Hæstu spillingardómstóllinn samþykkir sátt við fyrrverandi ráðgjafa forsetaembættisins í máli vegna svikja hjá Ukrzaliznytsia
Hæstu spillingardómstóllinn í Úkraínu (ВАКС) samþykkir sátt við Artem Shylo, fyrrverandi ráðgjafa forsetaembættisins, í máli er varðar svik á fjármunum Ukrzaliznytsia í kaupum á rafmagnsspenum á verðlagið uppblásnu verði. Shylo var dæmdur í átta ára fangelsi, en látinn afplána refsinguna með þriggja ára reynslulausn, og honum gert að greiða 204 milljónir hrivnja sekt og sæta sérstakri upptöku eigna.
Helstu atriði
- ВАКС samþykkir sátt við Artem Shylo 13. október í máli um svik á fjármunum Ukrzaliznytsia.
- Shylo var dæmdur í átta ára fangelsi en sleppt undan því að afplána með þriggja ára reynslulausn (ст. 75 hegningarlaga).
- Sekt 204 milljónir hrivnja, greiðist í fjórum ársfjórðungslegum hlutum (51 milljón hrivnja á hverjum ársfjórðungi) á einu ári.
- Sérstök upptaka 325,7 milljóna hrivnja í reiðufé og þriggja íbúða í Kýiv (183,5 m² og tvær 102,3 m²).
- Bann í þrjú ár við að gegna stöðum með stjórnunar- eða fjármálavald í hernaðarformi og löggæslustofnunum.
- Mál tengist „bakvinnslu“ sem frá júní til desember 2022 stýrði vali á forákveðnum birgi rafspenna sem seldi Ukrzaliznytsia spenna á nærri tvöfalt verði gegnum skelfyrirtæki í Búlgaríu.
- Þriðja samkomulag í þessum þætti málsins; tveir aðrir (fasteingasali Oleksandr Liskovatsky og starfsmaður SBU Oleksandr Kovaluk) hafa þegar gert sátt, og fjórði meðskipuleggjandi, Kostiantyn Melnyk, vill einnig gera sátt.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Ákærði er fyrrverandi ráðgjafi innan forsetaembættisins, sem gerir málið pólitískt viðkvæmt fyrir stjórn Zelensky. Áætlað var að svikamynstrið hafi afritað nærri 95 milljónum hrivnja frá Ukrzaliznytsia, ríkisrekstri járnbrauta sem starfar við stríðsaðstæður. Upptaka rúmlega 325 milljóna hrivnja og þriggja íbúða í Kýiv er ein af stærstri eignaupptökum í spillingarmáli í Úkraínu. Samkomulagið krefst samvinnu við rannsóknaraðila og framlags til góðgerðasamtaka sem styðja úkraínska herinn, og er hluti af áframhaldandi átaki gegn spillingu.
Hvað gerðist
Hæstu spillingardómstóllinn (ВАКС) samþykkti 13. október sátt við Artem Shylo, fyrrverandi ráðgjafa forsetaembættisins. Shylo var sakfelldur samkvæmt 3. mgr. 27. gr., 5. mgr. 191. gr. og 3. mgr. 209. gr. hegningarlaga Úkraínu fyrir skipulagningu á eignaupptöku í sérlega stórum stíl og hvíldingu á afla brota. Dómstóllinn dæmdi hann í átta ára fangelsi, en slepptu honum við að afplána með þriggja ára reynslulausn skv. 75. gr. hegningarlaga, auk þriggja ára banns við stjórnunar- og fjármálastöðum í hernaðar- og löggæslustofnunum. Undir sáttinni skal Shylo greiða 204 milljónir hrivnja sekt, í fjórum hlutum 51 milljón hrivnja á hverjum ársfjórðungi, auk 60 milljóna hrivnja í skaðabætur og 80 milljónir hrivnja til góðgerðasamtakanna „Повернись живим“ („Komdu aftur lifandi“), og veita ákærandi vitnisburð gegn öðrum aðilum. Dómstóllinn lagði sérstaka upptöku á 325,7 milljónir hrivnja í reiðufé og þrjár íbúðir: eina 183,5 m² og tvær 102,3 m². Ákveðið var að afléta frystingu á einkabíl Shylo, Mercedes-Benz. Mál tengist skipulögðu „bakvinnslu“-mynstri sem stýrði vali á forákveðnum birgi rafmagnsspenna fyrir Ukrzaliznytsia í stríðskaupum 2022; sá birgi keypti spenna frá framleiðanda í Úsbekistan gegnum skelfyrirtæki í Búlgaríu og endurseldi Ukrzaliznytsia á nærri tvöfalt verði. Þetta er þriðja sáttin í þessum þætti málsins, á eftir fasteingasala Oleksandr Liskovatsky og SBU-starfsmanninum Oleksandr Kovaluk; fjórri sonuður, Kostiantyn Melnyk, hefur lýst vilja til að gera sátt en hún hefur ekki verið samþykkt.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki sammála um endanlega fjárhæð tjóns Ukrzaliznytsia vegna spennsviðskiptanna: sumar tilgreina 94,7 milljónir hrivnja, aðrar 94,8 milljónir, enn aðrar „nærri 95 milljónir“ og skýrsla NABU/SAP frá 10. mars 2025 nefndi „næstum 100 milljónir“. Einnig er upptökufjárhæðin mismunandi: flestar heimildir gefa 325,7 milljónir hrivnja, en Бабель gefur 325,78 milljónir.
Baksvið
Mál tekur til atvika 2021–2022, þegar skipulögð hópur átti að hafa haft áhrif á starfsmenn Ukrzaliznytsia til að velja fyrirfram ákveðinn birgi rafmagnsspenna á verðlagið uppblásnu verði. Vinningshafinn á að hafa verið stýrt af ríkisborgara Hvíta-Rússlands með tengsl við Rússland, og endurseldi spenna sem fengnir voru frá framleiðanda í Úsbekistan gegnum skelfyrirtæki í Búlgaríu á nærri tvöfalt upphaflegu verði. NABU og SAP tilkynntu 2. apríl 2024 um uppljóstrun hópsins; Shylo var handtekinn 4. apríl 2024 og laus eftir að 30 milljónir hrivnja tryggingar voru greiddar innan nokkurra klukkustunda. Shylo hafði áður starfað í SBU frá 2012, varð óformlegur ráðgjafi forsetaembættisins eftir að hann yfirgaf SBU 2021, og er í rannsóknarblaðamennsku sagður náinn varaforsetahöfu. forsetaembættisins, Oleh Tatarov. Tveir aðrir grunaðir — fasteingasali Oleksandr Liskovatsky og SBU-starfsmaður Oleksandr Kovaluk — höfðu þegar gert sátt í sama þætti, og fjórði meðskipuleggjandi, Kostiantyn Melnyk, hefur lýst vilja til sáttar en hún hefur ekki verið samþykkt.