Rússland endurófur díselútflutning til Tyrklands og Brasilíu eftir að Bandaríkin opnuðu leiðina
Rússland hóf aftur útflutning á díseleldsneyti til Tyrklands og Brasilíu eftir að landið aflétti útflutningsbanninu, en afnám var mögulegt vegna tímabundinnar leyfisveitingar bandaríska fjármálaráðuneytisins í kjölfar símtals Donalds Trump og Vladímírs Pútíns. Tveir tankar lögðu af stað frá rússnesku höfninni Primorsk í miðjum október og stefndu til Tyrklands og Brasilíu. Volódímír Zelenskíj gagnrýndi ákvörðun Bandaríkjanna harðlega og kallaði hana veikleika.
Helstu atriði
- 9. október gaf bandaríska fjármálaráðuneytið út tímabundið almennt leyfi til apríl 2027 sem heimilar sölu rússnesks dísileldsneytis á heimsmarkað.
- 17. október stöðvaði Trump beitingu tolla og þvingunarviðurlaga gegn kaupendum rússneskra orkuvara samkvæmt lögum Lindsey Graham.
- Tankarinn Dolunay lagði af stað frá Primorsk 14. október með dísilfarm og stefndi til Alanya í Tyrklandi.
- Tankarinn Leruo lagði af stað frá Primorsk 16. október og stefndi til Manaus í Brasilíu.
- Rússneski varastjórarráðherrann Alexander Novák tilkynnti að Rússland aflétti takmörkunum á dísilútflutningi strax.
- Tyrkland tók á móti um 34% rússneskra dísilútflutnings á þessu ári, eða um 95.000 tunnum á dag, og Brasilía um 24%, eða um 66.000 tunnum á dag.
- Zelenskíj kallaði ákvörðun Bandaríkjanna veika og sagði að slökun á þvingunaraðgerðum ýtti Pútín að halda stríðinu áfram.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Rússland er næststærsti dísilútflytjandi heims og endurófur flæðisins hefur áhrif á framboð og verð eldsneytis á heimsvísu. Tímabundið leyfi Bandaríkjanna til apríl 2027 markar umtalsverða slökun á þrýstingi gegn Rússlandi í orkumálum, og leiðir sýnilega til nýrra viðskipta eins og tvær tankferjur frá Primorsk sanna. Opin gagnrýni Zelenskíjs á ákvörðunina sýnir spennu milli Úkraínu og helsta stuðningsríkis hennar varðandi afstöðu til rússneskrar orku.
Hvað gerðist
Eftir símtal milli Donalds Trump Bandaríkjaforseta og Vladímírs Pútíns þann 9. október gaf bandaríska fjármálaráðuneytið út tímabundið leyfi til apríl 2027 sem heimilar flutning rússnesks dísileldsneytis á heimsmarkað. Sama dag tilkynnti rússneski varastjórarráðherrann Alexander Novák að Rússland aflétti þegar í stað takmörkunum á dísilútflutningi sem komið var á vegna skorts á innanlandsmarkaði eftir úkraínskar árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar. Trump tilkynnti einnig að Rússland myndi strax setja 300.000 tonn af dísileldsneyti á heimsmarkað og auka útflutningsmagn til muna, og sagði að markmiðið væri að stöðuga eldsneytisverð í heiminum. Þann 14. október lagði tankarinn Dolunay af stað frá Primorsk í Rússlandi með dísilfarm og stefndi til Alanya í Tyrklandi, og tveimur dögum síðar lagði tankarinn Leruo af stað frá sömu höfn og stefndi til Manaus í Brasilíu. Þann 17. október stöðvaði Trump beitingu tolla og þvingunarviðurlaga gegn kaupendum rússneskra orkuvara sem kveðið var á um í lögum Lindsey Graham. Volódímír Zelenskíj Úkraínuforseti gagnrýndi bandarísku ákvörðunina harðlega og kallaði hana veika, og sagði að slökun á þvingunum styrkti Pútín til að halda stríðinu áfram.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar sem fjölluðu um málið settu það í samhengi við ákvörðun Bandaríkjanna um að veita OFAC-leyfið og stöðva þvingunarviðurlög gegn kaupendum rússneskra orkuvara, fremur en að fjalla um það sem hversdagslegt rússneskt viðskiptamál. Þau draga fram gagnrýni Zelenskíjs á ákvörðunina sem veikleika og viðvörun um að slökun á þvingunum ýti Pútín til að halda stríðinu áfram, og tengja endurófur dísilútflutningsins við árásir Úkraínu á rússneskar olíuhreinsistöðvar sem höfðu leitt til útflutningsbannsins. Stöðvun Trump á þvingunum samkvæmt lögum Lindsey Graham er sett fram sem pólitískt umtalsverð ráðstöfun, ekki tæknileg lagfæring.
Baksvið
Rússland hafði þegar byrjað að skera dísilútflutning í sumar og innleiddi síðan algjört útflutningsbann vegna innanlandsskorts sem rekja má til úkraínskra árása á rússneskar olíuhreinsistöðvar. Rússneska ríkisstjórnin framlengdi 30. september útflutningsbann á dísil- og skipaeldsneyti fyrir framleiðendur til loka október, jafnvel undirbúningur fyrir afnám þess stóð yfir. Þvingunarviðurlög Vesturlanda í kjölfar innrásar Rússlands í Úkraínu hafa umbreytt rússneskum olíuútflutningsleiðum, og Tyrkland og Brasilía hafa verið stærstu kaupendur rússnesks dísils frá 2023. Bandaríkin eru sjálf yfirleitt stærsti dísilútflytjandi heims, sem þýðir að nýja OFAC-leyfið opnar dyr fyrir rússneskt eldsneyti til að keppa á bandarískum markaði.