Úkraína og Rússland samþykkja lokaatriði um evakúingu íbúa frá hernumdu Oleshky
Umboðsmaður úkraínska þingsins um mannréttindi, Dmytro Lubinets, sagði í sjónvarpsviðtali að samningar milli Úkraínu og Rússlands um að flytja borgaralega íbúa frá hernumdu Oleshky-samfélaginu og sex nærliggjandi þorpum í Herson-fylki yfir á yfirráðasvæði úkraínska ríkisins séu komnir á lokastig. Allt að 6.000 borgaralegir einstaklingar, þar á meðal allt að 200 börn, kunna að vera enn í borginni og nágrenni. Lubinets sagði að erfið mál séu enn óleyst en að von sé á skýrum niðurstöðum.
Helstu atriði
- Úkraína og Rússland eru að samþykkja lokaatriði um evakúingu borgaralegra íbúa frá hernumdu Oleshky-samfélaginu yfir á yfirráðasvæði úkraínska ríkisins.
- Umboðsmaður úkraínska þingsins um mannréttindi, Dmytro Lubinets, greindi frá framvindunni í sjónvarpsþætti á Espresso.
- Samningar snúa að vopnahlésfyrirkomulagi til að evakúera íbúa Oleshky og sex nærliggjandi þorpa samtímis.
- Samkvæmt úkraínsku hliðinni kunna allt að 6.000 borgaralegir einstaklingar, þar af allt að 200 börn, að vera enn í Oleshky og nágrenni.
- Lubinets sagði að rússneska hliðin hafi tekið til skoðunar allar tillögur sem Úkraína lagði fram varðandi evakúinguna.
- Lubinets sagði að viðræður fari fram daglega og að enn séu erfið mál óleyst, en von standi til skýrra niðurstaðna.
- 16. október ræddi Pabat Leo XIV í síma við Vladímír Pútín og bað hann um að skipuleggja vopnahlé til að koma hjálpargjöfum og evakúera íbúa Oleshky.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Borgin Oleshky hefur verið undir rússneskri hernám frá 2022 og síðasta matvælasending barst í lok maí árið 2026 samkvæmt heimildum úkraínskra fjölmiðla. Kirkjuráð alls úkraínskra kirkna og trúfélaga sagði borgina standa á barmi mannúðarhamfarar. Útökuleiðin hefur verið sprengdu og rússnesk herlið stjórna henni með árásardrónum, sem gerir sjálfviljugar brottfarir borgaranna afar torveldar. Til þess að evakúing verði möguleg þurfa samkomulag um vopnahlé sem getur tryggt öryggi íbúanna á leiðinni út. Rúmlega 6.000 manns, þar af um 200 börn, kunna enn að vera á svæðinu.
Hvað gerðist
Í viðtali á sjónvarpsstöðinni Espresso sagði Dmytro Lubinets, umboðsmaður úkraínska þingsins um mannréttindi, að Úkraína og Rússland séu að ná samkomulagi um lokaatriði evakúingar á borgaralegum íbúum frá hernumdu Oleshky-samfélaginu og sex nærliggjandi þorpum í Herson-fylki. Markmiðið er að flytja þá á yfirráðasvæði úkraínska ríkisins. Samningarnir snúast um fyrirkomulag vopnahlés svo að hægt verði að framkvæma brottflutninginn. Lubinets sagði að úkraínska hliðin hafi náð sem lengst og að rússneska hliðin hafi tekið til skoðunar allar fyrri tillögur Úkraínu. Viðræður fara fram daglega en erfið atriði eru enn óleyst, og Lubinets sagðist vona að skýrar niðurstöður kæmu fljótlega. Mat úkraínsku hliðarinnar gerir ráð fyrir að allt að 6.000 borgaralegir einstaklingar, þ.á.m. allt að 200 börn, kunni enn að dvelja á svæðinu, þar af allt að 2.000 í borginni Oleshky sjálfri. Samkvæmt heimildum hófust vopnahlestilraunir í kjölfar símtals Paba Leo XIV til Vladímírs Pútín 16. október, þar sem Pabatinn óskaði eftir vopnahléi til að koma hjálpargjöfum og evakúera íbúa.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Allir fimm íslensku heimildir eru úkraínskar, birtar á úkraínsku og leggja áherslu á mannúðarsjónarmið fyrir evakúingunni. Þær lýsa því að Oleshky standi á barmi mannúðarhamfarar, að eina flóttaleiðin hafi verið sprengdu og að rússnesk herlið stjórni henni með árásardrónum. Fréttirnar setja raddir opinberra fulltrúa Úkraínu — Lubinets og utanríkisráðherra Andriy Sybiha — í forgrunn og túlka nýlega viðræðuþátttöku Rússlands sem framfarir í úkraínskri diplómatíu. Hátt sett erlent átak er nefnt til stuðnings þessari afstöðu: símtal Paba Leo XIV til Pútín 16. október, umfjöllun OSCE um Oleshky-hamfarirnar 1. október og yfirlýsingar Volódímírs Selenskí á Varšavíaröryggisráðstefnunni, þar sem hann lýsti því yfir að rússnesk átök standi yfir helföngun gagnvart íbúum borgarinnar.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Misvísandi tölur um hve margir borgaralegir íbúar eru enn í Oleshky sjálfri: ein áætlun gerir ráð fyrir allt að 2.000 manns en Andriy Sybiha, utanríkisráðherra Úkraínu, sagði 17. október að um 1.700 manns væru lokaðir í borginni. Einnig eru ólíkar frásagnir af því hvenær síðustu matvælasendingar bárust Oleshky — ein heimild, A2, nefnir lok maí 2026, á meðan aðrar fréttir lýsa því að sendingum hafi verið hætt án að tilgreina ártalið 2026, og tímasetningin sjálf er sögð vafasöm.
Baksvið
Oleshky hefur verið undir rússneskri hernám frá 2022 og liggur nálægt víglínunni á því sem úkraínskar heimildir kalla grátt svæði. Kirkjuráð alls úkraínskra kirkna og trúfélaga sagði 19. september að borgin væri á barmi mannúðarhamfarar. OSCE fjallaði um ástandið á fundi sínum 1. október. Volódímír Selenskí sagði á Varšavíaröryggisráðstefnunni að rússnesk lið í hernumdu Oleshky beiti íbúana helföngun. Almannavarnadeild hersins flutti í annað sinn, í nótt 4. október, um 4 tonn af hjálpargjöfum með drónum til borgarinnar. Stjórnvöld í Herson-fylki sögðu við LIGA.net að umfjöllunin um drónasendingarnar hefði vakið alþjóðlega athygli á ástandinu í Oleshky.