Sendiherrar Trump og Pútín hittust í Kreml – Vítkoff og Kushner halda til Kænugarðar á sunnudag
Sérstakir sendiherra Bandaríkjanna Steve Vítkoff og Jared Kushner fóru til Moskvu 5. september og áttu þriggja klukkustunda fund með Vladimír Pútín í Kreml. Þeir fara í kjölfarið til Kænugarðar 6. september til að hitta Volódímir Selenskí – í fyrsta sinn sem sendiherrar Trump sækja höfuðborg Úkraínu heim. Kreml tilkynnti að Pútín hefði gefið út takmarkaða þriggja daga stöðvun á árásum á Kænugarð, og Selenskí sagði Úkraínu tilbúna að láta Moskvu í friði á sama tíma. Enginn framfaraskref náðist; Pútín endurtók hámarkskröfur sínar.
Helstu atriði
- Vítkoff og Kushner lögðu af stað í Moskvu 5. september með tillögu Trumps til að endalok Rússlands–Úkraínu stríðsins.
- Þeir áttu um þriggja klukkustunda fund með Pútín í Kreml; rússnesku hliðinni til viðbótar sátirábí Ullásjov og Kirill Dmítríjev.
- Vítkoff og Kushner eiga að halda til Kænugarðar 6. september – í fyrsta sinn undir forsetatíð Trumps.
- Kreml tilkynnti að Pútín hefði skipað að ekki yrði ráðist á Kænugarð í þrjá daga; Selenskí sagði Úkraínu tilbúna að sleppa árásum á Moskvu á sama tíma.
- Rússneskar árásir á Kænugarðar- og Boryspil-flugvelli aðfaranótt 5. september kallaði Selenskí 'fyrirmyndarlegar'; drónaslagur varð einnig á höfuðstöðvum SBU.
- Árásir Rússa héldu áfram í öðrum úkraínskum héruðum 5. september – Zaporízja, Khmelnítskíj, Zjýtomír og Kharkív.
- Pútín sagði að engin víðtækari vopnahlé hafi verið samið; Selenskí hafði boðið 96 klukkustunda vopnahlé 5.–8. september án árangurs.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Þetta er í fyrsta skipti sem sendiherrar Trump sækja Kænugarð heim á forsetatíð hans og opna þar með beinan samskiptarás Bandaríkjanna við Úkraínu. Þriggja daga gagnstöðvun á loftárásum á báðar höfuðborgirnar var tilkynnt, en rússneskar árásir á önnur svæði Úkraínu héldu áfram sama dag og sýna takmörkun samkomulagsins. Fundurinn í Kreml skilaði engu framfaraskrefi: Pútín endurtók hámarkskröfur sínar um yfirráð yfir allri Donbas-svæðinu, afnám vonar Úkraínu um aðild að NATO og ESB, og fækkun í úkraínska hernum. Þátttaka fulltrúa fjármálaráðuneytisins í sendinefndinni tengir viðræðurnar við refsingastefnu Bandaríkjanna.
Hvað gerðist
Sérstakir sendiherra Bandaríkjanna Steve Vítkoff og Jared Kushner lögðu af stað til Moskvu laugardaginn 5. september með boð um nýja tillögu Trumps til að endalok stríðsins í Úkraínu. Þeir lentu í Vnúkovo-flugvelli í Moskvu þar sem sérstakur sendiherra Pútíns, Kirill Dmítríjev, tók á móti þeim. Eftir 3,5 klukkustunda vinnufund með Dmítríjev hélt sendinefndin inn í Kreml þar sem Vladimír Pútín tók á móti þeim um kvöldmatarleytið. Fundurinn stóð í rúma þrjár klukkustundir, og auk Pútíns sátu á fundinum aðstoðarmaður hans Júrí Úllásjov og Dmítríjev. Úllásjov lýsti fundinum síðar sem 'efnislegum, uppbyggilegum og afar opinskámum' og sagði að sendiherrar Bandaríkjanna hefðu lagt fram fjölda hugmynda um mögulegar leiðir til lausnar. Hvorki Vítkoff né Kushner lýstu niðurstöðum opinberlega eftir fundinn. Vítkoff þakkaði Pútín fyrir þriggja daga stöðvun árása á Kænugarð og Moskvu á meðan ferðalaginu stæði, og þakkaði einnig fyrir aðstoðina við að koma Robert Gilman, fyrrverandi bandarískum sjóliða, heim eftir að hafa verið í fangelsi í Rússlandi frá 2022. Þegar á miðnætti 5. september staðhæfði Pútín að Rússland hefði ekki ráðist á Kænugarð frá miðnætti, en sagði jafnframt að Rússland hefði 'aldrei samið við Úkraínu um víðtækara vopnahlé'. Bandaríska sendinefndin hélt í kjölfarið til Kænugarðar 6. september til að hitta Volódímir Selenskí – í fyrsta skipti sem sendiherrar Trump sækja úkraínsku höfuðborgina á forsetatíð hans. Aðfaranótt 5. september höfðu rússneskar árásir fallið á Kænugarðar- og Boryspil-flugvelli, sem Selenskí kallaði 'fyrirmyndarlegar' og taldi tengjast undirbúningi fyrir komu bandarísku sendinefndarinnar. Drónaslagur varð einnig á höfuðstöðvum öryggisþjónustunnar SBU í Kænugarði, og Selenskí skipaði forstjóra SBU að undirbúa gagnárás. Rússneskar árásir héldu áfram í Zaporízja-, Khmelnítskíj-, Zjýtomír- og Kharkív-héruðum. Tveir létust í Búka-héraði í Kænugarðar-svæðinu og 28 mannvirkjum varð fyrir skemmdum í fimm héruðum. Eftir að hafa talað við Vítkoff og Kushner síðdegis lýsti Selenskí Úkraínu tilbúna að halda sig frá loftárásum á Moskvu frá þeim tíma til loka sunnudags og mánudags, og sagðist vænta gagnstöðvunar af hálfu Moskvu gagnvart Kænugarð. Hann staðfesti einnig að diplómatískt dagskrá liðsins fyrir sunnudaginn í Kænugarði hefði verið samþykkt. Bloomberg sagði frá því að heimildarmenn nærri Kreml lýstu væntingum gagnvart heimsókninni 'afar lágar' og að Pútín vildi einungis ljúka stríðinu á eigin forsendum.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar lögðu áherslu á símtal Selenskís við Vítkoff og Kushner, einhliða tilboð Úkraínu um að sleppa árásum á Moskvu og væntingar um gagnstöðvun. Úkraínska herstjórnin lýsti því yfir að bardökum á víglínunni héldi áfram af því að vopnahlé geti ekki verið einhliða, og að Úkraína hefði boðið 96 klukkustunda vopnahlé 5.–8. september án árangurs. Fyrri heimsóknir Vítkoff og Kushner til Moskvu án Kænugarðar-ferðar voru kallaðar 'ósvífnislegar', og fyrsta Kænugarðar-ferð þeirra var kynnt sem löngu tímabær. Drónaárásin á SBU-höfuðstöðvarnar og árásirnar á flugvellina í Kænugarð og Boryspil voru kynntar sem dæmi um að Rússland gangi gegn anda tilkynningarinnar um stöðvun höfuðborgar-árása.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Alþjóðlegir miðlar beittu diplómatískri rammaskráningu: Vítkoff og Kushner í Moskvu hitta Pútín í Kreml, svo haldið til Kænugarðar í fyrsta sinn, með Trump sem kallar ferðina 'friðartillögu'. Pútín lýsti stöðunni 'ekki einfaldri' og Dmítríjev kallaði heimsóknina 'mikilvægan friðarboðskap', sem gefur tón af varlega játtri. Kreml-framlag (þriggja daga stöðvun árása á Kænugarð) var kynnt ásamt áframhaldandi kröfum Kreml um 'rótartengdar orsakir' og hámarks aflandskröfur. Bloomberg-heimildarmenn nærri Kreml sögðu væntingar 'afar lágar' og CNN mat að raunverulegur diplómatískur árangur væri ólíklegur, sem kastaði ferðinni í ljósi lágs ávöxtunar. Til hliðar var árás á Leipzig-flugvöll í Þýskalandi, sem Þjóðverjar kenna Rússlandi um.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir greinir á um hvenær þriggja daga stöðvun Pútíns á árásum á Kænugarð hefst: sumar segja miðnætti 5. september, aðrar miðnætti 5./6. september, og glugginn er ýmist sagður 5.–8. september eða að hefjast 6. september. Úkraínskir miðlar og herstjórnin settu 'silence regime' á víglínunni 5.–8. september fram sem einhliða úkraínska frumkvæði, en skrifstofa Selenskís véfengdi síðar tilvist þess skipunar gagnvart Suspilne. Tölur um fallna og særða aðfaranótt 4.–5. september eru einnig á reiki: ein rás nefnir fjóra látna og fimm særða í Dnípro-héraði, önnur tvo látna í Búka-héraði með 28 skemmdum mannvirkjum, og þriðja nefnir þrjá látna í Chuhúiv.
Baksvið
Úkraínska loftrýmið hefur verið lokað síðan Rússland hóf fulla innrás í febrúar 2022. Vítkoff og Kushner höfðu áður heimsótt Moskvu ítrekað án þess að fara til Kænugarðar, sem hann lýsti sem 'ósvífni'. Yfirmaður CIA, John Ratcliffe, hafði heimsótt Moskvu rúmri viku fyrr í fundi sem Trump kallaði 'hálfrútínulegan'. Úkraína hafði boðið 96 klukkustunda vopnahlé 5.–8. september, sem Kreml virtist í fyrstu hunsa áður en Pútín samþykkti þriggja daga vopnahlé takmarkað við höfuðborgirnar.