Úkraína með 16 milljarða rúmmetra af gasi í forðageymslum fyrir veturinn
Úkraína hefur fyllt neðanjarðar gassgeymslur sínar upp í 16 milljarða rúmmetra fyrir komandi vetur, sem er mesti forði síðan 2020. Forstjóri Naftogaz, Serhíj Fedorenko, segir að Rússland hafi samið árásum á fyrirtækið oftar en 400 sinnum á þessu ári, sem er tvöfalt meiri tíðni en allt árið 2025. Upphitunartímabilið gæti orðið eitt hið erfiðasta frá upphafi fulls innrásarstríðs.
Helstu atriði
- Neðanjarðar gassgeymslur Úkraínu innihalda 16 milljarða rúmmetra af gasi – mesti forði síðan 2020.
- Ríkisstjórnin telur að minnst 13,2 milljarðar rúmmetra þurfi til að komast yfir veturinn.
- Rússland hefur samið Naftogaz yfir 400 sinnum frá áramótum – tvöfalt oftar en allt árið 2025.
- Úkraína hefur ekki keypt rússneskt gas beint síðan 2015 og flytur gas aðallega inn frá Póllandi, Slóvakíu og Ungverjalandi.
- Fyrir þennan vetur hefur Naftogaz byrjað innkaup fyrr og þegar samið um meira en 1 milljarð rúmmetra; fjórðungur er fljótandi jarðgas (LNG).
- Úkraína hefur stærstu neðanjarðar gassgeymslur Evrópu, alls um 30 milljarðar rúmmetra, og hefur boðið ESB um þriðjung þeirra.
- Iðnaðarframleiðsla féll um 6,1% milli ára í ágúst og málmframleiðsla um 48,6% eftir að Rússland stöðvaði stærstu málmverksmiðjur landsins.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Gasforði yfir 13,2 milljarða rúmmetra þröskuldi ríkisstjórnarinnar gefur Úkraínu sterkara viðnám fyrir vetur sem búist er við að verði einn sá erfiðasti frá upphafi fulls innrásarstríðs. Á sama tíma hefur Rússland tvöfaldað árásir á Naftogaz miðað við allt 2025, og stjórnvöld hafa flýtt innkaupum og samið um yfir 1 milljarð rúmmetra – þar af fjórðungur LNG – til að bregðast við mögulegum skorti. Úkraína býður ESB einn þriðja hluta af stærstu neðanjarðar gassgeymslum Evrópu, í ljósi þess að ESB-forráð eru í lægsta stöðu síðan 2011. Á sama tíma hefur fallandi iðnaðarframleiðsla, einkum 48,6% samdráttur í málmframleiðslu, sýnt víðtækari efnahagslegar afleiðingar árása á orkuinnviði.
Hvað gerðist
Úkraína hefur fyllt neðanjarðar gassgeymslur sínar í 16 milljarða rúmmetra fyrir veturinn, sem er mesti forði síðan 2020. Fyrir hefur Serhíj Fedorenko, starfandi forstjóri Naftogaz, upplýst Reuters að Rússland hafi samið árásum á fyrirtækið oftar en 400 sinnum frá áramótum – tvöfalt oftar en allt árið 2025. Árásir hafa beinst að framleiðslu-, vinnslu- og flutningsmannvirkjum Naftogaz auk hitaveitna í framherstu svæðum. Fyrra upphitunartímabil hófst með forða undir 14 milljarða rúmmetra, og eftir harða frost og árásir á geymslur varð Naftogaz að flytja inn met 7,8 milljarða rúmmetra yfir árið 2025 og fyrsta ársfjórðung 2026. Fyrir þennan vetur hóf fyrirtækið innkaup fyrr og hefur þegar samið um meira en 1 milljarð rúmmetra, þar af fjórðungur LNG, og gas er flutt inn aðallega frá Póllandi, Slóvakíu og Ungverjalandi. Ríkisstjórnin hefur sagt að minnst 13,2 milljarðar rúmmetra þurfi til að komast yfir veturinn.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar leggja áherslu á að forðinn sé yfir þröskuldi ríkisstjórnarinnar og að undirbúningur sé virkur. Þeir vitna í Naftogaz um fjölda rússneskra árása og rádstafanir til að verja geymslur, auk þess að draga fram að innkaup hófust fyrr en í fyrra og að fjórðungur samninga er LNG. Framsetningin leggur áherslu á skipulagðan viðbúnað fremur en krísu.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Grein Reuters, sem úkraínskir miðlar endursegja, setur forðann í samhengi við stríðið og bendir á að komandi upphitunartímabil kunni að verða hið erfiðasta í nærri fimm ár vegna árása á orkuinnviði. Alþjóðlega sjónarhornið dregur fram evrópska vídd málsins: boð Úkraínu um að ESB geti nýtt þriðjung af geymslugetu hennar, vörn gassgeymsla á meira en einn kílómetra dýpi, og samhengi við lága ESB-forráða sem eru í lægsta stöðu síðan 2011.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki alveg samhljóða um nákvæma orðalag Fedorenkos um verndarráðstafanir: önnur segir „Við erum að styrkja vörn og grafa okkur inn“, en hin segir aðeins „Við erum að styrkja vörn“.
Baksvið
Úkraína hefur stærstu neðanjarðar gassgeymslur Evrópu, alls um 30 milljarðar rúmmetra, og gasið er geymt á meira en eins kílómetra dýpi sem Naftogaz segir vernda það fyrir árásum. Landið hefur ekki keypt rússneskt gas beint síðan 2015 og flytur það aðallega inn frá Póllandi, Slóvakíu og Ungverjalandi. Á síðasta vetri varð Naftogaz að flytja inn met 7,8 milljarða rúmmetra eftir harða frost og árásir á geymslur. ESB-ríki fara inn í veturinn með forða undir 70% af getu, í lægsta stöðu síðan 2011, og mögulegur vetrarhalli gæti náð 14 milljarða rúmmetra. Fedorenko áætlar að gasneysla Úkraínu verði um 20 milljarðar rúmmetra árið 2026 og um 21 milljarður 2025, en varaði við að spár í stríði séu erfiðar.