshev-níverslunina í Samara-héraði Rússlands
- Stórbruni kom upp á svæði verksmiðjunnar; gervihnattamyndir sýna elda nálægt eldsneytisgeymum
- Yfirstjórn hersins í Úkraínu staðfesti árásir bæði á Kuibyshev-níverslunina og Bashneft-UNPZ-níverslunina í Ufa
- Dronadeild hersins (Unmanned Systems Forces) sagði að árásin væri yfir 1.000 km frá upphafsinsstað og að FP-1 drónar væru notaðir
- Forseti héraðsins í Samara, Vyacheslav Fedorishchev, sagði að loftvarnir hefðu skotið niður "tuttugu og fleiri dróna" og að drónar beindu sjónum sínum að iðnaðarfyrirtækjum en minntist ekki á bruna
- Kuibyshev-níverslunin er hluti af Rosneft-samstæðunni og hefur hönnunargetu um 7 milljónir tonna af olíu á ári
- Árásin átti sér stað skömmu eftir að Donald Trump forseti hvatti Úkraínu í símtali við Zelensky að hætta árásum á rússneskar olíuverksmiðjur
- Rússneska varnarmálaráðuneytið sagði að 297 drónar hefðu verið skotnir niður aðfaranótt 22. september yfir 14 héraðum og hernuminu Krímskaga
Hvers vegna þetta skiptir máli
Kuibyshev-níverslunin er ein af stærstu olíuverksmiðjum Rosneft-samstæðunnar í Samara-olíuhöfninni og hefur hönnunargetu um 7 milljónir tonna af olíu á ári. Árásin á aðalhráefnisvinnslueiningarnar AVT-4 og AVT-5 – sem áður voru teknar úr umferð í júní – eykur skaðann á verksmiðjunni enn frekar. Stjórnvöld í Úkraínu lýsa árásum á olíuverksmiðjur sem markvissri veikingu á hernaðar- og efnahagsgetu Rússlands, þar sem framleiðsla verksmiðjunnar þjónar þörfum rússneska hersins. Árásin er hluti af samhæfðri, langdrægri drónaaðgerð sem einnig náði til Bashneft-UNPZ-níverslunnar í Ufa.
Hvað gerðist
Aðfaranótt 22. september 2026 hertu úkraínskir drónar Kuibyshev-níverslunina í Kuibyshev-hverfi borgarinnar Samara í Rússlandi, og stórbruni kom upp á verksmiðjusvæðinu. Yfirstjórn hersins í Úkraínu og drónadeild hersins (Unmanned Systems Forces) staðfestu báðar árásirnar og sögðu að rekstraraðilar 1. sérstakra miðstöðvar drónadeildarinnar hefðu átt hlut að árásinni ásamt öðrum hlutum varnarliðsins, í yfir 1.000 km fjarlægð. Úkraínska varnarfyritækið Fire Point sagði að FP-1 drónar hefðu verið notaðir og að AVT-4 og AVT-5 – aðalhráefnisvinnslueiningarnar – hefðu orðið fyrir skemmdum. OSINT-rannsakendur (Exilenova+) sögðu að eining AVT-5 væri í eldi, og gervihnattamyndir sýndu elda nálægt eldsneytisgeymum í austurhluta verksmiðjunnar. Forseti héraðsins, Vyacheslav Fedorishchev, sagði að loftvarnir hefðu skotið niður "tuttugu og fleiri dróna" yfir héraðinu og að drónar beindu sjónum sínum að iðnaðarfyrirtækjum, en minntist ekki á bruna Kuibyshev-níverslunnar; hann sagði skemmdir á borgaralegum hlutum, þar á meðal einkahúsum og bílum. Rússneskar flugmálayfirvöld (Rosaviatsiya) settu takmarkanir á flug yfir Samara og öðrum borgum í héraðinu yfir nóttina. Sama nótt varð einnig árás á Bashneft-UNPZ-níverslunina í Ufa í Baskortostan, en hún hefur vinnslugetu um 7,5 milljónir tonna af olíu á ári.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar leggja áherslu á opinbera staðfestingu Yfirstjórnar hersins og drónadeildarinnar (Unmanned Systems Forces) og rekja framkvæmdaratriði: notkun FP-1 dróna, þátttöku 1. sérstakra miðstöðvar drónadeildarinnar og að markið væri í yfir 1.000 km fjarlægð. Úkraínsk fjölmiðlun tengir árásir Kuibyshev og Bashneft-UNPZ í Ufa saman sem samhæfða, langdræga aðgerð og undirstrikar hernaðarlega mikilvægi olíuverksmiðjanna fyrir rússneska herinn. Einnig er áhersla lögð á endurteknar fyrri stöðvanir Kuibyshev-níverslunnar (í júní, ágúst 2025 og mars 2024) og á skemmdir á aðalhráefnisvinnslueiningunum AVT-4 og AVT-5.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Alþjóðlegar fréttir setja árásina í samhengi við nýlegar yfirlýsingar Donalds Trump forseta þar sem hann hvatti Úkraínu að hætta árásum á rússneskar olíuverksmiðjur og sagði að Rússland hefði "misst stjórn" á eigin olíuiðnaði vegna stríðsins gegn Úkraínu. Enska umfjöllun leggur á tilkynningu rússneska varnarmálaráðuneytisins um að 297 drónar hefðu verið skotnir niður aðfaranótt 22. september yfir 14 héraðum og hernuminu Krímskaga. Einnig eru færðar tilvitnanir í héraðsstjórann Vyacheslav Fedorishchev, sem sagði loftvarnir hafa skotið niður "tuttugu og fleiri dróna" og að skotmörk hafi verið iðnaðarfyrirtæki – án þess að nefna bruna Kuibyshev-níverslunnar – og bent á skemmdir á borgaralegum eignum. Alþjóðleg umfjöllun nefnir einnig yfirlýsingu stjórnvalda í Úkraínu um að árásirnar miði að því að veikja hernaðar- og efnahagsgetu Rússlands.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki sammála um hönnunargetu Kuibyshev-níverslunnar: flestar segja um 7 milljónir tonna á ári en OSINT-rásin Astra segir um 6,7 milljónir tonna. Heimildir greinir einnig á um hvaða vinnslueiningar voru í eldi: Exilenova+ og flestar bráðabirgðaskýrslur nefna AVT-5, en Fire Point segir bæði AVT-4 og AVT-5 hafa orðið fyrir skemmdum. Þá greinir heimildir á um fyrri stöðvun verksmiðjunnar – sumar segja júní 2025, aðrar júní 2026. Loks nefnir ein ensk fyrirsögn að einn hafi verið dreppinn og fjórir særðir í árásinni í Samara-héraði, en aðrar heimildir tilkynna ekki um mannfall afuringskuibyshev-níversluninni og héraðsstjórinn talar aðeins um skemmdir á borgaralegum hlutum.
Baksvið
Kuibyshev-níverslunin er hluti af Rosneft-samstæðunni og tilheyrir Samara-olíuhöfninni, sem einnig inniheldur Novokuibyshevsk- og Syzran-níversluninar – allar hafa verið skotnar af írkraínska varnarliðinu á ýmsum tímum. Verksmiðia hætti áður starfsemi eftir drónaárásir í júní (2025 eða 2026, ólíkar heimildir), ágúst 2025 og mars 2024. Árið 2024 vann verksmiðin 4,7 milljónir tonna af olíu og framleiddi u.þ.b. 800 þúsund tonn af bensíni, 1,4 milljón tonn af dísil og 1,3 milljón tonn af brennsluolíu. Samkvæmt rússneska varnarmálaráðuneytinu skutu loftvarnir niður 297 dróna aðfaranótt 22. september yfir 14 héraðum og hernuminu Krímskaga; nóttina áður voru taldir 244 drónar, og sunnudagsmorgun var krafist um að 1,1 hefðu verið skotnir niður.