Lubinets: Rússland neitar að staðfesta evrópska evakúeringu frá Oleshky
Úkraínski umboðsmaður mannréttinda, Dmytro Lubinets, sagði 16. september 2026 að Rússland hafi ekki staðfest vilja til að framkvæma mannúðarlega evakúeringu borgaralegra íbúa frá hernumdu borginni Oleshky í Kherson-héraði, þrátt fyrir fyrri samninga og tilboð frá Rauða krossinum. Að minnsta kosti 6.000 manns, þar á meðal um 200 börn, eru sagðir vera fastir án matar, vatns og lyfja, og sumir hafa þurft að ganga yfir námumyndaðar akra til að reyna að flýja.
Helstu atriði
- Úkraínski umboðsmaður Dmytro Lubinets sagði 16. september 2026 að Rússland hafi ekki staðfest vilja til að framkvæma mannúðarlega evakúeringu frá Oleshky í Kherson-héraði.
- Úkraína og Rússland höfðu áður samið um tæknilega framkvæmd evakúeringar og lista yfir þá sem evakúera á, að sögn Lubinets.
- Alþjóðasamtök Rauða krossins (ICRC) hafa lýst yfir vilja, innan síns umboðs, til að taka þátt í evakúeringunni.
- Rússland hefur ekki fallist á stöðugt mannúðarsvæði eða vopnahlé sem leyfi örugga evakúeringu.
- Að minnsta kosti 6.000 manns, þar á meðal um 200 börn, eru áætlaðir í Oleshky og nærliggjandi svæðum án öruggrar aðgangs að mat, vatni og lyfjum.
- Sumir íbúar hafa sjálfir gengið yfir námumyndaða akra til að reyna að flýja, í hættu á sprungumýrum og drónaárásum.
- Utanríkisráðherra Andriy Sybiha hvatti 15. september alþjóðasamfélagið til að tryggja aðgang og evakúeringu frá Oleshky.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Meira en 6.000 manns, þar á meðal um 200 börn, eru fastir í Oleshky án öruggrar aðgangs að mat, vatni eða lyfjum. Þar sem engu samþykktu mannúðarsvæði hefur verið komið á hafa íbúar byrjað að evakúera sig sjálfir gangandi yfir námumyndaða akra undir drónaárásum. Tæknileg undirbúningsvinna fyrir evakúeringu er sögð lokið af hálfu Úkraínu, Rauða krossins og Sameinuðu þjóðanna, en Rússland er sakað um að hindra staðfestingu á henni. Utanríkisráðherra Úkraínu hefur formlega snúið sér til alþjóðasamfélagsins um aðstoð.
Hvað gerðist
Úkraínski umboðsmaður mannréttinda, Dmytro Lubinets, lýsti 16. september 2026 því yfir að Rússland hefði um lengri tíma ekki staðfest vilja til að framkvæma mannúðarlega evakúeringu borgaralegra íbúa frá hernumdu borginni Oleshky á vinstri bakka Dnepr í Kherson-héraði. Samningar og skýrir verkferlar höfðu áður verið gerðir og listi yfir þá sem evakúera á samþykktur, að sökn skrifstofu umboðsmanns. Alþjóðasamtök Rauða krossins (ICRC) höfðu lýst yfir vilja, innan síns umboðs, til að taka þátt í aðgerðinni, og Úkraína sagðist hafa samræmt vopnahlé með öryggis- og varnarsveitum sínum. Engu að síður hefur Rússland ekki fallist á stöðugt mannúðarsvæði eða vopnahlé. Borgaralegir íbúar sem eftir eru eru sagðir vera undir daglegri hættu af skelfingum og drónaárásum og skorta mat, drykkjarvatn, lyf og aðra nauðsynlega aðstoð, og sumir hafa sjálfir gengið yfir námumyndaða akra til að reyna að flýja. Að sögn Lubinets hafa að minnsta kosti 358 manns verið staðfestir sem þeir sem þurfi brýnlega aðstoð til að komast örugglega frá svæðinu, og skrifstofa hans hafi fengið 176 erindi vegna mannúðaraðstæðna í hernumdu hluta Kherson-héraðs. Fyrir yfirlýsingu Lubinets hafði utanríkisráðherra Andriy Sybiha 15. september hvatt alþjóðasamfélagið til að tryggja aðgang að Oleshky og evakúeringu fólks sem skorti mat, lyf og leið til að fara.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar og opinberir fulltrúar setja skrifstofu umboðsmanns mannréttinda og utanríkisráðherra í forgrunn sem helstu raddir um ástandið í Oleshky. Frásögnin leggur áherslu á að Úkraína hafi uppfyllt sinn hluta með því að samræma vopnahlé með öryggis- og varnarsveitum sínum og að Rússland sé eini hindrunin. Miðstöð þjóðarviðnáms sakar Rússland um að nota mannúðarhamfarirnar til áróðurs gegn vopnuðum hersveitum Úkraínu. Fyrirsagnir undirstrika hversu alvarlegt ástandið er með lýsingum á íbúum sem neyðast til að ganga yfir námumyndaða akra.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Áætlaður fjöldi borgaralegra íbúa sem enn eru í Oleshky er ekki óumdeildur. Lubinets, skrifstofa umboðsmanns mannréttinda, nefnir að meira en 6.000 manns, þar á meðal um 200 börn, kunni að vera eftir í borginni og nærliggjandi svæðum. Þýska dagblaðið Bild áætlar hins vegar að á bilinu 2.000 til 4.000 manns séu eftir. Þessar tölur endurspegla ólíkar aðferðir við mat á fólksfjölda á svæði sem erfitt er að nálgast, og sýna að umfang mannúðarkreppunnar er ekki nákvæmlega staðfest.
Baksvið
Oleshky liggur á vinstri bakka Dnepr nálægt Kherson í deildu gráu svæði. Samningar um brýna evakúering frá Oleshky og nálægum byggðum, þar á meðal Stara Zburivka, Nova Zburivka og Hola Prystan, fóru fram 15. maí, og síðar var greint frá því að tæknilegum atriðum og lista yfir þá sem evakúera á hefði verið komið á. Mannréttindavöktunarsendinefnd Sameinuðu þjóðanna í Úkraínu greindi frá því 24. júní að engar matvælasendingar hefðu borist hernumdu Oleshky síðan 26. maí. Lubinets sagði að sameiginlegur íbúafjöldi Oleshky, Stara og Nova Zburivka og Hola Prystan hefði fallið um um 34.000 frá upphafi hernámsins, og íbúafjöldi Oleshky einn um það bil tífaldaður. Hryðjuverkasamtökin ATESH sögðu í febrúar 2024 að eining erlendra verktakamanna, sem Rússland hefði ráðið, hefði komið til Oleshky og verið hýst í staðbundnu menningarhúsi.