h.ua

Birt: · Uppfært:

Skotárás í Kíev milli SBU og GUR tengd förðun á ætluðu FSB-banstaki

Skotárás varð í Bereznjaky-hverfinu í Kíev aðfaranótt 2. september og morguninn 2. september þegar SBU öryggisþjónustan og hernaðarlegu upplýsingastofnunin GUR stönguðust á. SBU sagði að á sama degi hefði verið afstýrt banstilraun sem FSB Rússlands undirbyggði gegn einum leiðtoga rússneskrar stjórnarandstöðu sem kom til Úkraínu vegna sjálfstæðisdagsins. Varastanðingaverkefnið sakaði Stepan Kaplunov, aðstoðarherforingja Rússneska sjálfboðaliðasveitarinnar (RDK) og félaga í GUR-sérsveitinni „Tímúr“. Kaplunov og RDK segja hann hafa verið rænt af SBU 23. ágúst og haldið fanginn í níu daga. President Zelensky lýsti atvikinu „algjörlega skammarlegu" og skrifaði undir uppsögn á SBU, hérdeildarstjóra.

Helstu atriði

  • 2. september: Skotárás á Júríja Sjumskoho-stræti í Bereznjaky í Kíev milli SBU og GUR-hernaðarupplýsingastofnunar; þrír GUR-menn hlutu sár.
  • SBU sagði að til staðar hefði verið áætlun FSB um að myrða Akhmed Zakayev, forsætisráðherra í úrlegð fyrir Íchkeria-þýska lýðveldið, sem var í Kíev vegna sjálfstæðisdags 24. ágúst.
  • SBU sakaði Stepan Kaplunov, aðstoðarherforingja RDK og félaga í „Tímúr"-sérsveit GUR, um að hafa verið í FSB-tengslum og undirbúið banstilraunina; hann var sagður hafa játað.
  • Kaplunov og RDK segja að hann hafi verið ræntur 23. ágúst af mönnum sem gáfu sig út fyrir lögreglu, verið haldinn í níu daga án formlegra ákæra og að játningin hafi verið þvinguð fram.
  • President Zelensky kallaði atvikið „algjörlega skammarlegt", krafðist ábyrgðar og skipaði rannsókn innan beggja stofnana; sama dag var SBU, hérdeildarstjóri Oлег Храмов rekinn.
  • 3. september: Tilkynnt um grun um brot gegn tveimur þátttakendum í skotárásinni – SBU-starfsmanni samkvæmt 365. grein og GUR-þjónustumanni samkvæmt 348. grein refsilaga Úkraínu.

Hvers vegna þetta skiptir máli

Atvikið varpar ljósi á opna vopnaða átök milli tveggja af helstu öryggis- og upplýsingastofnunum Úkraínu, SBU og GUR, og leiddi til fjölda slasaðra á GUR-hliðinni. Það tengist á sama tíma ákærðu FSB-áatlun um að ráða einum leiðtoga rússneskrar stjórnarandstöðu af dögum á Úkraíni yfir hátíðardegi, og beinist að afreksríkum sjálfboðaliðaherforingja með langan feril í bardaga. Afskipti Zelensky og uppsögn SBU-starfsmanns sama dag sýna pólitíska þyngd málsins, og yfirlýsingar GUR um markvissa aftökustefnu til að svívirða hernaðarupplýsingar gera almenningi erfitt um að átta sig á staðreyndum.

Hvað gerðist

Aðfaranótt 2. september og morguninn 2. september varð skotárás í Bereznjaky-hverfinu í Dnipro-hverfi Kíev á Júríja Sjumskoho-stræti þegar SBU öryggisþjónustan framkvæmdi leitir á íbúð Stepan Kaplunov, aðstoðarherforingja Rússnesku sjálfboðaliðasveitarinnar (RDK) og félaga í GUR-sérsveitinni „Tímúr". Samkvæmt SBU varð skipulögð vopnuð árás á starfsfólk SBU af hópi einstaklinga sem stöðvaði farartæki og reyndi að hindra rannsóknaraðgerðir; SBU kallaði til sérsveitina Alfa og vopnum var beitt. GUR og RDK segja hins vegar að SBU hafi opnað eld án fyrirvara á vopnlausum GUR-fulltrúum sem hafði verið skipað að bregðast ekki við áreiti. Þrír GUR-menn særðust. SBU lýsti því sama dag yfir að ásamt GUR hefði verið afstýrt banstilraun sem FSB undirbyggði gegn einum leiðtoga rússneskrar stjórnarandstöðu sem kom til Úkraínu vegna sjálfstæðisdags; miðlar, sem vísuðu í heimildir í löggæsluyfirvöldum, sögðu að um Akhmed Zakayev, forsætisráðherra í úrlegð fyrir Íchkeria-þýska lýðveldið, væri að ræða. SBU sakaði Kaplunov um tengsl við FSB og að hann hefði undirbúið verknaðinn. Kaplunov og RDK segja að hann hafi verið ræntur 23. ágúst af mönnum sem gáfu sig út fyrir lögreglu, haldið fanginn í níu daga á tveimur stöðum án ákæra, og að játning sín í SBU-myndbandi hafi verið þvinguð fram. President Zelensky lýsti atvikinu „algjörlega skammarlegu" og krafðist ábyrgðar og rannsóknar innan beggja stofnana; hann skrifaði undir uppsögn SBU-hérdeildarstjórans Oлег Храмов. Saksóknaraskrifstofan og DBR opnuðu formlega rannsókn og 3. september voru tveimur þátttakendum – SBU-starfsmanni og GUR-þjónustumanni – gerð grein fyrir grun um brot. Rannsóknardeild DBR vinnur málið undir handleiðslu saksóknaraembættisins.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínsk miðla greindu frá atvikinu sem beinum átökum milli SBU og GUR í Kíev og tengdu það við hvarf Kaplunov frá 23. ágúst. Zelensky brást skjótt og lýsti atvikinu „algjörlega skammarlegu" og krafðist ábyrgðar. Budanov, fyrrverandi forstöðumaður GUR og nú forstjóri forsetaembættisins, kallaði eftir „vandlegri og óhlutdrægri" rannsókn og sagði að „engum sé heimilt að ræna þjónustumenn eða skjóta á götum borga okkar." GUR lýsti því yfir að markviss aftökustefna væri rekin gegn hernaðarupplýsingum og bardagasveitum hennar. Saksóknaraskrifstofan og DBR hafa opnað rannsókn og staðfest að tveir þátttakendur – einn frá SBU og einn frá GUR – hafi verið grunaðir. Úkraínsk stjórnvöld hafa ekki opinberlega nefnt fórnarlamb tilræðisins; miðlar, sem vitna í heimildir í löggæsluyfirvöldum, hafa nefnt Akhmed Zakayev, en umhverfis Zakev hefur sagt að það hafi frétt af tilræði aðeins úr fjölmiðlum.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Deilt er um dagsetningu og aðstæður frelsissviptingar Kaplunov: SBU lýsir atburðarásinni sem andhryðjuverkaaðgerð sem mætti vopnaðri mótspyrnu frá félögum Kaplunov, en Kaplunov og RDK segja hann hafi verið ræntur af SBU-starfsmönnum sem gáfu sig út fyrir lögreglu 23. ágúst og verið haldinn án ákæra. Eðli skotárásarinnar 2. september í Bereznjaky er einnig deilt: miðlar greina frá átökum SBU og GUR sem skiluðu þremur sárum GUR-mönnum, en SBU segir rannsóknarhóp sinn hafa verið sættan vopnuðum árásum hóps sem reyndi að hindra aðgerðir. Sönnun játningar Kaplunov er einnig ágreiningur: SBU birti myndband og bréfaskipti sem sönnun, en Kaplunov og lögmaður hans segja játninguna hafa verið þvingaða fram undan dauðahótunum. Markhópur tilræðisins er einnig óljós: SBU nefndi aðeins „leiðtoga rússneskrar stjórnarandstöðu", miðlar sögðu Zakayev vera markhóp, en umhverfis Zakev hafnaði opinberri tilkynnelingu. Loks er yfirlýsing heildarinnar deild: GUR og Kaplunov lýsa yfir skipulagðri SBU-aðgerð til að svívirða hernaðarupplýsingar og „Tímúr"-sérsveitina, en SBU lýsir löglegu andhryðjuverkamáli sem var truflað af vopnuðum afskiptum.

Baksvið

Stepan Kaplunov er rússneskur sjálfboðaliði sem hefur barist fyrir Úkraínu síðan 2014. Hann er aðstoðarherforingi Rússnesku sjálfboðaliðasveitarinnar (RDK), sveitar sem tengist GUR-sérsveitinni „Tímúr". RDK er hluti af Alþjóðalegínu HUR varnarmálaráðuneytisins. Akhmed Zakayev, leiðtogi Íchkeria-þýska lýðveldisins í úrlegð, kom til Kíev til að sækja sjálfstæðisdag Úkraínu 24. ágúst. Atvikið á sér stað í ljósi langvarandi stofnanadeilna milli SBU og GUR Úkraínu.