Zelenskí: Rússland slegið 76 sinnum á orkumannvirki síðan „orkuvopnahlé“ var tilkynnt
Forseti Úkraínu Volodímyr Selenskí sagði að frá því að Donald Trump Bandaríkjaforseta tilkynnti „orkuvopnahlé“ 11. október hafi Rússland slegið markvisst á orku- og olíu-/gasmannvirki Úkraínu 76 sinnum. Á sama tíma lýsti hann því að Rússar hefðu yfir vikuna skotið nær 2.700 árásardrónum, 1.700 flugsprengjum og 66 eldflaugum (flestar stýriflaugar) á Úkraínu. Yfir nóttina 17.–18. október særðu Rússar undirstöðvar í Víynnt-, Zjitómír-, Khmelnytskyj- og Ódesu-sýslum, tugþúsundir fjölskyldna voru án rafmagns, og í árásum á íbúðarhús í Úkraínu létust tveir og 12 særðust, þar af tvö börn. Selenskí sagði að markmið Rússa sé að valda rafmagnsleysi í landinu og hvatti Bandaríkin til að þrýsta á Moskvu.
Helstu atriði
- 11. október tilkynnti Donald Trump um „orkuvopnahlé“; Rússland hefur síðan slegið 76 sinnum á orku- og olíu-/gasinnviði Úkraínu, að sögn Selenska.
- Yfir vikuna sendi Rússland nær 2.700 árásardróna, 1.700 flugsprengjur og 66 eldflaugar (flestar stýriflaugar) gegn Úkraínu.
- Yfir nóttina 17.–18. október voru undirstöðvar slegnar í Víynnt-, Zjitómír-, Khmelnytskyj- og Ódesu-sýslum; tugþúsundir fjölskyldna urðu rafmagnslausar.
- Í árásum á íbúðarhús í Úkraínu létust tveir og 12 særðust, þar af tvö börn; 27 ára kona lést í Zaporízja.
- Að morgni 18. október varð sprengjaárás á landbúnaðarfyrirtæki í Manevytsjí í Volýn-sýslu; engin slys.
- Selenskí sagði að Rússar reyni að framkalla rafmagnsleysi í landinu og hvatti Bandaríkin til að þrýsta á Moskvu.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Málið sýnir að „orkuvopnahléið“ sem Trump tilkynnti 11. október hefur ekki haldist í framkvæmd. Vikuleg tölfræði — nær 2.700 árásardrónar, 1.700 flugsprengjur og 66 eldflaugar — undirstrikar það þunga eldvirki sem beint er gegn Úkraínu. Tugþúsundir fjölskyldna eru án rafmagns og borgaralegir skaðar eru staðfestir. Selenskí nýtti tölfræðina til að krefjast þess að Washington beiti þrýstingi á Moskvu, á sama tíma og Úkraína er sjálft undir bandarískum þrýstingi til að hætta árásum á rússneska olíuhreinsistöðva.
Hvað gerðist
Bandaríkjaforseti Donald Trump tilkynnti 11. október um „orkuvopnahlé“ milli Úkraínu og Rússlands, en Moskva staðfesti ekki tilkynninguna og sagði 14. október að engar konkrétar upplýsingar hefðu borist. Forseti Úkraínu Volodímyr Selenskí sagði í tilkynningu á samfélagsmiðlum þann 18. október að Rússland hefði slegið markvisst á orku- og olíu-/gasinnviði Úkraínu 76 sinnum frá þeirri tilkynningu. Yfir vikuna hafi Rússar einnig sent nær 2.700 árásardróna, 1.700 flugsprengjur og 66 eldflaugar (flestar stýriflaugar) gegn landinu. Yfir nóttina 17.–18. október særðu rússneskar hersveitir undirstöðvar í Víynnt-, Zjitómír-, Khmelnytskyj- og Ódesu-sýslum, sem leiddi til rafmagnsleysis hjá tugþúsundum fjölskyldna. Að auki voru íbúðarhús slegin í Úkraínu og í þeim árásum létust tveir og 12 særðust, þar af tvö börn; 27 ára kona lést í Zaporízja og í Poltava lét eitt manneskja af og fjórir slösuðust. Að morgni 18. október varð sprengjaárás á landbúnaðarfyrirtæki í Manevytsjí í Volýn-sýslu, sem olli eldsvoða í vörugeymslu og framleiðsluhúsnæði en engin slys urðu. Selenskí sagði að markmið Rússa sé að valda rafmagnsleysi í landinu og hvatti Bandaríkin til að þrýsta á Rússland.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir greinir á um tjón í Poltava eftir næturárásirnar: flestar úkraínskar fréttir segja einn látinn og fjóra slasaða, en ein útgáfa nefnir tvo slasaða og önnur lýsir fjórum skemmdum einkahúsum með einum látnum og tveimur slösuðum. Upplýsingar greinir einnig á um eðli árásarinnar í Volýn-sýslu — flestar lýsa henni sem árás á landbúnaðarfyrirtæki, en aðrar lýsa iðnaðarfyrirtæki í Manevytsjí. Að auki er ekki fullt samræmi um dagsetningu næturárásanna: flestir atriði staðsetja þær 17.–18. október en sumir eingöngu 17. október.
Baksvið
Trump tilkynnti 11. október um „orkuvopnahlé“ sem tók gildi samstundis að sögn hans, en Moskva staðfesti það ekki. Úkraína ákvað að beðið yrði með árásir á rússneskar olíuhreinsistöðvar sem góðviljaður gestur þar til 15. október, þegar Selenskí tilkynnti að árásum yrði haldið áfram. Financial Times skýrði frá því, með vísan til upplýstra evrópskra embættismanna, að stjórn Trump krefðist þess að Úkraína hætti árásum á rússneskar olíuhreinsistöðvar og ógnaði því að stöðva vopnakaup og njósnasamvinnu. Aðfaranótt 14. október takmarkaði SpaceX starfsemi Starshield-enda (herútgáfa Starlink) í Úkraínu; Hvíta húsið kallaði takmörkunina „tæknileg bilun“, en Selenskí sagði hún hafi kostað Úkraínu getuna til að skota niður dísilknúnum „Shahed“-drónum. Fyrr í sama mánuði, 12. október, voru sex orkumannvirki slegin á einum degi, og aðfaranótt 14. október voru allir þrír hitaveituver Reykjavík-svæðisins slegnir. 9. október tilkynnti Trump um „afar árangursríkt“ símasamband við Vladímír Pútín og samkomulag um afhendingu þúsunda tonna af dísileldsneyti frá Rússlandi. Forsætisráðherra Bretlands, Keir Starmer, kallaði eftir því að Rússlandi yrði kennt um hrun orkuvopnahlésins.