Rússland sendi 165 dróna yfir Úkraínu í einni nóttu — loftvarnir skutu 112 niður

Hvers vegna þetta skiptir máli

Umfang þessa árásar — 165 drónar í einni bylgju — er ein sú mesta í stríðinu og sýnir hve stöðugt loftstríðið er orðið. Á sama sólarhring skemmdust íbúðarhús, gagnaver, apótek, sjúkrahús og 170 ára gamalt menningarminja — Forsætisráð Vísindaakademíunnar — og ólíkir hópar borgaralegra íbúa voru fórnarlömb, þ.m.t. börn og erlendur ríkisborgari. Zelenskyy nýtti árásina til að gagnrýna þá sem hann kallar falsar friðarboð frá Moskvu og krefjast hertra viðbragða Vesturlanda, sem gefur átökunum pólitíska vídd umfram tölur fallinna dréna.

Hvað gerðist

Um klukkan 18:00 þann 27. september hófu rússneskar sveitir loftárás á Úkraínu með 165 Shahed-drónum (þar af 79 hraðfleygir), auk Gerbera-dróna og Parodia-hermadróna, skotum frá Orel, Millerovo, Primorsko-Akhtarsk og Shatalovo í Rússlandi, svo og frá hernumu hlutum Donetsk-fylkis og Hvardiiske í hernumu Krím. Klukkan 07:00 þann 28. september höfðu úkraínskar loftvarnir skotið eða truflað 112 dróna; högg voru staðfest á 14 stöðum og brot úr eldflugnadrónum féllu á 7 stöðum.

Í Kharkiv varð stýrieftirlitssprengja (KAB) í fjölbýlishúsið sem eyðilagði 2. og 4. hæð að hluta; Zelenskyy sagði 28 særða, þ.á.m. 9 börn, en Kharkiv-borgarstjóri Ihor Terekhov og yfirmaður héraðsins, Oleh Synjehubov, sögðu 22 særða (8 börn).

Í Kyiv varð hraðfleygur dróni að byggingu Forsætisráðsins í Úkraínsku Vísindaakademíunni í Shevtsjenkívsky-hverfi; ein kona lést og að minnsta kosti þrír særðust (sumir heimildarmenn segja sex, þ.á.m. þrjú börn). Hverfið Podilsky varð fyrir endurteknum árásum: þak á atvinnuhúsnæði eyðilagðist að hluta, sprengjubylgja braut glugga í nærliggjandi íbúðarhúsi og þrír særðust; í Holosiivsky lenti dróni í tveggja hæða einkahúsi (einn sár) og á kaffihúsi við bensínstöð; í Obolonsky varð eldsvoði á bensínstöð (sennilega OKKO); í Darnytsky varð opinn eldur vegna brota; í Pechersky og Shevtsjenkívsky loguðu skrifstofuhúsnæði. Á Dobrobut-heilsugæslustöðinni í Antonovychu-stræti særðust sjö, þar af sex starfsmenn. Apótekafyrirtækið Darnytsia og ljósvakamiðlunarbyggingar urðu einnig fyrir barðinu. Borgarstjóri Klitschko sagði 19 særða í borginni fyrir lok dags (þ.á.m. 3 börn), sex lögð á sjúkrahús; fyrr um daginn hafði hann tilkynnt þrjá særða (öll í Podilsky): 15 ára pilt og 15 ára stúlku fengu hjálp á vettvangi, 17 ára pilti var lagt inn.

Í Kyiv-héraði létust þrír (Tymur Tkatsjenko, yfirmaður OVA) og átta særðust; 21 borgaralegt mannvirki í fimm héruðum (Brovary, Butja, Fastív, Boryspil, Bila Tserkva) skemmdust. Í Sofiivska Borsjtsjahívka í Butja-hverfi drápust tveir á markaðnum Stolichnyi og um 10 særðust; annar hinna látnu var aserbskans ríkisborgarinn Abbas Abbasov, sem Aserbaídsjan sendiráð staðfesti. Í Vysjneve drápust einn er dreifði dróni á bíl á vegi.

Í öðrum héruðum: Ökri skemmdist skip undir fána Palaú; í Zjytomýr varð skemmd á ísverksmiðju; í Vínnitsja, Dnípropetrovsk, Khmelnytskyí og Zaporízzja var ráðist á mikilvæga innviði; íbúðarhús voru slegin í Sumy, Rivne, Kharkiv og Öðessu-héruðum. Árásarsalvan var enn í gangi kl. 16:30 — fleiri en 100 drónar í lofti, aðallega hraðfleygir, og meira en 40 þeirra skotin niður af loftvörnum. Rússneska varnamálaráðuneytið sagðist hafa ráðist á gagnaver Kyivstar og Omega Telecom í Kyiv og birti mynd af dróna sem merktur var „Digital Detox“.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir miðlar leggja áherslu á tæknimynd loftvarnahersins: 165 drónar, 112 skotnir, hlutfall hraðfleygra (79 af 165), átta skotstefnur (Orel, Millerovo, Primorsko-Akhtarsk, Shatalovo, hernuminn hluti Donetsk, Hvardiiske í Krím) og hvaða einingar tóku þátt (flug, eldflaugaskot, truflunarkerfi, drónaeiningar, færanleg eldsveitir). Frásögnin er skipulögð hverfi fyrir hverfi í Kyiv (Podilsky, Holosiivsky, Obolonsky, Shevtsjenkívsky, Pechersky, Darnytsky) og talin eru upp borgaraleg mannvirki: bensínstöð, kaffihús, skrifstofur, apótek, lækningastöð, Vísindaakademían. Zelensky er alls staðar vitnaður á þeim formerkjum að árásirnar hafi engin hernaðarmarkmið og séu hreint áhættuspil gegn borgaralegri íbúum, og að „friðarboð“ Moskvu séu blekking til að tefja refsiaðgerðir. Svæðisbundin umfjöllun undirstrikar útbreiðsluna: Kharkiv, Öðessa, Zjytomýr, Sumy, Rivne, Vínnitsja, Dnípropetrovsk, Khmelnytskyí, Zaporízzja.

Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum

Alþjóðlegir miðlar (Deutsche Welle, Al Jazeera, Spiegel) draga fram pólitíska hliðina — Zelensky ásökun um falsk friðarboð til að tefja vestrænum þrýstingi — og setja falltölur og myndir af eldum í Kyiv í samhliða þeirri röksemd. Þeir vekja athygli á hápólitískum markmiðum: 170 ára gamalt minjaverk Vísindaakademíunnar, sendiheimili Sádi-Arabíu, Dobrobut-heilsugæslustöðin og Darnytsia-apótekið, og kalla þetta árásir á borgaralega og táknræna innviði. Þeir gefa rússnesku varnamálaráðuneyti beinan flutning (stöður um gagnaver, neitun um ásetning á borgaralega) sem úkraínskir miðlar gera sjaldnar. Vikusamtölur Zelensky — yfir 2.200 drónar, um 1.650 flugsprengjur og 38 eldflaugar — eru settar fram sem hausinn á útbreiðslu stríðsins, og aserbski ríkisborgarinn sem lést í Kyiv-héraði og KAB-árásin á Kharkiv eru tekin sem dæmigerð atvik.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Úkraínskir miðlar (Interfax-Ukraine, Радіо Свобода, Новинарня, Укрінформ, Українська правда) greindu á um fjölda særðra í Kyiv frá upphafi 28. september: Neyðarstjórnin (SES) hófst á fjórum, Klitschko hófst á þremur (öll í Podilsky), en um kvöldið hækkaði hann töluna í 19 og síðar í 24 (þar af 3 börn) og eina konu látna.

Fjöldi særðra í Kharkív-árásinni var líka á reiki: Zelensky sagði 28 (þar af 9 börn) en Kharkiv-borgarstjóri Ihor Terekhov og Oleh Synjehubov (yfirmaður Kharkiv-OVA) sögðu 22 (þar af 8 börn); Al Jazeera vitnaði í innanríkisráðuneytið og gaf 26.

Sambærileg sundrung var um kyn og aldur þess særða 17 ára í Podilsky: flestar úkraínskar fréttir (Interfax-Ukraine, Суспільне, Новинарня, Громадське радіо, NV) sögðu pilt, ein gat stúlpu.

Að lokum: fjöldi dauðra og særðra í Stolichnyi-markaðnum í Sofiivska Borsjtsjahívka var breytilegur; ZN.UA, Українська правда og Укрінфор м sögðu tvo dauða og „um 10 særða“; Kyiv-héraðssaksóknarinn byrjaði á einum dauða og endurskoðaði svo í tvo. Hvort sendiheimili Sádi-Arabíu í Kyiv varð fyrir barðinu var sömuleiðis ósannað: Zelensky fullyrti það á X, vitnað í Deutsche Welle og NV, en borgaryfirvöld í Kyiv staðfestu það ekki.

Baksvið

Rússland hefur frá því síðast í ágúst beitt nýrri árásartækni — samfelldar árásir litlum drónabylgjum — á Kyiv, í auknum mæli með hraðfleygum (jet-powered) útgáfum sem úkraínskar loftvarnir segja erfiðara að skjóta en eldri Shahed-dróna. Zelensky sagði að undangenginn viku hefði Rússland skotið yfir 2.200 árásardrónum, um 1.650 flugsprengjum og 38 eldflugum af ýmsum gerðum (þar af margar ballistic) á Úkraínu. Rússneska varnamálaráðuneytið hefur opinberlega sagt að árásir þessarar nætur hafi beinst að gagnaverum Kyivstar og Omega Telecom í Kyiv sem það segir þjóna úkraínska hernum, og neitar að ætlað hafi verið að ráðast á borgaralega innviði.