SBÚ handtók tvo í Odesa fyrir að lögmæta stolið úkraínskt hveiti

SBÚ handtók tvo starfsmenn í Odesa fyrir að aðstoða Rússland við að lögmæta stolið úkraínskt korn

Öryggisþjónusta Úkraínu (SBÚ) handtók í Odesa tvo yfirmenn erlends vottunarfyrirtækis í landbúnaði, sem grunaðir eru um að hafa hjálpað Rússlandi að lögmæta nær 8.000 tonn af úkraínsku hveiti sem stolið var úr hernumdu Mariúpol. Hveitið, metið á yfir 60 milljónir hryvnja, var flutt á skipinu „Alfa M“ til rússneska hafnarinnar Temrjuk þar sem uppruni þess var staðfalskaður og síðan selt áfram til lands í Mið-Austurlöndum. Báðum var tilkynnt um grun um að hafa aðstoðað árásarþjóð og dómstóllinn ákvað gæsluvarðhald.

Helstu atriði

SBÚ handtók í Odesa tvo yfirmenn erlends vottunarfyrirtækis og yfirvaktstofu þess fyrir að aðstoða Rússland við lögmætingu stolins hveitis.
Málið varðar 7.857 tonn af úkraínsku hveiti að verðmæti yfir 60 milljónir hryvnja, sem stolið var úr Mariúpol.
Árið 2024 var hveitið farmið á þriggja refsivelta skipið „Alfa M“ í Mariúpolhöfn og flutt til hafnarinnar í Temrjuk í Krasnodar-héraði þar sem skjölar voru staðfalskaðir.
Ákæruvaldið grunar að hveitið hafi verið sent til Tyrklands og rannsakar hvort það hafi endað í ESB-löndum eða aftur efninu innan Úkraínu.
Við húsleitir voru haldlagðar tölvur, farsímar, skjöl og fölsuð rannsóknarniðurstöður.
Báðum var tilkynnt um grun samkvæmt 2. mgr. 28. gr. og 1. mgr. 111-2 gr. hegningarlaga Úkraínu – að hafa aðstoðað árásarþjóð í fyrirfram sammældri hópaðgerð.
Dómstóllinn ákvað gæsluvarðhald; sektarupphæð getur fylgt og refsing getur orðið allt að 12 ár með eignamissi.

Hvers vegna þetta skiptir máli

Málið varpar síð ljósi á þá aðferð sem Rússland er grunað um að nota til að lögmæta stolinn landbúnað úr hernumdu svætti: staðfalskaðar vottanir og flutningur um refsivelt skip til þriðju landa. Þaður sýnir einnig hlutverk einkaaðila, í þessu tilviki vottunarfyrirtækis í Odesa, við að gera slíka lögmætingu mögulega. Ákærurnar bera allt að 12 ára fangelsisvist með eignamissi, sem undirstrikar hvernig Úkraína reynir að elta uppi samvinnu vegna hernámsins. Skipið „Alfa M“ er undir refsiaðgerðum og fölsuð upprunaskjöl vekja spurningar um framfylgd þvingana og útflutningsstýringar.

Hvað gerðist

Í Odesa handtók Öryggisþjónusta Úkraínu (SBÚ) tvo starfsmenn erlends fyrirtækis sem sérhæfir sig í vottun landbúnaðarafurða: forstöðumann odesafurkvölu og yfirvaktstofukonu. Þeim er gefið að sök að hafa hjálpað Rússlandi að lögmæta 7.857 tonn af úkraínsku hveiti að verðmæti yfir 60 milljónir hryvnja. Samkvæmt rannsókninni var hveitið árið 2024 fermt á skipinu „Alfa M“, sem er undir alþjóðlegum refsiaðgerðum, í Mariúpolhöfn á hernumdu svæði. Þaðan var það flutt yfir Azútiams Landsins til rússnesku hafnarinnar Temrjuk í Krasnodar-héraði, þar sem útbúnar voru staðfalskaðar skjölir um að hveitið væri af rússneskum uppruna. Vörslan var síðan send til lands í Mið-Austurlöndum til sölu í gegnum staðbundinn útflytjanda. SBÚ forasán, að rússneskir aðilar hafi snúið sér til forstöðumannsins og vaktstofukonunnar, sem vitað var um uppruna vörunnar, og fengið þá til að útbúa falsað rannsóknarniðurstöðu um rússneskan uppruna. Við húsleitir á heimilum þeirra og í skrifstofu fyrirtækisins lögðu lögregla og SBÚ hald á tölvum, farsímum, skjölum og fölsuðum rannsóknarniðurstöðum. Báðum var formlega tilkynnt um grun samkvæmt 2. mgr. 28. gr. og 1. mgr. 111-2 gr. hegningarlaga Úkraínu fyrir að aðstoða árásarþjóð í fyrirfram sammældri hópaðgerð, og dómstóllinn ákvað að þau sætu gæsluvarðhaldi. Ef sakfellt verður geta þau átt yfir höfði sér allt að 12 ára fangelsi og eignamissi.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Heimildir greinir á um endanasta vöru hveitisins. SBÚ lýsir því sem „land í Mið-Austurlöndum“ selt í gegnum staðbundinn útflytjanda, en samkvæmt einni heimild kemur fram að ákæruvaldið telji að hveitið hafi verið sent til Tyrklands, og rannsakar hvorti það hafi endað í ESB-löndum eða jafnvel innan Úkraínu. Einnig greinir heimildir á um hvort dómstóllinn hafi einungis ákveðið gæsluvarðhald eða hvortíð möguleiki á tryggingarfjármuni hafi einnig verið nefndur.

Baksvið

Hveitið kom úr höfninni í Mariúpol, sem er hernuminn, og var flutt yfir Azútiams til rússnesku hafnarinnar Temrjuk í Krasnodar-héraði, þar sem uppruni þess var staðfalskaður fyrir útflutning. Skipið „Alfa M“ sem notað var í aðgerðinni er þriggja refsiaðgerðum. Ákæran, samkvæmt hegningarlögum Úkraínu, er að hafa aðstoðað árásarþjóð í fyrirfram sammældri hópaðgerð.