Úkraína flytur út rafmagn til ESB á meðan innlendum notendum er lokað frá rafmagni
Þann 9. október voru neyðarrafmagnsrof sett á í nokkrum héruðum Úkraínu vegna erfiðleika í orkukerfinu eftir endurteknar rússneskar árásir. Þrátt fyrir að raforkuframleiðsla í landinu sé meiri en neysla og rafmagn sé flutt út til Evrópusambandsins, getur Orkuflutningsfyrirtækið (Укренерго) ekki flutt orku frá vestri til austurs vegna skemmra flutningslína. Orkusérfræðingar gagnrýna þá stefnu að flytja út rafmagn á sama tíma og heimamenn verði fyrir rofum.
Helstu atriði
- Úkraína flytur út rafmagn til Evrópusambandsins.
- Framleiðsla rafmagns í Úkraínu er meiri en neysla — umframframleiðsla er til staðar.
- Skemmdar flutningslínur koma í veg fyrir að rafmagn sé flutt frá vestri til austurs.
- Í sumum héruðum vara langvarandi rafmagnsrof og samgöngutakmarkanir.
- Orkusérfræðingurinn Jurij Koroltsjuk segir að Úkraína flytji út rafmagn á sama tíma og hún aftengi eigin neytendur vegna kerfishruns af völdum árása.
- Orkusérfræðingurinn Gennadij Rjabtsjev segir að rafmagnsskortur sé ekki til staðar, en Укренерго þurfi að takmarka framleiðslu vegna þess að dreifing milli neytenda sé ekki möguleg.
- Fyrirtækið DTEK rekur neyðarrof í Kænaborg og nágrenni til skemmda á búnaði og háspennulínum eftir rússneskar árásir.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Staðan sýnir skýrt þá mótsögn að Úkraína flytur út rafmagn á sama tíma og íbúar standa frammi fyrir rafmagnsleysi, og kallar á umræðu um forgangsröðun í orkustefnu. Hún varpar ljósi á veikleika raforkukerfisins: þrátt fyrir umframframleiðslu kemur skemmd flutningsinnviða í veg fyrir að orku sé dreift um landið. Atvikið sýnir einnig hvernig rússneskar árásir halda áfram að hafa bein áhrif á daglegt líf, þar með talið á samgöngur.
Hvað gerðist
Að morgni 9. október tilkynnti Укренерго — flutningsfyrirtæki raforku í Úkraínu — að neyðarrafmagnsrof hefðu verið sett á í nokkrum héruðum vegna erfiðrar stöðu í orkukerfinu í kjölfar endurtekinna rússneskra árása. Fyrirfram auglýst rofáætlun í þeim héruðum sem neyðarrof tóku gildi í var felld úr gildi. Samkvæmt Укренерго verða neyðarrof aflétt þegar ástandið í orkukerfinu stöðgist, en stofnunin varaði við því að staðan gæti breyst og hvatti neytendur til að fylgjast með tilkynningum frá héraðsorkufyrirtækjum sínum (oblenergo). Stofnunin hvatti einnig til þess að rafmagn væri notað sparlega á meðan það væri til staðar. Í sumum héruðum beittu yfirvöld einnig samgöngutakmörkunum. DTEK, eitt stærsta orkufyrirtæki landsins, hafði áður útskýrt neyðarrafmagnsrof í Kænaborg og nágrenni með skemmdum á orkubúnaði og háspennulínum eftir rússneskar árásir.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir miðlar draga fram mótsögnina á milli raforkuútflutnings og innlendra rafmagnsrofa og leggja áherslu á að skemmdir á flutningslínum vegna rússneskra árása séu meginskýringin á því að ekki sé unnt að koma orkunni til neytenda. Fagfólk í orkumálum, eins og orkusérfræðingarnir Jurij Koroltsjuk og Gennadij Rjabtsjev, gagnrýna röksemdirnar á bak við að flytja út rafmagn á sama tíma og heimamenn verði fyrir takmörkunum.
Baksvið
Úkraínsk rafmagn er talin ódýrari en rafmagn í nágrannalöndunum, sem gefur því markaðslegt forskot fyrir útflutning. Nágrannaríkin Rúmenía og Ungverjaland hafa átt við vandamál að stríða í kjarnorkuverum sínum vegna lágrar vatnsstöðu í Dónár, sem hefur áhrif á kælingu.