Úkraínskur maður játa á sig gróf í moskum í Lundúnum – BBC kallar Rússa standa að baki
Rannsókn BBC og Hope not Hate sýnir að sama rússneska njósnarnetið hvatti úkraínska menn í gegnum Telegram til að fremja bæði brennuárásir gegn eignum tengdum þáverandi forsætisráðherra Bretlands, Keir Starmer, og íslamfóbískt skemmdarverk á moskum í Lundúnum. Tuttugu og eins árs Íslendingurinn Ilya Bilyk játaði á sig fimm brot vegna skemmdarverka á moskum í austurhluta Lundúna í janúar 2025; dómur í máli hans er áætlaður 19. október. Rannsóknin bendir á rússneska stjórnarmanninn Yevheniy Liukshin, sem notaði gæluhnöfninu „EL“, sem miðlægan samhæfingaraðila.
Helstu atriði
- 21 árs úkraínskur maður, Ilya Bilyk, játaði á sig fimm brot um skemmdarverk á moskum og íslömskum húsnæðum í austurhluta Lundúna í janúar 2025.
- Dómur í máli Bilyks er áætlaður 19. október í Stratford Magistrates' Court.
- Bilyk sagði lögreglu að hann hefði verið ráðinn í verkið í gegnum Telegram af rússneskumælandi einstaklingi sem gaf honum fyrirmæli um markmið og greiddi honum.
- Í júní 2025 voru úkraínskir menn, Roman Lavrynovych og Stanislav Karpiuk, dæmdir fyrir samsæri um brennuárásir gegn eignum tengdum þáverandi forsætisráðherra, Keir Starmer; Lavrynovych hlaut sjö ára fangelsi.
- BBC og Hope not hate segja sama rússneska njósnarnetið standa að baki bæði brennuárásunum á Starmer og moskuskemmdarverkunum.
- BBC bendir á rússneska stjórnarmanninn Yevheniy Liukshin (gæluhnöfn „EL“) sem samhæfingaraðila; FT segir tengilið Lavrynovychs hafa verið tengdan hnakkaragrúppunni NoName057(16).
Hvers vegna þetta skiptir máli
Rannsóknin tengir röð misháþróaðra atvika í Bretlandi — brennuárásir á forsætisráðherra og moskur — við eina rússneska njósnaraðgerð og sýnir hvernig Telegram-umsjávarhald og fölsuð öfgahægri hreyfing (Direct Action UK) voru notuð til að fela og framkvæma árásirnar í gegnum erlenda verktaka.
Hvað gerðist
BBC og Hope not Hate hafa birt rannsókn þar sem fullyrt er að sama rússneska njósnarnetið hafi verið á bak við bæði brennuárásirnar á eignir tengdar Keir Starmer og röð íslamfóbískra skemmdarverka á moskum í Lundúnum snemma árs 2025. Ilya Bilyk, 21 árs úkraínskur maður, játaði á sig fimm brot í Thames Magistrates' Court fyrir að hafa málað árásargjarnar uppskriftir á moskur og íslömsk húsnæði í austurhluta Lundúna þann 23. janúar og aftur 25. janúar 2025; dómur í máli hans er áætlaður 19. október. Lögreglu skýrði Bilyk að hann hefði verið ráðinn í gegnum Telegram af rússneskumælandi einstaklingi sem gaf honum markmið og greiddi honum að verki loknu. Ljósmyndir af skemmdarverkinu voru birtar á Telegram-rás fölsuðu öfgahægri hreyfingarinnar Direct Action UK. Stuttu síðar birti sami tengiliður, „EL“, stutta verkefnisbeiðni í atvinnuleitarhópi fyrir úkraína um að taka myndir af byggingum á sama svæði. Rannsóknin tengir málið við júní 2025 dóm yfir Roman Lavrynovych og Stanislav Karpiuk fyrir samsæri um brennuárásir á eignir og bíl tengda Starmer; Lavrynovych hlaut sjö ára fangelsi og reyndist einnig hafa átt þátt í andúðlegu graffíti á íslömsku byggingu í suðurhluta Lundúna. BBC bendir á rússneska stjórnarmanninn Yevheniy Liukshin sem mögulegan „EL“ og segir hann hafa hlotið þjálfun í „upplýsinga-stríði“ hjá yfirmönnum rússnesku leyniþjónustunnar; Financial Times hefur einnig greint frá því að tengiliðurinn sem réð Lavrynovych hafi verið tengdur þekktum hnakkaragrúppu sem Bandaríkin hafa flokkað sem „verkefni á vegum rússneska ríkisins“.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki sammála um árið sem Lavrynovych og Karpiuk voru dæmdir: ein heimild lýsir því sem „í júní á þessu ári“ og virðist því staðsetja atvikið árið 2025, en aðrar heimildir nefna júní 2026. Þar sem útgáfudagur fréttarinnar er 18. september 2026 eru þær heimildir sem segja júní 2026 nærri rauntíma atburðar, en fyrri heimildin er óljósari.
Baksvið
Í janúar 2025 spraut að 21 árs úkraínskur maður, Ilya Bilyk, íslamfóbísku graffíti á moskur og íslömsk húsnæði í austurhluta Lundúna. Hann játaði síðar á sig fimm brot og á að sæta dómi 19. október. Í júní 2025 voru úkraínskir menn, Roman Lavrynovych og Stanislav Karpiuk, dæmdir fyrir samsæri um brennuárásir á eignir tengdar þáverandi forsætisráðherra, Keir Starmer; Lavrynovych hlaut sjö ára fangelsi og reyndist einnig hafa tekið þátt í andúðlegu graffíti í suðurhluta Lundúna. Bæði Lavrynovych og Bilyk voru fengin til verksins í gegnum Telegram af rússneskumælandi tengilið með gæluhnöfninu „EL“; BBC hefur bent á rússneska stjórnarmanninn Yevheniy Liukshin sem mögulegan „EL“ og segir hann hafa fengið þjálfun í „upplýsinga-stríði“ hjá yfirmönnum rússnesku leyniþjónustunnar. Financial Times hefur einnig greint frá því að sá tengiliður sem réð Lavrynovych hafi verið tengdur þekktri hnakkaragrúppu sem Bandaríkin hafa flokkað sem verkefni á vegum rússneska ríkisins.