Yfirmaður bresku MI5 kallar Rússland „agressora nr. 1“

Hvers vegna þetta skiptir máli

Þetta er hæsta opinbera mat MI5 á ógnum gegn Bretlandi á árinu og staðsetur Rússland sem helsta ríkisagressor. McCallum tengdi umfangsmikla rússneska blandaða stríðsárás gegn Evrópulöndum við takmarkaða og dýrkeypta framgöngu Rússlands í Úkraínu, sem setur þróun stríðsins í beint samhengi við öryggisástand Vestur-Evrópu. Auk þess staðsetti hann grun um árás gegn RAF Fairford innan víðara mynsturs íranskra aðgerða á breskri jörð og kynnti gervigreind sem nýtt vígsvæði, þar á meðal möguleika á lífvopnaþróun.

Hvað gerðist

Ken McCallum, yfirmaður bresku öryggisþjónustunnar MI5, flutti árlega hótusöng sína 13. október. Þar lýsti hann Rússlandi sem „agressora nr. 1“ fyrir Bretland og sagði að ríkisógnir hafi fjórfaldast á síðasta áratug, og að MI5 beiti nú meiri fjármunum gegn ríkisógnum en á kaldastríðsárum.

McCallum sagði Rússland auka blandaða stríðsárás – njósnir, netárásir, sprengjuhótanir og aðrar aðferðir – gegn löndum sem styðja Úkraínu, og sagði framgöngu Rússlands í Úkraínu „lítil og skelfilega dýrkeypta". Hann styðti mat annarra evrópskra öryggisþjónusta sem sagði að rússneskar aðferðir „séu næstum hefðbundin átök". Sem dæmi nefndi hann tilraun til drónaárásar á flutningaflugvél í þýskum flugvelli og netárás á pólska orkuinnviði.

McCallum sagði einnig að Íran hafi fært markmið sín yfir í erfiðari viðfangsefni, þar á meðal herstöðvar, og að írenskar aðgerðir á Bretlandi síðastliðið ár hafi leitt til yfir 50 handtaka. Hann tengdi grun um árás gegn RAF Fairford við þetta mynstur og sagði atburðinn ekki einstakan. Að auki varaði hann við notkun gervigreindar af hryðjuverkamönnum og sagði áhyggjuefni sitt helst vera möguleikann á að öfgamenn noti gervigreind til að þróa lífvopn eða nýja sjúkdómsvalda. MI5 hefur stofnað sérstaka deild til að meta áhættu tengda gervigreind.

Daginn áður, 12. október, sagði forsætisráðherra Bretlands, Andy Burnham, að grunur um árás gegn RAF Fairford hafi líklega verið samræmdur frá Íran og næstum örugglega stýrt af IRGC. Fimm menn sem handteknir voru voru látnir lausir gegn lögregluábyrgð án kæru, og tveir aðrir, þar á meðal tvöfaldur breskur-íranskur ríkisborgari, voru einnig látnir lausir. Rannsóknarmenn fundu bensín í vögnum sem voru kyrrsettir en fundu ekki nothæf sprengiefni.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir miðlar sem fjölluðu um málið – Evropska Pravda, NV og Babel – leggja áherslu á yfirlýsingu McCallum um að Rússland sé „agressora nr. 1“ og á aukna rússneska blandaða stríðsárás. Þau tengja mat bresku öryggisþjónustunnar við stríðið í Úkraínu með því að draga fram athugasemd McCallum um að rússneskar tilraunir til að destabilisera önnur evrópsk lönd falli saman við takmarkaða og dýrkeypta rússneska framgöngu á vígvöllinum. Grunur um árás gegn RAF Fairford er settur í samhengi við víðara íranskt og rússneskt mynstur frekar en sem sjálfstætt sakamál.

Baksvið

Daginn fyrir ræðu McCallum, 12. október, sagði forsætisráðherra Bretlands Andy Burnham að grunur um árás gegn RAF Fairford hafi líklega verið samræmdur frá Íran og næstum örugglega stýrt af IRGC; bæði lögreglan og forsætisráðherrann bentu á mögulega þátttöku erlends ríkis. Fimm menn sem handteknir voru voru látnir lausir gegn lögregluábyrgð án kæru, og tveir aðrir handteknir, þar á meðal tvöfaldur breskur-íranskur ríkisborgari, voru einnig látnir lausir. Rannsóknarmenn fundu bensín í vögnum sem kyrrsettir voru á vettvangi en engin nothæf sprengiefni. McCallum nefndi tilraun til drónaárásar á flutningaflugvél í þýskum flugvelli og netárás á pólska orkuinnviði sem dæmi um rússneska blandaða stríðsárás og sagði atburðinn við RAF Fairford ekki einstakan. Yfir 50 handtökur á Bretlandi síðastliðið ár tengjast írönskum aðgerðum, og MI5 segir Íran áður hafa miðað á gyðingasamfélög í landinu.